O dziale / Kolekcje roślinne / Tulipan
 
 

Tulipan – rodzina liliowate (Liliaceae)

Naturalny obszar występowania tulipana przede wszystkim rejony stepowe i półpustynne Azji, południowe części Europy oraz północne Afryki. Rodzaj obejmuje ponad 120 gatunków, a wyhodowano już około 20 tys. odmian.

Ze względu na bogactwo form i barw oraz termin kwitnienia tulipany podzielono na grupy:

  1. wczesne (pojedyncze wczesne, pełne wczesne),
  2. średnio wczesne (Triumph, mieszańce Darwina)
  3. późne (pojedyncze późne, liliokształtne, postrzępione, Viridiflora, Rembrandta, papuzie, pełne późne)
  4. gatunki (mieszańce Kaufmanniana, Fosteriana, Greigii, i gatunki dzikie)

Nasza kolekcja tulipanów obejmuje około 60 odmian. Już zimą spod śniegu wybijają zielone kiełki, które wiosną rozwijają się w równowąskie do szeroko lancetowatych liście. Dzwonkowate lub lejkowate kwiaty pojawiają się pojedynczo, a u niektórych gatunków po 2-3 na jednym, wzniesionym pędzie. Okwiat u tulipana nie jest zróżnicowany na kielich i koronę. Składa się on z trzech wewnętrznych i trzech zewnętrznych listków okwiatu.

U tulipanów skala barw kwiatów jest bardzo bogata, od białych, żółtych, poprzez najrozmaitsze odcienie różu, czerwieni, fioletu aż do ciemno granatowych, niemal czarnych (‘Queen of Night’). Nie ma tylko tulipanów o czysto niebieskich kwiatach. Wiele odmian jest wielobarwnych.

Czas kwitnienia tulipanów rozciąga się na kilka tygodni (od końca marca od połowy maja).
Cebule tulipanów są jednoroczne, tzn. stara cebula zamiera a nowa jest odbudowywana w czasie wegetacji. Nowa cebula rozwija się głębiej niż stara, stąd zjawisko zagłębiania się cebul tulipanów w ziemi.

Dziko rosnące tulipany to tzw. botaniczne. Ich cechą jest niezwykła odporność na choroby, szczególnie na wirus pstrości tulipana. Większość wytwarza niewiele cebul potomnych, dlatego spośród ponad 120 dzikich gatunków tylko kilkanaście posłużyło do prac hodowlanych, w wyniku których otrzymano mnóstwo cennych odmian.  

Mieszańce Kaufmyanniana:

Kwitną bardzo wcześnie, już w marcu. Liście mogą być cętkowane lub w paski. Kwiaty na mocnych łodygach mają raczej wąskie płatki i otwierają się bardzo szeroko, horyzontalnie, zwykle są dwubarwne. Osiągają wysokość maksymalnie do 30 cm. 

Mieszańce Fosteriana:

Kwitną wcześnie, w kwietniu. Kwiaty odmian tych tulipanów są duże, o czystych, jasnych barwach, na mocnej łodydze do 35-40 cm wys. Liście u niektórych odmian są cętkowane lub w paski.  

Mieszańcece Greigii:

Odmiany tych tulipanów mają zawsze liście brązowo cętkowane lub w paski. Kwitną w marcu - kwietniu. Kwiaty wyrastają na łodygach o wysokości 20-40 cm. Kwiaty są bardzo duże, a płatki często mają inny kolor na zewnątrz i wewnątrz. 

Pojedyncze wczesne

Tulipany z tej grupy zakwitają w kwietniu. Ich kwiaty, zwykle jednobarwne, niskie, dorastają najwyżej do 25 cm.

Pełne wczesne

Tulipany te mają zwielokrotnioną liczbę płatków, kwitną w kwietniu, jednak trochę później niż pojedyncze wczesne. Są też zwykle trochę wyższe, do 30 – 35 cm.  

Triumph

Odmiany z tej grupy kwitną po tulipanach pełnych wczesnych, w kwietniu lub w pierwszej dekadzie maja. Kwiaty na bardzo sztywnych łodygach dorastają nawet do 60 cm. Są w szerokiej gamie kolorów, mogą posiadać kontrastowe plamy na płatkach. Bardzo trwałe po ścięciu.  

Mieszańce Darwina

Są bardzo okazałe (dorastają do 60 – 70 cm), odporne na choroby i niekorzystne warunki atmosferyczne. Kwiaty są bardzo duże, jednobarwne, zwykle żółte lub czerwone (kwitną na przełomie kwietnia i maja) mają jajowate, nieco błyszczące płatki.  

Pojedyncze późne

Różnobarwne odmiany o dużych, efektownych, pachnących i trwałych kwiatach. Są one osadzone na długich (60-75 cm) i mocnych pędach. Zaczynają kwitnąć na początku maja. Kwiaty o bogatej kolorystyce, również dwubarwne. 

Liliokształtne:

Tulipany z tej grupy mają wysmukłe kształty, zbudowane są z wąskich i ostro zakończonych płatków. Po rozwinięciu mają kształt kielichowaty. Rośliny dorastają do 50-65 cm, a kwitną w kwietniu-maju (w tym samym czasie co mieszańce Darwina). Doskonałe na kwiat cięty. Wrażliwe na niesprzyjające warunki atmosferyczne. 

Postrzępione:

Tulipany te mają fryzowane, postrzępione lub piłkowane brzegi płatków, często są one w kontrastowym kolorze. Dorastają do 55-65 cm, kwitną w kwietniu-maju. 

Viridiflora

Te egzotycznie wyglądające tulipany mają zielone przebarwienia płatków (paski i smugi), związane z zawartością zielonego barwnika. Dorastają do 50-60 cm. Kwitną późno, gdyż dopiero w końcu maja. Są bardzo trwałe. 

Rembrandta

Kwiaty tych tulipanów są całe w nieregularne, wielobarwne plamy lub paski. Osiągają wysokość od 45 do 70 cm. Kwiaty są zwykle duże, a łodygi niezbyt silne, dlatego nie są odporne na wiatr. Wykorzystywane w bukieciarstwie. Kwitną w maju. Bogata kolorystyka w nowych odmianach nie jest powodowana obecnością wirusa. 

Tulipany papuzie

Ich wyjątkowo duże i ciężkie kwiaty, zwykle dwubarwne, mają płatki postrzępione, pofalowane i powycinane. Łodygi nowszych odmian są mocniejsze niż dawniej. Rośliny dorastają do 50 – 60 cm. Kwitną od połowy do końca maja. 

Pełne późne

Mają wyjątkowo pełne, duże kwiaty na sztywnych pędach (przypominają piwonie). Są jedno lub dwubarwne. Osiągają 40-60 cm wysokości. Kwitną późno, dopiero w końcu maja.