kwatera XIIA
009652
Rhododendron candelabrum Hook.f. 1849
[R. thomsonii prawd. R. campylocarpum]
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. bez przydziau
syn.: Rhododendron thomsonii Hook.f. ssp. candelabrum (Hook.f.) D.F.Chamb. 1978, Rhododendron thomsonii
Hook.f. var. candelabrum (Hook.f.) C.B.Clarke 1882, Rhododendron thomsonii Hook.f. var. pallidum Cowan
1937
Ranecznik kandelabrowy
K r z e w okoo 2 m wysokoci. Naturalny mieszaniec podobny do Rhododendron thomsonii, ale kielich kwiatowy mniejszy, 1 - 4 mm d. i k w i a t y w IV/V, janiejsze, rowe z karmazynow plamk w gardzieli. W y s t .: Nepal na wysokoci 3050 - 3700m. U p r .: gatunek o niedostatecznie poznanej u nas mrozoodpornoci, prawdopodobnie zad. mroz. ( - 26 C). P o c h .: Rhododendronpark Bremen - 1995.
226   panorama 5; kwatera: XIA, XIIA; fot.16
002818
Rhododendron catawbiense Michx. 1803
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Pontica
Ranecznik fioletowy, syn.: Ranecznik katawbijski
K r z e w 2,5 - 5,0 5 - 8 m, w ojczynie drzewo 7 - 10 m wysokoci. Mode p d y zielone i w modoci z filcowatymi woskami, potem nagie. L i c i e wielosezonowe 7 - 15 3 - 7 cm, wyduone lub eliptyczne, skrzaste, z wierzchu ciemnozielone, byszczce, od spodu szarozielone i matowe, brzeg delikatnie pomarszczony, nerw gwny (z + 1 - 6 parami nerww bocznych) wyranie wypuky; ogonek liciowy 3 cm d., pocztkowo gsto owosiony, pniej prawie nagi. K w i a t y liczne w V/VI, 6 cm red., szerokodzwonkowate, fioletowe w rnej gamie odcieni z ctkami oliwkowymi, purpurowoliliowymi lub pomaraczowymi na rodkowym grnym patku, gardziel wewntrz owosiona. W y s t .: USA pn. Carolina, Virginia, Georgia, Kentucky oraz Alaska. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), odporny na skaenia powietrza pyami i spalinami. W a r t o wi e d z i e : w uprawie od 1809 r., dziki J. Fraserowi, ktry jako pierwszy sprowadzi ten gatunek do Anglii. Nazw gatunkow otrzyma od rzeki Catawba w Pnocnej Karolinie, gdzie zosta odkryty. Od tego gatunku wywodz odmiany ogrodowe najbardziej przydatne do uprawy w Polsce. P o c h .: nn - <1928.
kwatera IIIF
009655
Rhododendron caucasicum Pall. 1788
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Pontica
syn.: Rhododendron caucaseum Sims 1828 (bdnie), Rhododendron caucasicum Pall. var. stramineum Hook
1835
Ranecznik kaukaski
K r z e w 0,5 - 1 m wysokoci, w ojczynie do 2,5 m, szeroki, zwarty, czsto ze cielcymi si pdami i powoli rosncy. P d y gsto pokryte woskami. L i c i e wielosezonowe 5 - 10 1,5 - 2,5 cm, jajowate lub wskoeliptyczne, skrzaste, na kocach zaostrzone, brzeg czasem podwinity do spodu, z wierzchu ciemnozielone i nagie, od spodu z cienkim rdzawym kutnerem; ogonek liciowy gruby 0,7 - 1,5 cm d. K w i a t y w V, 3 - 4 cm red., lejkowatodzwonkowate, tawobiae, somkowobiae czasem z rowym odcieniem, ctki zielonkawe; prcikw 10, supek duszy od korony, szypuki 2,5 - 3 cm d., kielich i zalek gsto, rdzawo owosiony; zebrane po 6 - 15 w gste kwiatostany na dugich i owosionych szypuach. W y s t .: Turcja, Abchazja, Gruzja, Armenia, Osetia na wysokoci 1600 - 3000 m. U p r .: zad. mroz. (- 26 C), ale podatny na grzyby z rodzaju Phytophtora. W uprawie od 1803 r., ale do trudny. P o c h .: Gry Kaukaz ofiarowa W. Gawry - 2000.
kwatera: XIIA, XIIB
003003
Rhododendron charitopes Balf.f. Farrer ssp. tsangpoense (Kingdon-Ward) Cullen 1978
Subg.Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Glauca
syn.: Rhododendron tsangpoense Kingdon-Ward var. curvistylum Kingdon-Ward ex Cowan et Davidian 1948,
Rhododendron tsangpoense Kingdon-Ward 1929
Ranecznik tsangpoeski
K r z e w 0,3 - 0,6 m wysokoci, szeroki, zwarty i wyprostowany. P d y jednoroczne pokryte gsto tarczkami. L i c i e wielosezonowe 2 - 4 2 - 3 cm, odwrotnie jajowate, na wierzchoku zaostrzone, z wierzchu ciemnozielone, od spodu niebieskawe z licznymi tarczkami i wyran nerwacj. K w i a t y w V, 2,5 cm d., dzwonkowate, szeroko otwarte, rowe do purpurowych, czasami z ctkami; kielich 5 - 6 mm d. niebieskozielony z tarczkami, szypuki kwiatowe 2 - 2,5 cm d. pokryte tarczkami. W y s t .: Chiny Xizang na otwartych kach nad rzek Tsangpo (std nazwa) na wysokoci 2450 - 4100 m.Upr.: do mroz. ( - 20,5 C). P o c h .: nn ofiarowaa B. Stawikowska - 1995.
kwatera IIIF
010878
Rhododendron ciliatum Hook f. 1849
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Maddenia
syn.: Rhododendron modestum Hook.f. 1899
Ranecznik orzsiony
K r z e w okoo 1 m wysokoci, w ojczynie do 2 m, szeroki i zwarty. Mode p d y pokryte szczeciniastymi woskami. L i c i e wielosezonowe 5,5 - 7,5 (10) 2,5 - 3,0 cm, eliptyczne do lancetowatych, z wierzchu ciemnozielone, ze szczeciniastymi woskami, od spodu janiejsze i z tarczkami; nerw gwny podobnie jak ogonek liciowy pokryty woskami. K w i a t y w IV/V, 3,5 - 4,5 cm d. i 5 cm red., dzwonkowate do rurkowatodzwonkowatych, biae do jasnorowych; 10 prcikw u podstawy owosionych, supek nagi; zebrane po 2 - 5 na szczycie pdw. W y s t .: Nepal, Indie Sikkim, Butan, Chiny Xizang na wysokoci 2400 - 4000 m. U p r .: w zalenoci od pochodzenia od ndost. ( - 18 C) do dost. mroz. ( - 23 C); w uprawie od 1850 r. P o c h .: Rhododendronpark Bremen - 2000.
kwatera IIC
007863
Rhododendron citriniflorum Balf.f. et Forrest 1919
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Neriiflora
syn.: Rhododendron citriniflorum Balf.f. Forrest ssp. aureolum Cowan 1940 (bdnie = Rhododendron
citriniflorum
var. horeanum (Balf.f. et Forrest) D.F.Chamb.), Rhododendron chlonidotum Balf.f. et Forrest 1920
(bdnie = Rhododendron citriniflorum Balf.f. et Forrest var. citriniflorum)
Ranecznik cytrynowy
K r z e w 0,5 - 1 m wysokoci, zwarty i powoli rosncy. Mode p d y nagie lub z biaym kutnerem.     L i c i e wielosezonowe 3 - 7 2 cm, jajowate do eliptycznych, wierzchoek zaokrglony z wyrostkiem, podstawa klinowata, z wierzchu nagie, od spodu z szarawobrzowym kutnerem; ogonek liciowy 0,5 - 1 cm d. K w i a t y w IV/V, 3 - 3,5 cm d., rurkowato-dzwonkowate, czysto cytrynowote (std nazwa), czasem pomaraczowe, ctek brak, kielich 2 - 12 mm d., z gruczokowatymi wypukociami; zebrane po 2 - 6 w szczytowe kwiatostany. W y s t .: Chiny Xizang, Yunnan na wysokoci 4000 - 4600 m. U p r .: do mroz. ( - 20,5 C). P o c h .: nn ofiarowaa B. Stawikowska - 1989.
336  panorama 12; kwatera: IIC, XIIB
002824
Rhododendron concinnum Hemsl. 1889
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Triflora
syn.: Rhododendron apiculatum Rehder et E.H.Wilson 1913, Rhododendron benthamianum Hemsl. 1910,
Rhododendron concinum Hemsl. var. benthamianum (Hemsl.) Davidian 1963, Rhododendron concinum Hemsl.
var. pseudoyanthinum (Hemsl.) Davidian 1963, Rhododendron coombense Hemsl. 1909, Rhododendron
hutchinsonianum
W.P.Fang 1933, Rhododendron ionanthum Balf.f. 1922 (bdnie = Rhododendron
siderophyllum
Franch. 1898), Rhododendron laetevirens Balf.f. 1930 (bdnie), Rhododendron pseudoyanthinum
Balf.f. ex Hutch., Rhododendron yanthinum Bureau et Franch 1891, Rhododendron yanthinum Bureau et Franch
var. lepidanthum Rehder et E.H.Wilson 1913
Ranecznik pikny
K r z e w 1 - 1,5 m wysokoci, w ojczynie do 2,5 m, o zwartym, kulistym pokroju. P d y pokryte tarczkami. L i c i e wielosezonowe 3 - 8 1 - 3 cm, lancetowate do eliptycznych, aromatyczne, z wierzchu ciemnozielone i obustronnie pokryte tarczkami. K w i a t y w V/VI, 3,5 - 6 cm red., szerokolejkowate, od bladorowych przez fioletowe do purpurowoliliowych, czasem z zielon lub ciemnozielon plamk; zebrane po 36 w szczytowe kwiatostany. Kwiaty bardzo liczne pewien mionik ranecznikw w Anglii na 30-letnim okazie doliczy si 5600 kwiatw. W y s t .: Chiny Hubei, Guizhou i Sichuan na wysokoci 2500 - 4500 m. U p r .: mrozoodporno rna w zalenoci od pochodzenia, niektre typy wymagaj okrywania na zim, inne, jak np. kilkudziesicioletnie okazy rosnce we Wrocawiu, wytrzymay temp. poniej - 30 C. Krzewy posadzone w Wojsawicach rosn zdrowo i kwitn obficie. K w i a t y mog by czasem uszkadzane przez wiosenne przymrozki.Poc h .: nn ofiarowa P. Muras - 1989; OBUWr. Wrocaw 1996; nn ofiarowaa B. Stawikowska - 1995.
334    panorama 12; kwatera: IIC, VIA, XIIB; fot. 46
002830
Rhododendron dauricum L. 1753
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Rhodorasta
syn.: Azalea dahurica K.Koch, Rhododendron dahuricum DC.
Ranecznik dahurski
K r z e w 1,5 - 2 m wysokoci, silnie rozgaziony i rednio szybko rosncy. P d y cienkie, intensywnie rozgazione i pachnce. L i c i e dwusezonowe 2 - 3 cm d., krtkoogonkowe, jajowate lub podune o tpym wierzchoku i brzegach zagitych ku doowi, mikkoskrzaste, ogruczolone, silnie ywicznie pachnce, z wierzchu gadkie, od spodu z tarczkami. K w i a t y w II/III - IV, 1,5 - 2 cm d. i do 3 cm red., szerokolejkowate, jasnorowe do purpuroworowych; zebrane po 1 - 3 na kocach pdw. W y s t .: Rosja Irkuck, Buriacja, nad rzek Amur oraz Mongolia, Japonia. U p r .: b. mroz. (> - 29 C); ze wzgldu na bardzo pytki system korzeniowy bezwzgldnie wymaga cikowania; kwiaty bywaj uszkadzane przez wiosenne przymrozki. P o c h .: Rhododendronpark Bremen - 1988; OBUWr. Wrocaw - 1992.
007768
Rhododendron dauricum L. var. album DC. 1939
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Rhodorastra
syn.: Rhododendron dauricum L. var. albiflorum Nakai, Rhododendron dauricum 'Album', Rhododendron
dauricum
'Hokkaido'
Ranecznik dahurski odm. biaokwiatowa
Wyglda prawie identycznie jak ranecznik dahurski, ale ma kwiaty biae oraz ronie wolniej, jest niszy i bardziej zwarty. K w i a t y rozwijaj si nieco pniej, w III - V, s biae do kremowych z nielicznymi zielonymi ctkami. P o c h .: nn ofiarowaa B. Stawikowska - 1989, 1995.
kwatera IIIF
009659
Rhododendron davidsonianum Rehder et E. H. Wilson 1913
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Triflora
syn.: Rhododendron charianthum Hutch. 1916
Ranecznik Davidsona
K r z e w 1,5 - 2 m wysokoci, w ojczynie 0,6 - 5 m, o cienkich pdach. L i c i e wielosezonowe 3 - 7 0,8 - 2,6 cm, jajowatolancetowate, zoone na p wzdu nerwu gwnego, w przekroju tworz liter V, z wierzchu ciemnozielone, od spodu matowobrzowe i pokryte tarczkami. K w i a t y liczne w IV/V, 3 - 4 cm red., paskokielichowate, jasnorowe do biaych z nielicznymi czerwonymi lub pomaraczowymi ctkami; 10 prcikw duszych od korony; zebrane po 2 - 6 (10) w pku i po 3 - 4 pki na kocach pdw. W y s t .: Chiny Sichuan, Guizhou na wysokoci 2000 - 3580 m. U p r . ndost. mroz. ( - 18 C). W a r t o w i e d z i e : introdukowany w 1904 r. przez najbardziej zasuonego zbieracza rolin Ernesta H. Wilsona i nazwany ku czci W.H. Davidsona, misjonarza w Chinach. P o c h .: Arboretum Lene w lizowie ofiarowa S. Sktas - 1999.
32   panorama 1a; kwatera: VIA, XIIA
002832
Rhododendron decorum Franch 1974 ssp. decorum
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Fortunea
syn.: Rhododendron adenopoda H. Lvl. nomen nudum, Rhododendron albicaule H.Lv. 1914 (bdnie =
Rhododendron fortunei Lindl. ssp. fortunei), Rhododendron franchetianum H.Lv. 1903, Rhododendron
giraudissii
H.Lv. 1914, Rhododendron hexamerum Hand.-Mazz. 1921 (bdnie) = Rhododendron vernicosum
Franch. 1898, Rhododendron leucostigma H.Lv. nomen nudum, Rhododendron spooneri Hemsl. et E.H.Wilson
1910
Ranecznik okazay
K r z e w 1 - 2,5 m wysokoci, w ojczynie do 6 m. Pd y mode grube i niebieskawe. L i c i e wielosezonowe 7 - 15 3 - 7 cm, lancetowate do eliptycznych, obustronnie zaokrglone, na wierzchoku z wyrostkiem, nagie lub z pojedynczymi woskami; z wierzchu zielone, od spodu niebieskozielone. K w i a t y w V/VI, 4,5 - 5,5 cm d., 6 - 7-patkowe, rurkowatodzwonkowate, pachnce, szeroko otwarte, biae do jasnorowych, najczciej bez ctek lub z zielonymi do karminowych, ogruczolone; 14 - 16 prcikw z mikkimi woskami u podstawy, kielich 1 - 3 mm d.; zebrane po 7 - 10 w lunych baldachogronach. W y s t .: Birma, Chiny Yunnan, Sichuan, Guizhou na wysokoci 2500 - 3600 m. U p r .: mrozoodporno rna w zalenoci od pochodzenia, od ndost. mroz. ( - 18 C) do zad. mroz. ( 26 C); w uprawie od 1889 r. P o c h .: OB Moskwa - 1988; nn ofiarowaa B. Stawikowska - 1995.
kwatera VIA, XIIB
010891
Rhododendron decorum Franch ssp. diaprepes (Balf.f. W.W. Sm) T.L.Ming 1984
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Fortunea
Syn.: Rhododendron diaprepes (Balf.f. et W.W.Sm) T.L.Ming 1917, Rhododendron rasile Balf.f. et W.W.Sm
1917
Ranecznik gadki
K r z e w 1 - 2 m wysokoci, w ojczynie drzewo do 1 - 4 m, szeroko wyprostowany i do szybko rosncy. L i c i e wielosezonowe 12 - 25 4,5 -11 cm, podugowatoeliptyczne do jajowatych, starsze nagie tylko u podstawy nieznacznie pokryte woskami; ogonek liciowy nagi 2 - 3 cm d. K w i a t y w VI/VII, 8 - 10 cm d., lejkowatodzwonkowate, 7 - 8-patkowe, lekko pachnce, biae do jasnorowych, wewntrz pokryte mikkimi woskami, prcikw 18 - 20. W y s t .: Birma, Chiny Yunnan na wysokoci 1800 - 3400 m. U p r .: mrozoodporno rna w zalenoci od pochodzenia, od ndost. mroz. ( - 18 C) do dost. mroz. ( - 23 C); w uprawie od 1913 r. P o c h .: Grugapark Essen - 1995.
kwatera VIA
002834
Rhododendron degronianum Carrire ssp. heptamerum (Maxim.) H.Hara var. heptamerum
Sealy 1976
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Pontica
syn.: Hymenanthes japonicum Blume, Rhododendron hymenanthes (Blume) Makino 1902, Rhododendron
japonicum
(Blume) C.K.Schneid. 1909, Rhododendron japonoheptamerum Kitam. 1987, Rhododendron
maximum
Thunb. non L. 1834, Rhododendron metternichii Siebold et Zucc. var. heptamerum Maxim. 1870,
Rhododendron metternichii Siebold et Zucc. f. latifolium Sugim., Rhododendron metternichii Siebold et Zucc.
var. micranthum Nakai 1924, Rhododendron metternichii Siebold et Zucc. 1835
Ranecznik Metternicha
K r z e w 12 m wysokoci, zwarty i powoli rosncy. Mode p d y rzadko pokryte filcowatymi woskami. L i c i e wielosezonowe 10 - 15 1,5 - 3 cm, wskolancetowate z brzegiem lekko podwinitym, uoone w „nibyokkach”, utrzymujce si na rolinie 4 - 5 lat; z wierzchu byszczce, od spodu jasnobrzowe, rzadko pokryte filcowatymi woskami. K w i a t y w IV/V, 5 - 6 cm red., dzwonkowate, 7-patkowe (!), jasnorowe z ciemniejszymi ctkami, prcikw 14; zebrane po 10 - 15 w szczytowe kwiatostany. W y s t .: Japonia zach. Honsiu i pd. Kiusiu. U p r .: b. mroz. (> - 29 C).    P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991.
kwatera XI
010844
Rhododendron degronianum ssp. yakushimanum var. yakushimanum 'Yaku Angel' {A.M.
Shammarello 1977} (Gr. 3a Yakushimanum)
syn.: Rhododendron 'Yaku Angel', Rhododendron yakushimanum 'Yaku Angel', Rhododendron 'Yaky Angel'
Ranecznik jakuszimaski 'Yaku Angel'
K r z e w 1 - 1,5 m wysokoci, po 15 latach uprawy 0,6 - 1,1 1,1 - 1,3 m, paskokulisty, zwarty i silnie ulistniony. Mode pdy oryginalne przez wiele tygodni (!), dziki silnemu pokryciu srebrzystobiaymi woskami L i c i e wielosezonowe 11 - 12 2 - 3 cm, na brzegu podwinite, z wierzchu ciemnozielone i byszczce, starsze od spodu z jasnobrzowym kutnerem. K w i a t y w V/VI, 4,5 - 5,5 cm red., w pku delikatnie jasnorowe, pniej czysto biae ze sabymi rowymi ykami na zewntrz, ctki nieliczne, tobrzowe do tozielonych; zebrane po 10 - 15 w zwarte kwiatostany 10 13 cm. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991.
kwatera VIA
009733
Rhododendron degronianum Carrire ssp. degronianum
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Pontica
syn.: Rhododendron degronianum Carrire var. nakaii (Komatsu) Nakai 1924, Rhododendron degronianum
Carrire f. spontaneum Nakai 1924, Rhododendron degronianum Carrire f. variegatum Nakai 1869,
Rhododendron hymenanthes (Blume) Makino var. pentamerum Makino 1902, Rhododendron japonicum
(Blume) C.K.Schneid. var. pentamerum (Maxim.) Hutch. 1911, Rhododendron metternichii Siebold et Zucc. ssp.
pentamerum (Maxim.) Sugim. 1961, Rhododendron metternichii Siebold et Zucc. var. pentamerum Maxim.
1870, Rhododendron nakaii Komatsu, Rhododendron pentamerum (Maxim.) Matsum. 1916
Ranecznik Degrona
K r z e w 1 - 1,5 m wysokoci, w modoci zwarty, pniej luny. P d y prawie na caej dugoci ulistnione, mode pokryte filcowatymi woskami, pniej nagie. L i c i e wielosezonowe 8 - 15 2,5 - 3,0 cm, lancetowate, najszersze powyej rodka, podwinite, z wierzchu ciemnozielone i byszczce, od spodu z jasnobrzow wycik (czasem czciowo nagie); ogonek liciowy 2,0 - 2,5 cm d., najczciej z gstym kutnerem. K w i a t y w 2. po. IV, 3 - 4,5 cm d. i 4 - 5 cm red., szerokodzwonkowate, 5-patkowe (!), jasnorowe z ciemniejszymi ykami, czasem czysto biae z (lub bez) czerwonymi lub zielonymi ctkami; szypuki kwiatowe 2 - 3 cm d. z lekkim kutnerem; zebrane po 9 - 12 w zwarte kwiatostany. Gatunek zmienny. W y s t .: Japonia na wysokoci 200 - 1200 m. U p r .: b. mroz. (> - 29 C); w uprawie od 1870. W a r t o w i e d z i e : epitet gatunkowy ranecznik otrzyma ku czci M. Degrona, ktry od 1869 r. by dyrektorem francuskiej stacji osiedleczej w Jokohamie (Japonia) i zbieraczem rolin. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
14   panorama 1a; kwatera VIA
008988
Rhododendron degronianum Carrire ssp. heptamerum (Maxim.) H.Hara var. hondoense
(Nakai) H.Hara 1986
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Pontica
syn.: Rhododendron degronianum Carrire ssp. hondoense Nakai, Rhododendron japoneheptamerum Kitam.
var. hondoense (Nakai) Kitam. 1987, Rhododendron metternichii Siebold et Zucc. var. hondoense Nakai 1924
Ranecznik Degrona odm. hondoeska
K r z e w 0,9 - 2,5 m wysokoci w ojczynie. K w i a t y w IV/V, rowe do ciemnorowych jak u ranecznika Degrona, ale korona 7-patkowa. W y s t .: Japonia. U p r .: b. mroz. (> - 29 C).Poch .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
kwatera IX
008914
Rhododendron degronianum ssp. yakushimanum var. yakushimanum 'Esveld Select'
{Firma C. Esveld <1990} (Gr. 3a Yakushimanum)
syn.: Rhododendron 'Esveld Select'
Ranecznik jakuszimaski 'Esveld Select', syn.: Ranecznik 'Esveld Select'
K r z e w do 2 m wysokoci, po 12 latach uprawy 0,5 1 m, szeroki, zwarty. L i c i e wielosezonowe 9 - 13 4,0 - 4,5 cm. K w i a t y w V, 5 - 6 cm red., w pku jasnorowe, pniej prawie biae (155AB) z delikatnie rowymi prkami, ctki nieliczne, zielone (149AB); zebrane po 9 - 11 w kuliste kwiatostany 13 - 14 cm red. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991.
594  panorama 22; kwatera IIID
002840
Rhododendron edgarianum Rehder et E.H.Wilson 1913
Subg. Rhododendron. Sect. Rhododendron, Subsect. Lapponica
Ranecznik Edgara
K r z e w 0,5 - 0,9 m wysokoci, zwarty i wyprostowany. L i c i e wielosezonowe okoo 1 cm d., szerokoeliptyczne, obustronnie z tarczkami; z wierzchu szare, od spodu brzowe. K w i a t y w V/VI, 1 - 1,5 cm d., lejkowate, niebieskopurpurowe do rowopurpurowych; prcikw 10, pylniki jasnobrzowe, kielich orzsiony; zebrane po 1, niekiedy 3 na kocach pdw. W y s t .: Chiny Sichuan na wysokoci 3700 - 4600 m. U p r .: w zalenoci od pochodzenia od dost. mroz. ( - 23 C) do mroz. (> - 29 C). P o c h .: Gospodarstwo OgrodniczeSzkka Rolin Wrzosowatych St. Winiowski, Mokrzyska ofiarowa S. Winiowski - 1999.
108  panorama 1b, 21a, 22 ; kwatera IIC
002915
Rhododendron fastigiatum Franch. 1886
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Lapponica
syn.: Rhododendron capitatum Franch. 1885 non Maxim. 1877, Rhododendron nanum H.Lv. 1913
Ranecznik wyprostowany
K r z e w niski, 0,5 - 0,9 m wysokoci, zwarty silnie wyprostowany z p d ami pokrytymi tarczkami.   L i c i e wielosezonowe 0,5 - 1,5 0,5 cm, szerokoeliptyczne do jajowatych; na wierzchoku zaokrglone u podstawy klinowate, obustronnie pokryte tarczkami, spodem szarobrzowe z tarczkami skupionymi w grupy. K w i a t y w IV/V, 11,5 cm d., szerokolejkowate, lawendowe, rowe do purpurowoniebieskich, na zewntrz mikko pokryte woskami; 10 prcikw u podstawy z mikkimi woskami; zebrane na szczytach pdw po 3 - 5, niekiedy po 1. W y s t .: Chiny pn. i r. Yunnan na wysokoci 3400 - 4400 m; na otwartych przestrzeniach tworz gste dywany. U p r .: b. mroz. (> - 29 C); pikny krzew, atwy w uprawie, zalecany szczeglnie do ogrodw skalnych.Warto w i e d z i e : odkryty w 1833 r. przez francuskiego misjonarza Jeana M. Delavaya (1838 - 1895), ktry przez 10 lat penetrowa pn.-wsch. Junnan w poszukiwaniu nowych gatunkw. P o c h .: Gospodarstwo OgrodniczeSzkka Rolin Wrzosowatych St. Winiowski, Mokrzyska ofiarowa S. Winiowski - 1989.
006903
Rhododendron ferrugineum L. 1753
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Rhododendron
Ranecznik alpejski, syn. „ra alpejska”
K r z e w 0,6 - 1,0 m wysokoci, o pdach nagich. L i c i e wielosezonowe 35 cm d., eliptyczne do lancetowatych, na wierzchoku lekko zaostrzone, skrzaste; z wierzchu ciemnozielone i byszczce, od spodu z czerwonobrzowymi uskami. K w i a t y w VI/VII, 2 cm d. i 1,5 cm red., rurkowate, ciemnopurpurowoczerwone, bardzo rzadko biae; zebrane po 6 - 12 w do zwarte kwiatostany. W y s t .: Alpy, Pireneje i Apeniny, w naturze krzewy dugowieczne. U p r .: w zalenoci od pochodzenia zad. mroz. ( - 26 C) do b. mroz. (> - 29 C). W a r t o w i e d z i e : „ra alpejska” uratowaa ycie wacicielowi parku w Wojsawicach Fritzowi von Oheimbowi. Podczas wdrwki po Alpach polizgn si i kiedy osuwa si w przepa, zapa si za krzew tego wanie ranecznika alpejskiego. Zdarzenie to spowodowao, e zainteresowa si ranecznikami i zgromadzi du ich kolekcj! Poch .: Rhododendronpark Bremen - 1990.
kwatera IIC
007857
Rhododendron fittianum Balf.f. 1917
[R. racemosum ?]
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Rhodorasta
syn.: Rhododendron 'Fittianum'
Ranecznik Fitta
K r z e w po 10 latach uprawy 0,5 - 0,7 m wysokoci, wski, wyprostowany, do gsty, powoli rosncy. L i c i e wielosezonowe 1,0 - 1,5 cm 0,3 - 0,7 cm, wskoeliptyczne, z wierzchu z nielicznymi tarczkami, od spodu bladozielone z licznymi brzowymi tarczakami. K w i a t y w IV/V, rowe, w gstych kwiatostanach na szczycie pdw i w ktach lici. W a r t o w i e d z i e : jest to naturalny mieszaniec midzygatunkowy znaleziony przez angielskiego zbieracza rolin G. Forresta (18731932) i nazwany ku czci Williama Fitt M. Drake'a (1786 - 1874). U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie zad. mroz. ( - 26 C). P o c h .: szkka w Litomylu - 1989.
128  panorama 3; kwatera: IIIB, XIIB
004479
Rhododendron fortunei Lindl. 1859
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Fortunea
Ranecznik Fortune'a
K r z e w wyprostowany, w uprawie 1 - 3 m wysokoci, w ojczynie drzewo do 10 m, nieco luny, szybko rosncy. Mode p d y bladozielone, ogruczolone, potem nagie. L i c i e wielosezonowe 8 - 20 3 - 8 cm d., nagie, podugowatoeliptyczne, obustronnie zaokrglone z wyrostkami na kocu, z wierzchu matowe ciemnozielone z 14 - 16 parami nerww, od spodu niebieskozielone; ogonek 1 - 3 cm d. K w i a t y w V, 5 - 7 7 - 9 cm, silnie pachnce, szeroko lejkowatodzwonkowate, delikatnie jasnorowe do biaych z odcieniem tym, 7 - 8- patkowe, na zewntrz z gruczokami lub bez; 1416 nagich prcikw, szypuki 2,5 - 4 cm d.; kwiatostany lune na szczytach pdw, zoone z 612 kwiatw. W y s t .: Chiny Sichuan, Hubei, Guangdong, Xizang, Jiangxi, Fujian, Anhui, Zhejiang na wysokoci 6001200 m. U p r .: zad. mroz. ( - 26 C). W a r t o w i e d z i e : gatunek ten po raz pierwszy zosta znaleziony w 1855 r. przez Roberta Fortune'a (1812 - 1880) znanego szkockiego zbieracza rolin i odkrywc wielu nowych gatunkw w Chinach i Japonii. P o c h .: Grugapark w Essen 1990; OB PAN-Powsin Warszawa ofiarowa A. Marczewski 1995; nn ofiarowaa B. Stawikowska - 1989.
kwatera IIIF
010890
Rhododendron fortunei Lindl. ssp. discolor (Franch.) D.F.Chamb. 1979
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Fortunea
syn.: Rhododendron discolor Franch. 1895 non Warb. 1905, Rhododendron houlstonii Hemsl. et E.H.Wilson
1910, Rhododendron kirkii Millais 1917 (bdnie), Rhododendron kwangfuense Chun et W.P.Fang 1957,
Rhododendron mandarinorum Diels 1900
Ranecznik Fortune'a pgat. rnobarwny
K r z e w 1,5 - 2 1,5 m, w ojczynie do 6-8 m wysokoci, silnie wyprostowany, nieco luny, rosncy wolniej od R. fortunei.Licie wielosezonowe 3-4 razy dusze ni szersze (!), 10-20 cm d.. K w i a t y rozwijaj si pno, w VI/VII (!) do 10 cm red., pachnce i jasnorowe, bielejce w miar przekwitania. W y s t .: Chiny Sichuan, Hubei, w lasach na wysokoci 15002000 m. U p r .: zad. mroz. ( - 26 C), ale wskazane stanowiska zaciszne, o agodnym mikroklimacie. P o c h .: Grugapark Essen - 2000.