kwatera IIC
007870
Rhododendron rupicola W.W. Sm var. chryseum (Balf.f. Kingdon-Ward) M.N.Philipson et Philipson 1975
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Lapponica
syn.: Rhododendron chryseum Balf.f. et Kingdon-Ward , Rhododendron chamazeleum Balf.f. et Forrest 1922
(b³źdnie = Rhododendron × chamazeleum Balf.f. et Forrest 1922), Rhododendron rupicola W.W.Sm. var.
muliense (Balf.f. et Kingdon-Ward) M.N.Philipson et Philipson 1975 (b³źdnie = Rhododendron rupicola
W.W.Sm. var. muliense)
Róæanecznik z³oty
K r z e w 0,3-0,7 m wysokoci, w ojczy¼nie do 1,5 m, podobny do R. rupicola, który ma kwiaty purpurowe. M³ode p źd y gźsto pokryte tarczkami. Li c i e wielosezonowe 1,5 × 1,0 cm, jajowatoeliptyczne, obustronnie gźsto pokryte tarczkami, podobnie jak ogonek liciowy. K w i a t y w IV/V, 2,0-2,5 cm red., siarkowoæó³te do intensywnie æó³tych, rurka krótka z miźkkimi w³oskami; 5 prźcików z d³ugimi w³oskami u podstawy, brzeg kielicha z pojedynczymi w³oskami i bez tarczek (!); zebrane po 4-5 na końcach pźdów. W y s t .: Birma, Chiny Xizang, Yunnan na torfowiskach na wysokoci 3300-4800 m. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie w zaleænoci od pochodzenia od do¶ę mroz. ( - 20,5 °C) do mroz. ( - 29 °C). P o c h .: szkó³ka w Litomylu - 1989.
fot.76  88
587 panorama 22 ; kwatera: IIA, IIC, IIIB, IIID;
007711
Rhododendron russatum Balf.f. et Forrest 1919
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Lapponica
syn.: Rhododendron cantabile Balf.f. ex Hutch. 1922, Rhododendron lucidum G.H.Ward 1932 non Franch 1895
i non Nutt.1853, Rhododendron osmerum Balf.f. et Forrest 1930 (b³źdnie)
Róæanecznik czerwieniej±cy
K r z e w 0,5-1 m wysokoci, w ojczy¼nie do 1,5 m, zwarty i wyprostowany. P źd y czerwonobr±zowe i gźsto pokryte tarczkami. L i c i e wielosezonowe 1,5 - 4 × 0,5-1,5 cm pod³ugowate do szerokoeliptycznych, na wierzcho³ku zaokr±glone, u podstawy klinowate, obustronnie pokryte czerwonobr±zowymi tarczkami; ogonek liciowy ± 8 mm d³. z tarczkami. K w i a t y w V, 1 - 2 cm d³., szerokolejkowate, o zmiennej barwie, od g³źboko niebieskopurpurowej przez purpurow± do róæowej, wewn±trz i na zewn±trz czźsto z miźkkimi w³oskami i z tarczkami; rurka kwiatowa wewn±trz z w³oskami, bez tarczek; 10 prźcików u podstawy z miźkkimi w³oskami; zebrane po 4 - 6 na końcach pźdów. W y s t .: Chiny Yunnan, Sichuan na wysokoci 3400 - 4300 m. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: szkó³ka w Litomylu - 1996; Rhododendronpark Bremen ofiarowa³ A. Duæy - 1989.
kwatera IIID
008913
Rhododendron russatum 'Albiflorum' (Gr. 21 Lepidote II)
Róæanecznik czerwieniej±cy 'Albiflorum'
Wygl±da prawie identycznie jak róæanecznik czerwieniej±cy, ale ma k w i a t y bia³e, jest niæszy, dorasta do 0,5 - 0,6 m wysokoci i ronie wolniej. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991.
fot.67
kwatera IIC;
007855
Rhododendron saluenense Franch. 1898 ssp. chameunum (Balf.f. et Forrest) Cullen 1978
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Saluenensia
syn.: Rhododendron chamaeunum Balf.f. et Forrest 1920, Rhododendron charidotes Balf.f. et Farrer 1922,
Rhododendron colobodes Balf.f. (b³źdnie), Rhododendron cosmetum Balf.f. et Forrest 1920, Rhododendron
humifusum
Balf.f., Rhododendron pamprotum Balf.f. (b³źdnie), Rhododendron prostratum W.W.Sm.1914,
Rhododendron saluenense Franch. var. prostratum (W.W.Sm.) Rhododendron C.Fang 1987, Rhododendron
sericocalyx
Balf.f. (b³źdnie)
Róæanecznik salueneński pgat. leæ±cy
K r z e w 0,1-0,3 m wysokoci, w ojczy¼nie do 0,6 m, dywanowo okrywaj±cy glebź. M³ode p ź d y pokryte w³oskami. L i c i e wielosezonowe 1 - 2 × 0,5-1,5 cm jajowate do eliptycznych, z wierzchu b³yszcz±ce i nagie, od spodu z licznymi tarczkami; nerw g³ówny od spodu pokryty szczeciniastymi w³oskami. K w i a t y w V, 1,5 - 3 cm d³., szerokolejkowate, purpurowe z ciemniejszymi cźtkami, na zewn±trz aksamitne i z tarczkami, szypu³ki kwiatowe 1 - 3 cm d³. pokryte tarczkami i szczeciniastymi w³oskami; zebrane po 1 - 3 na końcach pźdów. W y s t .: Birma, Chiny Xizang, Yunnan na wysokoci 3300-4000 m. W a r t o w i e d z i e ę : nazwa gatunkowa pochodzi od rzeki Saluin (Salween) w Tybecie, gdzie gatunek ten zosta³ znaleziony przez A. Soulié'a w 1894 r. U p r .: zad. mroz. ( - 26 °C); w uprawie od 1910 r. P o c h .: szkó³ka w Litomylu - 1989.
kwatera XIIB
011549
Rhododendron sanguineum Franch. 1898 ssp. sanguineum
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Nerriflora
Róæanecznik krwistoczerwony
K r z e w 0,3-1 m wysokoci, w ojczy¼nie do 1,5 m, kwitnie pó¼no i ronie powoli. P źd y krótkie i grube w m³odoci bia³awe, od gźsto pokrywaj±cych je w³osków. L i c i e wielosezonowe 3,0-8,0 × 1,5-3,0 cm eliptyczne do odwrotnie jajowatych, skórzaste, na wierzcho³ku zaostrzone, z wierzchu nagie, srebrzystoszare, od spodu z gźst±, pomarszczon± cynobrowoczerwon± do br±zowej wyció³k±; ogonek liciowy 1 cm d³., nagi. K w i a t y w IV/V, 2,5-3,0 cm d³., dzwonkowate z krótk± i miźsist± rurk±, intensywnie karminowe; prźcików 10, nitki prźcików bia³e, kielich 3 - 10 mm d³. orzźsiony, szypu³ki kwiatowe 1 - 2 cm d³., ogruczolone. Gatunek bardzo zmienny. W y s t .: Chiny Xizang, Yunnan na wysokoci 300 - 4500 m. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 °C). P o c h .: nn ofiarowa³a B. Stawikowska - 1995.
kwatera IIIF
015062
Rhododendron scabrifolium Franch. var. spiciferum (Franch.) Cullen 1978
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Scabrifolia
syn.: Rhododendron spiciferum Franch. 1895
Róæanecznik szorstkolistny odm. w±skolistna
K r z e w do 1 m wysokoci, w ojczy¼nie 0,15-1,5 m, roz³oæysty. P ź d y pokryte lu¼no rozrzuconymi, miźkkimi w³oskami. L i c i e wielosezonowe 1,2-3,5 × 0,2-0,8 (1) cm, równomiernie u³oæone na ca³ym pździe, równow±skie, w±skolancetowate do pod³ugowatych, szorstkie, obustronnie pokryte w³oskami, od spodu z tarczkami i bladozielone do jasnobr±zowych, K w i a t y w IV/V, 1,5 cm d³. i 1,5 - 2 cm red., lejkowate, róæowe do bia³ych, na zewn±trz z nielicznymi tarczkami, prźcików 8 - 10 nierównej d³ugoci od 0,6 do 1,8 cm; zebrane po 2-3 w licznych, szczytowych kwiatostanach.Wyst .: Chiny Yunnan, Guizhou na wysokoci 1500-3200 m. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie od do¶ę mroz. ( - 20,5 °C) do zad. mroz. ( - 26 °C). Gatunek introdukowany w 1921 r. przez Franka Kingdon-Warda, najbardziej pracowitego „³owcź rolin” i znanego geografa, który przez 45 lat bada³ góry Azji.
fot.40  84
592 panorama 22; kwatera: IIA, IIC;
002997
Rhododendron schlippenbachii Maxim 1870
Subg. Pentanthera, Sect. Sciadorhodion
syn.: Azalea schlippenbachii (Maxim.) Kuntze 1891, Rhododendron schlippenbachii Maxim. f. albiflorum
Y.N.Lee 1974, „Royal Azalea”, „Kurofune Tsutsuji”
Azalia Schlippenbacha
K r z e w 0,5-1,5 m wysokoci, w ojczy¼nie do 4-5 m. P ź d y krótkie i sztywne. L i c i e sezonowe 4-10 × 2,5-5 cm, odwrotnie jajowate, zebrane po 5 na krótkich pźdach; jesieni± æowe i z³ocistoæó³te. K w i a t y rozwijaj± siź w IV/V wraz z li¶ęmi, 5 - 7 (17) cm red., najwiźksze wród azalii, od lejkowatodzwonkowatych do szeroko kulistych, bia³e (dawniej R. schlippenbachii f. albiflorum), delikatnie jasnoróæowe lub ciemnoróæowe z purpurowymi cźtkami w gardzieli, p³atki jajowate, okr±g³e lub zaostrzone; zebrane po 1 - 2, czasem po 10 na końcach jednorocznych pźdów. W y s t .: Chiny Liaoning, r. Japonia, Pó³wysep Koreański, Rosja Sachalin, Kraj Amurski, na wysokoci do 800 m.   U p r .: mroz. ( - 29 °C); azalia ma³o wymagaj±ca w stosunku do gleby, ale wiat³olubna (!). Ma duæ± zdolno¶ę regeneracyjn± z pźdów odrolowych. W a r t o w i e d z i e ę : nazwź gatunkow± nadano ku czci rosyjskiego oficera marynarki i podróænika barona Aleksandra von Schlippenbacha, który odkry³ tź azaliź w 1854 r. podczas wyprawy na Pó³wysep Koreański, na fregacie „Pallada”. Azalia Schlippenbacha kwiat narodowy Korei jest gatunkiem zagroæonym na stanowiskach naturalnych i ujźtym w Czerwonej ksiźdze ZSRR (1984). P o c h .: Góry Diamentowe, Korea P³n. 1995; Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1990; nn ofiarowa³ Z. Chlebicki - 1996.
kwatera: IIID, IIIE, IIIF, IX
008473
Rhododendron searsiae Rehder et E.H.Wilson 1913
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Triflora
Róæanecznik Searsowej
K r z e w 1,5-2 m wysokoci o m³odych, grubych pźdach z rdzawymi tarczkami. L i c i e wielosezonowe 6 - 9 × 1 - 2 cm, lancetowate, krótko i ostro zaostrzone, od spodu bia³e, srebrzyste do szarych, z niebieskawym odcieniem od bardzo licznych i wyra¼nych tarczek. K w i a t y w pierwszej po³. V, 2-2,5 cm d³. i 3 - 4 cm red., szerokolejkowate, jasnoliliowe do bia³ych, czźsto z br±zowymi do zielonych cźtkami, prźcików 10; zebrane po 3 - 4 (8) w lu¼nych baldachogronach. W y s t .: Chiny Sichuan na wysokoci 2300 - 3000 m. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, w zaleænoci od pochodzenia prawdopodobnie od dost. mroz. ( - 23 °C) do mroz. ( - 26 °C); kwiaty bywaj± niszczone przez spó¼nione przymrozki wiosenne. W uprawie od 1908 r. W a r t o w i e d z i e ę : nazwa gatunkowa pochodzi od nazwiska amerykańskiej artystki Sarah C. Sears. P o c h .: Forstbotanischer Garten Tharandt 1990, 1995; Rhododendronpark Bremen - 1989; OB Kijów - 1990.
kwatera XIIB
009672
Rhododendron semibarbatum Maxim. 1870
Subg. Mumeazalea
syn.: Azalea semibarbata (Maxim.) Kuntze 1891
Azalia pó³bródkowa
K r z e w 0,5-1,5 m wysokoci, w ojczy¼nie do 3 m, wyprostowany, o nieregularnym pokroju. M³ode p źd y æó³toszare do ciemnobr±zowych, z gruczo³kami i w³oskami. L i c i e sezonowe 2,0 - 6,0 × 1,0 - 2,5 cm, zebrane na końcach krótkich pźdów, eliptyczne do jajowatych, brzeg drobno z±bkowany i czź¶ciowo orzźsiony (!); nerw g³ówny i boczne obustronnie pokryte w³oskami; ogonek liciowy 0,5 - 1,0 cm d³., z miźkkimi, gruczo³kowatymi w³oskami; jesieni± æó³te i karminoworóæowe (!). K w i a t y w VI, 2 cm red. pojawiaj± siź wraz z li¶ęmi, lejkowate z krótk± rurk±, bia³e, æó³tobia³e do jasnoróæowych, cźtki czerwone; 5 prźcików róænej d³ugoci, dwa z nich s± krótsze i silnie pokryte skrźconymi w³oskami wygl±daj± jak „bródka” (st±d polska nazwa), s³upek nagi, szypu³ka 0,5 - 1,0 cm d³., z gruczo³owatymi w³oskami; zebrane pojedynczo na końcach pźdów. W y s t .: Japonia. U p r .: do¶ę mroz. ( - 20,5 °C); interesuj±ca tylko dla kolekcjonerów, ze wzglźdu na ma³e kwiaty ukryte wród lici. P o c h .: OB Kioto - 1990; OB PAN Warszawa ofiarowa³ A. Marczewski - 1995.
fot.75
146 panorama: 3, 11; kwatera
: IIIB, IIID, IX, XIIB;
002998
Rhododendron sichotense Pojark. 1952
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Rhodorasta
syn.: Rhododendron dauricum L. ssp. sichotense (Pojark.) Aleksandrowa et Schmidt 1982
Róæanecznik sichoteński
K r z e w podobny do R. dauricum, ale kwitnie od 12 tygodni pó¼niej i nie na „raty”. L i c i e dwusezonowe zimowe 2 - 3 × 1 cm, zebrane po 6-8 na pździe kwiatowym (u R. dauricum 13), jajowatoeliptyczne, obustronnie gźsto ogruczolone. Korona oko³o 2 cm d³. i 34 cm red. W y s t .: wsch. sk³ony gór Sichote-Alin (st±d nazwa) na Syberii aæ po Pacyfik. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C). P o c h .: OB W³adywostok 1998; OB PAN Warszawa - 1995.
33 panorama: 1a, 8, 21a, 21b; kwatera: IA, VIA, XIIB, XVA
002999
Rhododendron smirnowii Trautv. 1885
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Pontica
Róæanecznik Smirnowa
K r z e w szeroki, 1,5-4 m wysokoci, w ojczy¼nie takæe pokrzywione drzewko 5-8 m wysokoci. M³ode p ź d y pokryte bia³ymi w³oskami, po 2 latach nagie, starsze pogiźte i podnosz±ce siź na końcach. L i c i e wielosezonowe 715 × 36 cm, pod³ugowatoeliptyczne, skórzaste, m³ode z wierzchu bia³o kutnerowate, pó¼niej nagie, ciemnozielone i b³yszcz±ce, od spodu z szarobia³±, cynobrow±, jasnobr±zow± lub kasztanow± wyció³k±; brzeg blaszki podwiniźty ku do³owi, wierzcho³ek tźpy, nasada zwźæona. K w i a t y w V/VI, ale czźsto pojedyncze rozwijaj± siź we IX/X, 6-8 cm red., delikatne, dzwonkowatolejkowate, jasnopurpuroworóæowe, czasem intensywnie róæowe do czerwonoróæowych, brzeg p³atków nieco ciemniejszy i lekko fryzowany; 10 prźcików krótszych od korony, kielich o tźpo zakończonych dzia³kach jest pokryty w³oskami; zebrane po 10 - 15 w lu¼ne baldachogrona. P±ki kwiatostanowe i pźdowe, szypu³ki kwiatowe, szypu³y kwiatostanowe, zal±ænia i prźciki pokryte aksamitnymi w³oskami. W y s t .: Turcja, Gruzja górny brzeg rzeki Gwirabischali i Merisi, Omastewzia i Satawezia, p³n. czź¶ę Gór Adæarsko-Szawszetskich, okolice Namonastrewii na wysokoci do 1600 m. Area³ uprawy jest znacznie wiźkszy niæ obszar naturalnego wystźpowania.Upr .: mroz. ( - 29 °C); ma mniejsze niæ inne róæaneczniki wymagania co do wilgotnoci powietrza, jest tolerancyjny na miejskie skaæenie powietrza. W uprawie od 1880 r. P o c h .: nn <1920; OB Moskwa 1988; Grugapark Essen ofiarowa³ A. Marczewski - 1995 i inne.
kwatera IIIF
009674
Rhododendron souliei Franch. 1895
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Campylocarpa
syn.: Rhododendron cordatum H.Lév. 1914
Róæanecznik Soulie'a
K r z e w 0,5-1,0 m wysokoci, w ojczy¼nie 1-3 m, szeroki, lu¼ny i wczenie kwitn±cy. P ź d y nagie lub ogruczolone. M³ode pźdy czerwonawe lub niebieskawe. Li c i e wielosezonowe 5,5-8,0 × 3,5-4,0 cm, szerokojajowate, skórzaste, na wierzcho³ku zaostrzone, u podstawy zaokr±glone do sercowatych, obustronnie nagie, z wierzchu metalicznie zielone i b³yszcz±ce, od spodu niebieskawe; ogonek liciowy 1,5 - 2,0 cm d³., nagi lub ogruczolony. K w i a t y w V, 2,5-4 cm d³. i 5 cm red., 5 - 6-p³atkowe, kielichowatodzwonkowate, jasnopurpuroworóæowe do jasnoróæowych, szypu³ki kwiatowe 3 - 8 mm d³., prźcików 10; zebrane po 3 - 5 (8) w lu¼ne baldachogrona. W y s t .: Chiny Sichuan na wysokoci 2700 - 4500 m. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, od ndost. mroz ( - 18 °C) do do¶ę mroz. ( - 20,5 °C); bardzo piźkny, w uprawie od 1905 r. W a r t o w i e d z i e ę : gatunek nazwany ku czci, tragicznie zamordowanego w Tybecie przez tubylców, francuskiego misjonarza i zbieracza rolin J.A. Soulie'a (18581905). P o c h .: Forstbotanischer Garten Tharandt - 1995.
fot.86 89
120 panorama 2; kwatera IIIB;
007695
Rhododendron sutchuenense Franch. 1895
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Fortunea
Róæanecznik syczuański
K r z e w do 3 m wysokoci, po 30 latach uprawy w Bremie 3,5 × 4 - 5 m, w ojczy¼nie drzewo do 8 m, w m³odoci zwarty, pó¼niej lu¼ny. M³ode p ź d y grube, pokryte gźstym, szarobia³ym kutnerem, starsze nagie. L i c i e wielosezonowe 11 - 25 × 3 - 8,5 cm odwrotnie jajowate do pod³uænie jajowatych z d³ugo zaostrzonym wierzcho³kiem, z wierzchu ciemnozielone, nagie i matowe, od spodu sinozielone, nerw g³ówny pokryty we³nistymi w³oskami; ogonek liciowy 2 - 2,5 cm d³. z kutnerem. K w i a t y w III/IV, 5 - 8 cm red., szerokodzwonkowate, róæowe z purpurowymi cźtkami na rodkowym p³atku górnym, bez plamki w gardzieli (!), wewn±trz gźsto i miźkko ow³osione, 12 - 15 prźcików z miźkkimi w³oskami u podstawy; zebrane po 8 - 14 w szczytowe, kuliste kwiatostany do 20 cm red. W y s t .: Chiny Sichuan, Hubei, Shaanxi, Guizhou na wysokoci 1500 - 2400 m. U p r .: zad. mroz. ( - 26 °C); jeden z najwczeniej kwitn±cych u nas róæaneczników, o ozdobnych, wyj±tkowo duæych liciach. W uprawie od 1901; odkryty przez E.H. Wilsona. W a r t o w i e d z i e ę : w ojczy¼nie czźsto krzyæuje siź z R. praevernum, tworz±c mieszańce R. × geraldii. P o c h .: nn ofiarowa³ J. Kwanik - 1991.
538 panorama: 20, 21a, 22; kwatera: IIA, IIB, IIC
007847
Rhododendron telmateium Balf.f. et W.W.Sm. 1916
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Lapponica
syn.: Rhododendron diacritum Balf.f. et W.W.Sm. 1916, Rhododendron drumonium Balf.f. et W.W.Sm. 1916,
Rhododendron idoneum Balf.f. et W.W.Sm. 1916, Rhododendron pycnocladum Balf.f. et W.W.Sm. 1916
æanecznik bagienny
K r z e w 0,1-0,5 m wysokoci, ciel±cy siź dywanowo, zwarty i powoli rosn±cy. P źd y pokryte licznymi tarczkami. L i c i e wielosezonowe 0,3-1,5 × 0,2-0,6 cm, lancetowate do szerokoeliptycznych i okr±g³ych, od spodu z³otoæó³te do czerwonobr±zowych z licznymi tarczkami. K w i a t y w IV/V, 1 cm d³., szerokolejkowate, lawendowe lub róæowe do purpurowych, z bia³± gardziel± pokryt± miźkkimi w³oskami; 10 prźcików d³ugich jak korona, kielich 1 - 3 mm d³., szypu³ki kwiatowe 1mm d³. z tarczkami; zebrane po 1-3 na końcach pźdów. W y s t .: Chiny Yunnan, Sichuan na wysokoci 2900 - 5000 m. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C). P o c h .: Gospodarstwo OgrodniczeSzkó³ka Rolin Wrzosowatych St. Winiowski, Mokrzyska ofiarowa³ S. Winiowski - 1989.
(!)
kwatera: IIIF, VIIB
008465
Rhododendron thomsonii Hook.f. ssp. thomsonii
Subg. Hymenanthes, Sect. Ponticum, Subsect. Thomsonia
æanecznik Thomsona
K r z e w 0,5-1,5 m wysokoci, w ojczy¼nie do 6-7 m, wyprostowany i lu¼ny , w starszym wieku s³abo ulistniony. M³ode p ź d y nagie, szarozielone. Li c i e wielosezonowe 3,0-7,5 × 2,0-2,5 cm, okr±g³awe do odwrotnie jajowatych, na wierzcho³ku zaokr±glone z krótkim wyrostkiem, obustronnie nagie, od spodu niebieskawozielone do bia³oniebieskich; ogonek liciowy nagi 0,5 - 2,5 cm d³. K w i a t y w IV/V, 3,5-5,0 cm d³., szerokodzwonkowate, soczyste, ciemnokarminowe do czerwonych, prźcików 10, nitki prźcików bia³e, nitka s³upka czerwona, kielich 2 - 20 mm d³., nieregularny, barwny (!), æó³tawy, pó¼niej æó³toczerwony, szypu³ki kwiatowe nagie 1,0-2,5 cm d³.; zebrane po 3-10 w do¶ę lu¼ne kwiatostany. W y s t .: Nepal, Indie Arunachal Pradesh, Sikkim, Bhutan na wysokoci 2500 - 4300 m. U p r .: gatunek o niedostatecznie poznanej u nas mrozoodpornoci, prawdopodobnie od nie mroz. (< - 15 °C) do zad. mroz. ( - 26 °C); typy o mniejszych liciach s± bardziej mrozoodporne; w uprawie od 1894 r. W a r t o w i e d z i e ę : nazwany ku czci lekarza, dyrektora Ogrodu Botanicznego w Kalkucie, Thomasa Thomsona (1817-1878). Róæanecznik bardzo toksyczny. P o c h .: Forstbotanischer Garten Tharandt 1995; nn ofiarowa³a B. Stawikowska - 1989.
kwatera IIIF
017644
Rhododendron tosaense Makino 1904
Subg. Tsutsusi, Sect. Tsutsusi
syn.: Rhododendron komiyamae Makino 1926, Rhododendron miyazawae Nakai et H.Hara 1935, Rhododendron
obtusum
Planch. var. tosaense (Makino) Kitam. 1972, Rhododendron surugaense Sugim. ex Kurata 1973
Azalia tosańska
K r z e w 0,5-1 m wysokoci, w ojczy¼nie 1-2,5 m, wyprostowany i gźsty. M³ode p źd y cienkie i pokryte w³oskami. L i c i e dwusezonowe letnie w dolnej czź¶ci pźdów 1,3-3,8 × 0,5-1,0 cm, lancetowate do pod³ugowatolancetowatych, obustronnie pokryte gruczo³kowatymi w³oskami, jesieni± karminowe i zimowe 0,5 - 1 × 0,5 cm, z wierzchu ciemnozielone z szarymi w³oskami, od spodu bladozielone z br±zowymi w³oskami. K w i a t y w IV/V, pojawiaj± siź wraz z rozwojem lici, 1,5-2,5 cm d³. i 2 - 3 cm red., lejkowate, purpurowoliliowe, purpurowoczerwone do róæowych, czasem z ciemniejszymi cźtkami; 5 - 8 (10) prźcików 1,8-2,3 cm d³., zal±ænia pokryta szczeciniastymi w³oskami, szypu³ki kwiatowe 1,5-2,5 cm d³. Gatunek podobny do R. indicum. W y s t .: Japonia góry Tosa (st±d nazwa) w prowincji Shikoku na wysokoci do 1000 m. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie ndost. mroz. ( - 18 °C). P o c h .: Arboretum Lene w ¦lizowie ofiarowa³ S. Sźktas - 2000.
kwatera IIIF
008939
Rhododendron trichostomum Franch. 1895
Subg. Rhododendron, Sect. Pogonanthum
syn.: Rhododendron fragrans Franch. 1887, non Maxim.1870, Rhododendron ledoides Balf.f. et W.W.Sm. 1916,
Rhododendron radinum Balf.f. et W.W.Sm. 1916, Rhododendron sphaeranthum Balf.f. et W.W.Sm. 1916,
Rhododendron trichostomum Franch. var. ledoides (Balf.f. et W.W.Sm.) Cowan et Davidian 1947,
Rhododendron trichostonum Franch. var. radinum (Balf.f. et W.W.Sm.) Cowan et Davidian 1947
æanecznik d³ugotarczkowy
K r z e w gźsto uga³źziony, kulisty, 0,3-1,0 m wysokoci, ronie powoli. L i c i e wielosezonowe 1,0-3,0 × 0,4-0,8 cm, w±skolancetowate do pod³ugowatych, na wierzcho³ku zaostrzone lub nieco zaokr±glone, z wierzchu zielone, od spodu jasnobr±zowe od gźsto u³oæonych tarczek; ogonek 0,2 - 0,4 cm d³. K w i a t y w V/VI, 0,8-1,5 cm d³., w±skorurkowate, bia³e do róæowych, na zewn±trz nagie, od wewn±trz z d³ugimi w³oskami i 5 prźcikami. Kielich bardzo ma³y, 1 - 2 mm d³. Kwiatostany na szczytach pźdów, kuliste i wielokwiatowe. W y s t .: Chiny Yunnan, Sichuan, na wysokoci 3400-4600 m w lasach sosnowych, gdzie tworzy gźste zarola. W ojczy¼nie gatunek bardzo zmienny ma róæne kszta³ty lici i wielkoci kwiatów. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 °C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991.
589  panorama 22; kwatera IIA
010876
Rhododendron tschonoskii Maxim. 1870 var. tschonoskii
Subg. Tsutsusi, Sect. Tsutsusi
syn.: Azalia tschonoskii (Maxim.) Kuntze 1891, Rhododendron tetramerum (Makino) Nakai, Rhododendron
tschonoskii
Maxim. var. tetramerum Komatsu 1918, Rhododendron tschonoskii Maxim. f. tetramerum Makino
1904, Rhododendron tschonoskii Maxim. var. typicum f. tetramerum Makino et Matsum. 1912
Azalia Czonoskiego, syn. Azalia Tschonoskiego, Azalia Trzonowskiego
K r z e w 0,5-1,5 m wysokoci, w ojczy¼nie 0,3-2,5 m, ronie bardzo powoli, wyprostowany i zwarty. M³ode p ź d y cienkie i gźsto pokryte br±zowym kutnerem. L i c i e dwusezonowe skupione na końcach pźdów letnie 0,5-2,5 × 0,5-1 cm, w±skie do jajowatolancetowatych, na wierzcho³ku zaostrzone, obustronnie czerwonobr±zowe i pokryte miźkkimi w³oskami, krótkoogonkowe, jesieni± przebarwiaj± siź wspaniale na karminowoczerwono, natomiast licie zimowe pozostaj± przez ca³y czas zielone. K w i a t y w V/VI, 1,0 × 0,5-0,8 cm, bardzo drobne ukazuj± siź dopiero po rozwoju lici, rurkowate, 4 - 5(!)-p³atkowe, bia³e; 4 - 5 prźcików d³uæszych od korony (0,6 - 1,3 cm d³.) u podstawy pokryte w³oskami; szypu³ki kwiatowe 1 - 8 mm d³.; zebrane po 2-6 na końcach pźdów. W y s t .: Japonia wyspy Hokkaido, Honsiu, Kiusiu, Shikoku, Korea P³d., Wsch. Syberia. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C); wprowadzony do uprawy w 1878 r. przez Ch. Mariesa. W a r t o w i e d z i e ę : nazwa nadana ku czci Czonoskiego, nazywanego teæ Sukawa Chonosuke (1841 - 1925), zbieracza i odkrywcy rolin w Japonii, wspó³pracuj±cego z dyrektorem Ogrodu Botanicznego w Petersburgu C.J. Maximowiczem. P o c h .: Forstbotanischer Garten Tharandt - 1992.
550 panorama 21a; kwatera IIC
003005
Rhododendron vaseyi A.Gray 1879
Subg. Pentanthera, Sect. Rhodora
syn.: Azalea vaseyi (A.Gray) Rehder 1899 Biltia vaseyi (A.Gray) Small 1903, Rhododendron vaseyi A.Gray f.
album (Bean) Rehder 1915, Rhododendron vaseyi A.Gray var. album Bean 1914
Azalia Vasey'a
K r z e w 1,5-2 m wysokoci, w ojczy¼nie do 5 m, ronie bujnie, jest nieregularnie i lu¼no rozga³źziony. M³ode p ź d y pokryte w³oskami, pó¼niej nagie. L i c i e sezonowe 5-12 × 2-5 cm, eliptyczne do pod³ugowatoeliptycznych, d³ugo zaostrzone, z wierzchu ciemnozielone i nagie w m³odoci purpurowobr±zowe, brzegiem lekko pofalowane; ogonek liciowy 3 - 8 mm d³. K w i a t y w IV/V, 2,5 -3,0 cm d³., lejkowate do szerokodzwonkowatych z bardzo krótk± rurk±, 3 p³atki górne krótsze od dwóch dolnych, intensywnie róæowe, rzadko bia³e, cźtki pomarańczowe, czerwone lub zielone u nasady górnych p³atków; prźcików 7, kielich zielony z gruczo³owatymi w³oskami; zebrane po 5-8 w szczytowe kwiatostany. W y s t .: USA p³n. Karolina na wysokoci 1000 - 1500 m. U p r .: w zaleænoci od pochodzenia dost. mroz. ( - 23 °C) do zad. mroz. ( - 26 °C). Jedna z naj³adniejszych azalii o duæej wartoci dekoracyjnej, w uprawie od 1924 r. W a r t o w i e d z i e ę : nazwa gatunkowa przypomina o zbieraczu rolin i odkrywcy tego gatunku G.S. Vasey'u (18221893). P o c h .: OBUWr. Wroc³aw - 1989.
kwatera IIIF
008940
Rhododendron viridescens Hutch. 1933
Subg. Rhododendron, Sect. Rhododendron, Subsect. Trichoclada
syn.: Rhododendron rubroluteum Davidian 1975, Rhododendron mekongense Franch 1898 var. mekongense
(b³źdnie = Rhododendron mekongense var. mekongense)
æanecznik zieleniej±cy
K r z e w 0,3- 0,6 m wysokoci, w ojczy¼nie 0,3-1,5 m, szeroko kulisty i zwarty. M³ode pźdy niebieskozielone lub sine i pokryte, rednio lub gźsto, czź¶ciowo odpadaj±cymi tarczkami. L i c i e wielosezonowe 2,3-6,7 × 1,3-3,0 cm, pod³ugowate do eliptycznych, sztywne, na wierzcho³ku okr±g³awe do zaostrzonych, u podstawy zaokr±glone; z wierzchu oliwkowozielone do jasnozielonych, nagie z nerwami bocznymi pokrytymi miźkkimi w³oskami; od spodu s± jasnozielone, czasem z sinym odcieniem i z lu¼no u³oæonymi br±zowymi, ma³ymi i duæymi tarczkami oraz pokryte szczeciniastymi w³oskami; ogonek liciowy 0,2 - 0,4 cm d³. K w i a t y w VI/VII, 1,6-2,4 cm d³., lejkowatodzwonkowate, jasnozielonoæó³te do æó³tych, z zielonymi lub szkar³atnoczerwonymi cźtkami, brzeg p³atków czasem lekko róæowo nabieg³y; 10 prźcików nierównej d³ugoci (0,8-2,0 cm) u podstawy z miźkkimi w³oskami, kielich pokryty szczeciniastymi w³oskami (!), szypu³ki kwiatowe 1,5 - 3,0 cm d³., z tarczkami i szczeciniastymi w³oskami; zebrane po 3-6 w p³askie, szczytowe kwiatostany. W y s t .: Chiny Xizang na wysokoci 2900-3350 m. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie od do¶ę mroz. ( - 20,5 °C) do zad. mroz. ( - 26 °C). Gatunek odkryty i introdukowany przez F. Kingdon-Warda w 1924 r. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991.