rodzina Oleaceae - Oliwkowate
Abeliophyllum Nakai
Abeliofyllum, syn. Abeliofylum
Do rodzaju naley tylko 1 gatunek pochodzcy z Pwyspu Koreaskiego.
kwatera IIIF
006433
Abeliophyllum distichum Nakai 1919
Abeliofyllum koreaskie, syn.: Abeliofylum koreaskie, biaa forsycja
K r z e w w uprawie okoo 1 m wysokoci, w ojczynie 1,5 - 2 m, o pdach przewieszajcych si, 4-ktnych i nagich, z blaszkowatym rdzeniem, jak u forsycji. L i c i e sezonowe 3 - 5 cm d., nakrzylege, jajowate, zaostrzone, caobrzegie, obustronnie pokryte woskami lub orzsione. K w i a t y w III - IV, na zeszorocznych pdach, przed rozwojem lici, do 1,5 cm red., podobne do forsycji, ale biae (!) i pachnce migdaami, zrosopatkowe; zebrane w krtkie grona. Owo c e skrzydlaki okoo 2,5 cm red., podobne do parczeliny (Ptelea). W y s t .: Pw. Koreaski. U p r .: mroz. ( - 29 C). Z a s t .: ze wzgldu na wczesn por kwitnienia i liczne, pachnce kwiaty, gatunek wart szerszego rozpowszechnienia w naszych ogrodach. P o c h .: Arboretum Krnickie Instytutu Dendrologii PAN ofiarowa T. Bojarczuk 2000.
rodzina Pinaceae -Sosnowate
Abies Mill. 1756
Joda
Do rodzaju naley okoo 50 gatunkw wystpujcych w strefie klimatu umiarkowanego oraz w pn. Afryce i Himalajach. W Polsce na stanowiskach naturalnych ronie 1 gatunek, a uprawianych jest 29 gatunkw, 2 mieszace midzygatunkowe, 9 form i odmian botanicznych oraz 75 odmian uprawnych. S to d r z e w a rozdzielnopciowe, jednopienne, ywiczne (w drewnie ywicy brak), z wyran strza i konarami uoonymi w okkach, ktre przyrastaj po jednym na rok. Krtkopdw brak. Powierzchnia pdw jest zwykle gadka, bez bruzdek jak u wierkw, pokryta drobnymi ladami po opadych igach. Pczki due, kuliste lub jajowate, oblepione ywic. I g y wielosezonowe, charakterystycznie (!) osadzone na pdzie nasadowa cz zwykle skrcona i zakoczona stopk, przylegajc bezporednio do pdu. Z wierzchu zielone, byszczce, z rowkiem i + bez aparatw szparkowych lub z nalotem woskowym, matowe, szare, niebiesko- do srebrzystozielonych, z liniami aparatw szparkowych. Na og rwnowskie z niewielkim wciciem na wierzchoku, sztywne, skrzaste, zwykle pkaj przy zginaniu. Uoone rozmaicie: grzebieniasto, z przedziaem V, dachwkowato, szczotkowato lub promienicie. S z y s z k i stercz zawsze pionowo ku grze, po dojrzeniu rozsypuj si i na gaziach pozostaje tylko o szyszki (trzpie). Drzewa atrakcyjne ze wzgldu na stokowaty pokrj i regularny pitrowy ukad gazi. Do dobrego rozwoju wymagaj duej wilgotnoci powietrza i umiarkowanie wilgotnych, wieych gleb. Wikszo taksonw wykazuje ma odporno na silne mrozy i wiosenne przymrozki oraz nie toleruje suchego, zanieczyszczonego powietrza i nie nadaje si do uprawy w miastach oraz okrgach przemysowych.W a r t o w i e d z i e o odmianach polskich, ktrych nie ma w Wojsawicach: Abies arnoldiana 'Jan Pawe II' {J. Grbczewski, L. Kurowski, W. Seneta <1980}, Abies arnoldiana 'Rogw' {J. Grbczewski, L. Kurowski, W. Seneta <1980}, Abies fraseri 'Argenteovariegata' {F. Royski <1903/1903}.
546 pan.panorama 21a; kwatera IIC
004160
Abies arnoldiana 'Jan Pawe II' Kurowski 1980 {Arboretum w Rogowie ok. 1980}
Joda Arnolda 'Jan Pawe II'
Wyrasta w due drzewo o pokroju stokowatym i charakterystycznym zielonotawym zabarwieniu. I g y due, szerokie, byszczce, od spodu kredowobiae. Ronie silnie i zdrowo (cyt. za: K. Dolatowski 1999). U p r .: mroz. ( - 29 C).
483 pan.: panoramy18,19,20,23 ; kwatera: IIIE, IIIG
004159
Abies arnoldiana Nitz.
[A. koreana A. veitchii]
Joda Arnolda.
D r z e w o do 20 m wysokoci, dugowieczne, ronie szybko, rozdzielnopciowe, jednopienne, o konarach skonie odstajcych, uoonych w regularnych okkach. P d y szare, pokryte woskami; pczki mocno oywicowane. I g y wielosezonowe, 2 - 3 0,2 - 0,3 cm, rozszerzajce si nieznacznie ku kocom, z kredowobiaymi paskami od spodu; uoone z przedziaem V i skierowane ku przodowi. S z y s z k i 5 - 7 cm wysokoci i 2,5 cm red., przed dojrzeniem fioletowobrzowe do szarobrzowych; uski wspierajce w rnym stopniu wystajce i odwinite. U p r .: jak inne jody; mroz. ( - 29 C). P o c h .: Arboretum Krnickie Instytutu Dendrologii PAN ofiarowali W. Bugaa i T. Bojarczuk ok. 1970.
462 panorama.18; kwatera IIIH
014531
Abies arnoldiana Nitz 'Krnik' Krl 1995 {J. Krl ok. 1980}
[siewka A. arnoldiana]
Joda Arnolda 'Krnik'
Karowaty, bardzo gsty k r z e w; okaz mateczny ma obecnie 40 cm wysokoci, przy trzykrotnie wikszej rednicy (1994 - 95 r.). Przyrosty roczne dugoci 8 - 10 cm, igy dugoci 2 cm, tpe, lekko wcite na szczycie, od gry byszczce, zielone, od spodu z szerokimi, biaymi paskami (cyt. za: K. Dolatowski, 1999). P o c h .: Szkki Zakadu Dowiadczalnego PAN w Krniku - 1989.
kwatera IIIE
01161
Abies amabilis 'Spreading Star' {Holandia <1960}
syn.: Abies amabilis procumbens hort.
Joda wonna 'Spreading Star'
P d y + brzowe lub beowe. Pczki mae, kuliste, mocno oywicowane, w zimie biae z niewidocznymi uskami. I g y wielosezonowe, po roztarciu wydaj silny zapach podobny do pomaraczy. U p r .: mroz. ( - 29 C). P o c h .: Boskoop, gieda 1995.
kwatera IIC
004162
Abies balsamea (L.) Mill. 'Nana' {nn <1866}
syn.: Abies balsamea nana globosa hort, Abies balsamea var. nana hort., Picea balsamea var. nana Nelson,
Picea balsamea prostrata Knight.
Joda balsamiczna 'Nana'
Karowaty krzew o pokroju kulistym, po 15 latach uprawy w Ogrodzie Botanicznym we Wrocawiu osign 40 cm wysokoci, ronie bardzo powoli. Mode pdy pokryte krtkimi woskami, tawoszare. Pczki krtkie, kruche, przy zgiciu pkaj w poowie. S z y s z k i mae, 8 - 10 cm, przed dojrzeniem ciemnofioletowe, dojrzae szarobrzowe, z wyciekami ywicy; bez wystajcych usek okrywowych. U p r .: odmiana mroz. ( - 29 C), zalecana do maych ogrodw. C i e k a w o s t k i : z korowiny Abies balsamea, rosncej niemal w caej Kanadzie i pn.-wsch. USA, pozyskuje si bezbarwn ywic zwan balsamem kanadyjskim. Jest on uywany w technice mikroskopowej i w medycynie. P o c h .: OBUWr. Wrocaw - 1995.
499 panorama : 18,20,23; kwatera IX
004175
Abies cephalonica Loudon 1838
syn.: Abies Apollinis Link 1841, Abies cephalonica var. apollinis Beissn. 1891, Abies cephalonica . arcadia
Henkel et K.(?)Hochst.1865, Abies cephalonica var. parnassica Henkel et K.(?)Hochst.1865, Abies panachaica
Heldr. 1861, Abies peloponnesiaca Haage, Abies Reginae Amaliae Heldr. 1860, Abies pectinata var. Reginae
Amaliae
1863, Picea cephalonica Loudon 1839, Picea cephalonica Apollinis hort., Picea kukunaria Wender.
1851, Pinus cephalonica (Loudon) Endl. 1847, Pinus Picea var. graeca Fraas 1815
Joda grecka
D r z e w o do 30 m wysokoci, dugowieczne, rozdzielnopciowe, jednopienne, o koronie regularnie szerokostokowatej (stare kopulaste), gstej, ronie szybko. Konary grube, mocne, dugo zachowane w dolnej czci pnia. P d y cakowicie nagie, byszczce i bladobrzowe, zwykle gadkie. Pczki silnie oywicowane, jajowate lub stokowate, brzowe. I g y wielosezonowe, sztywne, amliwe, dugo i ostro zaostrzone, 1,5 - 3,5 cm okoo 2 mm, mocno skrcone, z wierzchu zielone i byszczce, z rowkiem zanikajcym ku wierzchokowi, spodem z bladymi wskimi paskami, przedzielonymi mocnym zielonym nerwem; uoone promienicie (czasem bardziej pasko) z tendencj do pochylania si do przodu. Stopki due, zwaszcza u siewek i mocne. S z y s z k i due, do 16 - 20 cm d.; koce usek wspierajcych wystaj odgite w d. W y s t .: gry Pw. Bakaskiego. U p r .: mroz. ( - 29 C), do dobrze, jak na jod, znosi susz i upay. Mode drzewa podczas surowych zim trac igy, ale regeneruj. W uprawie od 1824 r. atwo daje mieszace z Abies alba i A. caucasica. Z a s t .: joda atrakcyjna dziki gstej, ciemnozielonej i dugo regularnie szerokostokowatej koronie. Polecana do duych zaoe ogrodowych w zach., r. i pd.-wsch. Polsce. O k a z y najwiksze w Polsce: Arboretum Wirty 371 cm obwodu (pomiar 2000 r.) i Glinna 20/350 cm. P o c h .: nn - <1939.
288 panorama 8; kwatera: IIIB, XVA,B/1
004174 2n = 24
Abies concolor (Gordon et Glend.) Lindl. ex Hildebr. 1861
syn.: Abies concolor Gordon 1858, Abies concolor (Gordon) Hoopes, Abies grandis var. concolor A. Murray
1875, Picea concolor Gordon 1875, Pinus concolor Engelm. et Parl. 1868
Joda jednobarwna, syn.: Joda kalifornijska
D r z e w o  do 20 - 28 m wysokoci, w ojczynie 40 - 45 m (maks. 60), dugowieczne, rozdzielnopciowe, jednopienne, o bardzo regularnej, ostrostokowatej koronie (u starszych walcowata z zaokrglonym wierzchokiem) i strzale trudno oczyszczajcej si; rosnie szybko. Konary uoone w okkach prostopadle do pnia. P d y nagie, jasne, tawozielone do tawobrzowych. Pczki + te, zaokrglone, oywicowane. I g y wielosezonowe, bardzo dugie, 4 - 6 (8) 0,2 - 0,25 cm, obustronnie matowe, sinozielone, z wierzchu bez rowka, od spodu sabo wyrane biaawe paski. Po roztarciu pachn cytryn lub tatarakiem. Uoone do luno ukowato podnosz si ku grze. S z y s z k i cylindryczne do 14 cm d., przed dojrzeniem niebieskawe, fioletowe lub jasnozielone; uski wspierajce ukryte. W y s t .: pd.- zach. rejony Ameryki Pn. na wysokoci 1000 - 3000 m. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), wyjtkowa wrd jode i najmniej wymagajca pod kadym wzgldem. Lubi gleby yzne, wiee i rejony o wysokiej wilgotnoci powietrza; udaje si take na glebach suchych i piaszczystych; dobrze znosi susz, upay, zanieczyszczone powietrze miast i rejonw przemysowych. Lubi miejsca soneczne, ale toleruje take pcieniste i cieniste.W Europie w uprawie od 1872 r. Z a s t .: ceniony gatunek, o duych walorach dekoracyjnych, zaliczany do najpikniejszych drzew iglastych. Szczeglnie efektowny w modoci (do 20 - 30 lat); jeden z najwaniejszych gatunkw dla terenw zieleni. Doskonay do parkw miejskich, zadrzewie osiedlowych, duych zaoe ogrodowych. Joda ta winna by sadzona pojedynczo, w lunych grupach lub szpalerach. Ze wzgldu na barw igie jest polecana do nasadze kontrastowych, stanowicych to dla rolin o innej kolorystyce. Moe by sadzona bez zastrzee w caej Polsce. P o c h .: nn - <1928 r. (pomiar w 2000 r. kw.: IIIB 28/272, XVA 25/168); Arboretum Lene w lizowie ofiarowa S. Sktas - 2000.
102 panoramy.1b,21a; kwatera IIIC; fot.185
008502
Abies concolor 'Violacea' Murray 1875
syn.: Abies concolor var. violacea hort., Picea concolor violacea Roezl 1879
Joda jednobarwna 'Violaceae'
Wyglda prawie identycznie jak gatunek, ale ma igy niebieskobiae lub srebrzystoniebieskie. Rozmnaana z nasion powtarza cechy odmianowe w znacznym stopniu. Szczepiona ronie sabo. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: MPZ Bielsko-Biaa 1988.
kwatera IIIC
Abies firma Siebold et Zucc. 1842
syn.: Abies bifida Siebold et Zucc. 1842, Abies chilrowensis Henkel ex K.(?)Hochst. 1865, Abies Momi Siebold
1830, Abies webbiana Lindl. non Lindl. 1833, Picea firma Gordon 1858, Pinus firma Antoine 1844
Joda japoska
D r z e w o rozdzielnopciowe, jednopienne, do 20 m wysokoci, w ojczynie 40 - 50 m, o szerokostokowatej koronie i pdach mocnych, sztywnych, jasnych, kremowych lub bladobrzowych, ronie rednio szybko. Pczki bez ywicy lub nieznacznie biaawo oywicowane, mae, krpe, + brzowe. I g y wielosezonowe 2,5 - 5,0 cm 2- 3 mm, bardzo sztywne, kruche, od spodu bez wyranych biaych paskw, nierwnowskie (najszersze okoo poowy i osadzone jakby na ogonku), na wierzchoku widlasto wcite (!), z dwoma kujcymi ostrymi zbkami; uoone z przedziaem V, odstaj na boki prawie prostopadle do pdu. S z y s z k i  8 - 12 cm 3,5 - 4,0 cm, mode tawozielone; uski wspierajce 3 - 4 mm d., wystajce. W y s t .: Japonia. U p r .: jak inne jody; do mroz. ( - 20,5 C), mode bardzo wraliwe nawet w Polsce Zach. Z a s t .: cenna w kolekcjach. P o c h .: OB Kioto - 1994.
kwatera IIIC
004164 2n = 24
Abies grandis (Douglas ex D.Don) Lindl. 1833
syn.: Abies amabilis Murray, Abies excelsior Toledo 1949, Abies gordoniana Carrire 1867, Abies grandis de
Vancouver
Bridg., Abies lasiocarpa Lindl. ex Gordon 1850 non aut. 1855, Abies oregona hort., Abies species
Vancouver
hort., Picea grandis Douglas ex Loudon 1838, Pinus grandis Douglas ex D.Don 1836
Joda olbrzymia
D r z e w o  25 - 40 m wysokoci, w ojczynie do 75 m, dugowieczne, rozdzielnopciowe, jednopienne, o koronie szerokostokowatej, przejrzystej i do lunej, z konarami uoonymi w regularnych okkach. Ronie szybko i jest najwysz wrd jode. P d y cienkie, od spodu oliwkowozielone, pniej tawobrzowe, jasno omszone do nagich. Pczki dobrze widoczne, mae, delikatnie fioletowe i cienko biao oywicowane. I g y wielosezonowe, bardzo dugie (3 - 6 cm okoo 2 mm), gr krtsze, z wierzchu ciemnozielone i byszczce; z ostrym rowkiem, spodem z dwoma wskimi paskami, wierzchoki zaokrglone lub ucite i wcite; uoone dwustronnie pasko. W y s t .: zach. rejony Ameryki Pn., w Grach Skalistych do 2100 m. U p r .: wymaga gleb yznych, dostatecznie wilgotnych oraz miejsc ocienionych o wysokiej wilgotnoci powietrza. U p r .: mrozoodporno rna w zalenoci od pochodzenia, od do mroz. ( - 20,5 C) do zad. mroz. ( - 29 C). W uprawie od 1825 r., w Polsce od okoo 1831 r. Z a s t .: bywa sadzona w lasach i parkach Polski Zach. O k a z y najwiksze w Polsce: Arboretum Glinna 42 m/430 cm (pomiar 2000 r.). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa J. Tumiowicz - 1995, 2000.
kwatera IIIB
004165
Abies holophylla Maxim. 1866
syn.: Picea holophylla (Maxim.) Gordon 1876 ?, Pinus holophylla Parl. 1868
Joda mandurska
D r z e w o 10 - 15m wysokoci, w ojczynie 30 - 50 m, dugowieczne, ronie rednio szybko, rozdzielnopciowe, jednopienne, o koronie regularnie szerokostokowatej z konarami osadzonymi na pniu pod ktem ostrym i jasn korowin uszczc si w papierzaste strzpki. Pczki mae lub due z zaokrglonym wierzchokiem, brzowe i w rnym stopniu oywicowane. P d y silne, sztywne, jasne, kontrastujce z igami i podunie pofalowane. I g y wielosezonowe, 2,0 - 4,5 okoo 0,2 cm, silne, sztywne, bez wci na wierzchoku; z wierzchu ciemnozielone i byszczce, od spodu biaawozielone, byszczce i ze sabymi szarawymi paskami; uoone rnie rzadko wyranie dwustronnie, na starych drzewach wygite pakowato do gry. S z y s z k i do 15 4 cm, bez widocznych usek wspierajcych, mocno oywicowane, przed dojrzeniem zielonkawe. W y s t .: Manduria, Korea Pn. U p r .: jak inne jody; mroz. ( - 29 C). W uprawie od 1898 r., w Polsce od 1928 r. Z a s t .: gatunek
rzadko spotykany w Polsce, podobny do Abies cephalonica. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa J. Tumiowicz - 1991.

44 panoramy 1a,2,16,26 ; kwatera: IIIB, IIIC, VIB, A/11; fot.111  209
004176
Abies homolepis Siebold et Zucc.1842
syn.: Abies brachyphylla (Maxim.) Parl. 1868, Abies fraseri var. brachyphylla Maxim. 1866, Picea brachyphylla
(Maxim.) Gordon 1875, Picea homolepis (Siebold ex Zucc.) Gordon 1858, Abies Tschonoskiana Regel 1865,
Pinus Finnhonoskiana Neumann, Pinus Harrayana W.R.McNab 1867, Pinus homolepis Antoine 1846
Joda nikkoska, syn.: Joda nikko
D r z e w o 15 - 20 m wysokoci, w ojczynie 30 - 40 m, dugowieczne, ronie szybko, rozdzielnopciowe, jednopienne, o koronie bardzo regularnej, szerokostokowatej (w starszym wieku kopulastej), do lunej i z szeroko, prawie horyzontalnie rozpostartymi konarami. Pczki due, dobrze widoczne i pokryte bia ywic. P d y nagie, mocne, jasne kremowe, beowe, bladobrzowe i wyranie bruzdkowane (!) jak u wierkw. I g y wielosezonowe, 2,5 - 3,5 cm 1,5 - 2,0 mm, rnej dugoci (krtsze ku rodkowi gazek), rwnowskie, sztywne i atwo pkajce przy zginaniu; z wierzchu ciemno- lub jasnozielone i byszczce, od spodu intensywnie biae z dwoma szerokimi paskami; uoone gsto z przedziaem V i nastroszone. S z y s z k i cylindryczne, 7 - 15 cm 2 - 4 cm, oywicowane, bez widocznych usek, przed dojrzeniem fioletowe. Wy s t .: Japonia gry Honsiu i Kiusiu na wysokoci 750 - 1500 m. U p r .: wytrzymaa na susz i zanieczyszczenia powietrza w warunkach miejskich, nie toleruje gleb wapiennych; mode roliny lubi miejsca ocienione, starsze nasonecznione; b. mroz. (> - 29 C). W uprawie w Lejdzie od 1859 r., w Polsce od 1874 r. Z a s t .: po Abies concolor najcenniejsza z jode dla terenw zieleni ze wzgldu na bardzo adny pokrj i du tolerancj warunkw rodowiska; dotychczas mao znana i rzadko stosowana. P o c h .: F. Oheimb - < 1928 r. (pomiar w 2000 r.: VIB 22/207); Arboretum w Wojsawicach - 1990, 2000.
412 panorama 16; kwatera IVF; fot. 188
004166
Abies koreana E.H.Wilson 1920
syn.: Abies nephrolepis Nakai 1914 non (Trautv.) Maxim. 1866, Abies veitchii J.Vilm. 1920
Joda koreaska
D r z e w o do 8 - 10 m wysokoci, w ojczynie 15 m, ronie powoli, rozdzielnopciowe, jednopienne, o gstej, pniej szerokostokowatej koronie, w modoci z trudnoci wyksztaca przewodnik. Pczki dobrze widoczne, w zimie pokryte w caoci bia, zakrzep ywic. P d y jasne, kremowe, tawe lub biae. I g y wielosezonowe , krtkie 1 - 2 cm 2,0 - 2,5 mm), z wierzchu ciemnozielone, byszczce, od spodu kredowobiae na caej powierzchni; uoone do luno, rwnomiernie nastroszone do promienistych, bez przedziau V. S z y s z k i 4 - 7 cm d., liczne nawet u modych rolin, przed dojrzeniem niebieskawe lub fioletowe z nieznacznie widocznymi i odgitymi uskami okrywowymi. W y s t .: gry Pw. Koreaskiego na wysokoci 1000 - 1800 m. U p r .: wymaga yznych i dostatecznie wilgotnych gleb oraz miejsc osonitych; mroz. ( - 29 C). atwo tworzy mieszace z Abies veitchii. W uprawie w Europie od 1908 r., w Polsce od 1929 r. Z a s t .: bardzo wartociowy gatunek dla terenw miejskich, ze wzgldu na powolny wzrost i atrakcyjne, liczne szyszki ju na drzewkach 8 - 10-letnich (wysokoci 1,5 - 2 m). P o c h .: OBPAN Warszawa-Powsin ofiarowa A. Marczewski - 1995.
54 panorama 1a ; kwatera: IIC, IIIB, VIB; fot. 189
008503
Abies koreana 'Silberlocke' Krssm. 1979 {L.G. Horstmann Nursery 1978}
syn.: Abies koreana 'Silver Curls' hort.
Joda koreaska 'Silberlocke'
Mae d r z e w o , bardzo powoli rosnce, o igach silnie sierpowato wygitych ku grze. Atrakcyjna odmiana ukazujca w „caoci” doln, bia stron igie. U p r .: mroz. ( - 29 C). P o c h .: Gospodarstwo Szkkarskie L. i G. Kurowscy, Koskowola ofiarowa L. Kurowski 1991; OBUWr. Wrocaw - 1993.
612 panorama 24; kwatera X
008131
Abies lasiocarpa (Hook.) Nutt. 'Argentea' Henkel 1901 {<1901}
[klon A. lasiocarpa var. arizonica]
syn.: Abies lasiocarpa 'Arizonica Argentea' Andr 1901
Joda grska 'Argentea'
D r z e w o do 15 m wysokoci, rozdzielnopciowe, jednopienne, o koronie wskostokowatej z ostrym wierzchokiem, ronie powoli. Korowina biaoszara, korkowata, elastyczna (!). P d y jasne, popielate lub tawoszare. I g y wielosezonowe, do 4,5 cm d., z wierzchu srebrzystoniebieskawe od woskowego nalotu (!); od spodu i z wierzchu z biaymi paskami, nasady nie skrcone, aromatyczne. S z y s z k i mae 5 cm d., bez wystajcych usek okrywowych. U p r .: mroz. ( - 29 C); dobrze ronie na stanowiskach nasonecznionych, dosy odporna na susz; mode pdy mog by niszczone przez spnione wiosenne przymrozki. Odmiana bardzo podobna (identyczna ?) do A. lasiocarpa 'Arizonica Glauca' M. Vilm. 1906 i A. l. 'Glauca' M. Vilm. 1906. P o c h .: OBUWr. Wrocaw - 1998.
kwatera IIIB
004167
Abies lasiocarpa 'Arizonica Compacta' W.H.Welch 1979 {J. Boer ok. 1927}
[Klon Abies lasiocarpa var. arizonica]
syn.: Abies arizonica compacta Groot., Abies arizonica glauca compacta hort., Abies lasiocarpa 'Compacta',
Abies lasiocarpa 'Compacta Glauca' hort. (bdnie = Abies lasiocarpa 'Glauca Compacta' hort.)
Joda grska 'Arizonica Compacta'
Odmiana karowata, o stokowatej, regularnej i gstej koronie. I g y wielosezonowe, gste, krtkie, okoo 15 - 25 mm d., srebrzyste jak u Picea pungens 'Glauca', odstaj skonie ku przodowi. U p r .: odmiana mroz. ( - 29 C), ale wczenie rozwijajce si na wiosn pki bywaj uszkadzane przez spnione przymrozki. P o c h .: Arboretum Lene w lizowie ofiarowa S. Sktas - 1993. E. Pudeek, Pisarzowice - 1992.
kwatera IIIB
004168 2n = 24
Abies nordmanniana (Steven) Spach. 1842
syn.: Pinus nordmanniana Loudon 1842, Pinus picea M.Bieb. 1808, Pinus leioclada Steven 1838, Pinus Abies
C. leioclada
Endl. 1847, Pinus nordmanniana Steven1938
Joda kaukaska
D r z e w o do 30 m wysokoci, w ojczynie 50 - 60 m, ronie szybko; rozdzielnopciowe, jednopienne o koronie stokowatej, gstej, regularnej i strzale trudno oczyszczajcej si (dugo zachowuje pene ugazienie). P d y zielonkawote, pczki bez ywicy (!). I g y wielosezonowe, 2,0 - 3,5 cm 2,0 - 2,5 mm, twarde, do sztywne, nieznacznie wygite; uoone gsto, zmiennie; z wierzchu bardzo ciemnozielone i silnie byszczce, jak polakierowane, z wyranym rowkiem, od spodu z dwoma wskimi, biaymi paskami, kontrastowo ograniczonymi od zielonych brzegw i nerwu. S z y s z k i 12 - 15 5 cm z widocznymi uskami wspierajcymi, podobne do Abies alba. Wy s t .: zach. Kaukaz i pn.- wsch. Anatolia na wysokoci 800 - 2200 m. U p r .: wymaga yznych gleb i wysokiej wilgotnoci powietrza. W modoci wraliwa na mrozy, pniej zad. mroz. ( - 26 C). Pczki i mode pdy bywaj uszkadzane przez spnione wiosenne przymrozki. W Europie w uprawie od 1806 r. (Krnik). Z a s t .: adniejsza od rodzimej Abies alba igy gstsze, zakrywaj powierzchni pdw, korona bardziej zwarta, strzaa trudno oczyszczaj si. Dobra dla Polski Zach., zwaszcza Pomorza Zach. Czsta w uprawie na plantacjach choinkowych. P o c h .: nn - <1928.