100 panorama:1b,21b,22; kwatera IA
007712
Chamaecyparis lawsoniana f. glauca (Jaeger) Beissn. 1887
syn.: Chamaecyparis lawsoniana 'Glauca', Chamaecyparis lawsoniana var. glauca Beissn.
Cyprysik Lawsona f. sina
Nazwa zbiorowa dla drzew róæni±cych siź od typu niebieskawym lub stalowoniebieskim zabarwieniem. P o c h .: Szkó³ka Krzewów E. Pude³ek, Pisarzowice - 1988.
89 panorama 1b, 21b; kwatera IA
004201
Chamaecyparis lawsoniana 'Golden Wonder' RHS Journ. 1963 {N.T. Bosman/J. Spek
Nurs. 1955/1963}
Cyprysik Lawsona 'Golden Wonder'
K r z e w stoækowaty, wyprostowany, o ciemnoæó³tej barwie, takæe w zimie, ronie intensywnie. Odmiana podobna do Chamaecyparis lawsoniana 'Lane', od której róæni siź ciemniejszym i niezmiennym zabarwieniem. P o c h .: Szkó³ka Drzew i Krzewów „KULAS”, Pisarzowice ofiarowa³ K. Kulas - 1988.
kwatera IVB
007921
Chamaecyparis lawsoniana 'Nana' Pépin 1864 {Dauvesse 1861}
syn.: Chamaecyparis lawsoniana var. nana Beissn.
Cyprysik Lawsona 'Nana'
Odmiana do 2m wysokoci(!), stoækowata, gźsta,z centralnym przewodnikiem (!),ronie powoli.U p r .: b. mroz. (> - 29 °C); w uprawie w Wojs³awicach od ponad 70 lat. P o c h .: nn - <1928.
461 panorama17; kwatera IIIC
008506
Chamaecyparis lawsoniana 'Rijnhof' Groot. 1978 {K. van Rijn 1978}
Cyprysik Lawsona 'Rijnhof'
Odmiana bardzo niska do 1 m wysokoci, o pokroju mocno sp³aszczonej pó³kuli. Rozga³źzienia szarozielone, delikatne, gźsto u³oæone, lekko ³ukowato wygiźte, przewisaj± dachówkowato i zachodz± na siebie. U p r .: wymagania niedostatecznie u nas poznane, prawdopodobnie do¶ę mroz. ( - 20,5 °C). P o c h .: OBUWr. Wroc³aw - 1993.
385 panorama16; kwatera IIIC
009303
Chamaecyparis lawsoniana 'White Spot' Krüssm. 1979 {D.T. Poulsen 1943}
[Sport Ch. lawsoniana 'Monumentalis Nova']
Cyprysik Lawsona 'White Spot'
Odmiana do 5 m wysokoci, kolumnowa, lu¼no uga³źziona, ronie silnie. Rozga³źzienia krótkie i lekko przewisaj±. M³ode pźdy æó³tokremowe lub tylko æó³tokremowo upstrzone, pó¼niej bia³e, szybko trac± barwź; jesieni± niebieskawozielone. U p r .: wymagania niedostatecznie u nas poznane, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 °C). P o c h .: Boskoop, gie³da - 1993.
kwatera: IIIB, VIA
004206
Chamaecyparis lawsoniana 'Wisselii' Van der Wissel ex Witte 1893 {F. Van der Wissel ok.
1885}
syn.: Chamaecyparis lawsoniana conica Gebbers, Chamaecyparis lawsoniana conica Beissn. 1891
Cyprysik Lawsona 'Wisselii'
Odmiana drzewiasta do 10 m wysokoci, w Anglii po 50 latach nawet do 24 m wysokoci, z cienkim pniem i d³ugimi ga³źziami skierowanymi ku górze; pokrój w±ski. Ga³±zki boczne krótkie, zakrywaj± pźd przewodni. Rozga³źzienia „paprociowate”, ciemnozielone z nieznacznym szarawym nalotem. U p r .: odmiana dost. mroz. ( - 23 °C). P o c h .: Szkó³ka Krzewów E. Pude³ek, Pisarzowice - 1989.
kwatera: IIIC, IIIJ
009338
Chamaecyparis nootkatensis 'Variegata' K.Koch 1873 {<1873}
syn.: Chamaecyparis nootkatensis albovariegata Nichols, Chamaecyparis nootkatensis argenteovariegata
(Veitch) Dallim. et Jacks., Cupressus nootkatensis argenteovariegata Veitch, Cupressus nootkatensis variegata
K.Koch, Chamaecyparis nutkaėnsis var. argenteo-variegata hort., Thujopsis borealis argenteo-variegata hort.
Cyprysik nutkajski 'Variegata'
Wygl±da prawie identycznie jak gatunek,ale ga³±zki w róænym stopniu bia³o lub kremowo upstrzone. Poch .: Arboretum Lene w ¦lizowie ofiarowa³ S. Sźktas - 1994; Szkó³ka Drzew i Krzewów Ozdobnych A. Końca, Zgierz ofiarowa³ A. Końca - 1995.
154 panorama 4, 5, 26; kwatera X
006879
Chamaecyparis lawsoniana 'Lutea' R.Smith 1867 {G. ex W.Rollison <1867}
syn.: Chamaecyparis lawsoniana aurea hort., Chamaecyparis lawsoniana lutescens hort., Chamaecyparis
lawsoniana
var. lutea hort.
Cyprysik Lawsona 'Lutea'
D r z e w o w uprawie oko³o 10-15 m wysokoci (w Anglii do 24 m, w Wojs³awicach 16 m), o w±skim pokroju, ronie powoli. W starszym wieku korona jest bardziej zagźszczona i czźsto zdeformowana przez uszkodzenia mrozowe. Ga³źzie krótkie, odstaj±ce; rozga³źzienia wachlarzykowate, lekko przewisaj±ce, w okresie wzrostu jasnoz³ocistoæó³te, pó¼niej bledsze. U p r .: w dobrych warunkach siedliskowych mroz. ( - 29 °C). Odmiana podobna (identyczna?) do Chamaecyparis lawsoniana 'Lutescens' {L.van Houtte, <1875} i do Ch. l. 'Stewartii' {D. Stevart, <1920}. O k a z y najwiźksze w Polsce: Arboretum Wirty, n-ctwo Kaliska 124 cm obwodu (pomiar w 2000 r.). P o c h .: nn - <1928 r. (kw. X 16/87).
276 panorama 8; kwatera XIV
006313 2n = 22
Chamaecyparis nootkatensis (D.Don) Spach 1842
syn.: Chamaecyparis nutkaėnsis Lindl. et Gordon, Chamaecyparis nutkaėnsis (Hook.) Spach, Chamaecyparis
nootkatensis
Sudw., Chamaecyparis nutkaėnsis Spach 1842, Cupressus americana Trautv. 1844, Cupressus
nootkatensis
D.Don, Cupressus nutkaėnsis Hook. 1810, Thuja nidifera, Thujopsis borealis hort. ex Lind. 1854,
Thujopsis tschugatskoi hort., Thuja excelsa Bong. 1833
Cyprysik nutkajski
D r z e w o 15 - 20 m wysokoci, w ojczy¼nie 30 - 40 m, rozdzielnop³ciowe, jednopienne, o koronie w±skostoækowatej. Boczne ga³źzie wzniesione, m³odsze 4-kanciaste, czźsto zwisaj± w dó³ jak u Thuja plicata. I g ³ y wielosezonowe, ³uskowate, drobne, z obu stron prawie jednakowo ciemnozielone, aromatyczne. S z y s z k i drobne do 1 cm red., zielone lub fioletowo plamiste, dojrzewaj± zwykle na wiosnź w drugim roku. W y s t .: wzd³uæ Oceanu Spokojnego od Alaski do Oregonu do 2250 m n.p.m. U p r .: mniej wymagaj±cy od Chamaecyparis lawsoniana, w zaleænoci od stanowiska i pochodzenia od zad. mroz. ( - 26 °C) do mroz. ( - 29 °C). W Europie w uprawie od 1854 r., w Polsce od 1861 r. Z a s t .: oryginalny cyprysik o zwisaj±cych ga³źziach. Bez obawy przemarzania moæe byę uprawiany w Polsce Zach., na Podkarpaciu i w Beskidzie. P o c h .: - nn <1928.
kwatera IIIJ
011597
Chamaecyparis nootkatensis 'Aureovariegata' A.Young ex Gordon 1881 {M. A.Young
<1875}
syn.: Chamaecyparis nutkaėnsis var. aureo-variegata hort., Thujopsis borealis aureovariegata A.Young
Cyprysik nutkajski 'Aureovariegata'
Wygl±da prawie identycznie jak gatunek, ale m³ode pźdy æó³toplamiste, w zimie brunatnawe. U p r . : zad. mroz. ( - 26 °C). P o c h .: Dendrologickį Zahrada VŚOZ Prłhonice - 1994.
292 panorama: 9,19, 23; kwatera: IVB, IIIJ
004208
Chamaecyparis nootkatensis 'Compacta' K.Koch 1873 {nn < 1873}
syn.: Chamaecyparis nootkatensis compacta viridis Schelle, Cupressus nootkatensis compacta K.Koch,
Chamaecyparis nutkaėnsis compacta glauca hort., Thujopsis borealis compacta hort.
Cyprysik nutkajski 'Compacta'
Odmiana krzaczasta do 1 m wysokoci, gźsta, kulista lub nieco wyd³uæona, z wieloma cienkimi, wyprostowanymi ga³źziami i zabarwiona jak gatunek. Up r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: nn - <1928; Szkó³ka Krzewów E. Pude³ek, Pisarzowice - 1989.
470 panorama:18, 23; kwatera: IIIB, IIIJ
004209
Chamaecyparis nootkatensis 'Pendula' G.Nicholson 1884 {A. van Leeuwen przed 1884}
syn.: Chamaecyparis nutkaėnsis pendula G.Nicholson, Thujopsis borealis pendula hort.
Cyprysik nutkajski 'Pendula'
Pokrój lu¼niejszy niæ u gatunku, ga³źzie nieliczne, ³ukowato wygiźte, zwisaj± pionowo; rozga³źzienia d³ugie i p³askie. Jedno z naj³adniejszych iglastych drzew „p³acz±cych”.U p r .: mroz.( - 29 °C).P o c h .: Szkó³ka Drzew i Krzewów „KULAS”, Pisarzowice ofiarowa³ K. Kulas - 1989.
kwatera IVB
006881
Chamaecyparis obtusa (Siebold et Zucc.) Endl. 1847
syn.: Chamaecyparis acuta hort., Cupressus obtusa (Siebold et Zucc.) K.Koch, Retinispora obtusa Siebold et
Zucc. 1842, Thuja obtusa Benth. et Hook. 1881
Cyprysik tźpo³uskowy syn.: Cyprysik japoński
D r z e w o oko³o 10 m wysokoci, w ojczy¼nie do 40 m, rozdzielnop³ciowe, jednopienne, o koronie szerokostoækowatej i p³askich rozga³źzieniach zwykle przewisaj±cych. I g ³ y wielosezonowe, ³uskowate, zielone i b³yszcz±ce, z charakterystycznym od spodu deseniem bia³ych linii tworz±cych wzór Y; tźpo zakończone, grube, pachn±ce æywic±. S z y s z k i 8 - 10 mm red., przed dojrzeniem jasnozielone. W y s t .: Japonia, Tajwan na wysokoci 600 - 1500 m. U p r .: wymaga gleb æyznych, g³źbokich, dostatecznie wilgotnych i wysokiej wilgotnoci powietrza. W m³odoci bardzo wraæliwy na niskie temperatury i wskazane jest okrywanie na zimź. W starszym wieku zad. mroz. (- 26 °C) do mroz. (- 29 °C). W Europie w uprawie od 1861 r., w Polsce takæe od 1861 r. (Kórnik !). Z a s t .: gatunek dla amatorów, spotykany tylko w kolekcjach. C i e k a w o s t k i : w Japonii jest jednym z 5 gatunków drzew wiźtych. Drewno o piźknym czerwonawym zabarwieniu jest bardzo cenione. Powsta³y z niego m.in. liczne stare wi±tynie. P o c h .: nn - <1928.
kwatera IIIA
007904
Chamaecyparis obtusa (Siebold et Zucc.) Endl. 'Lycopodioides' Standish ex Gordon 1862
{Japonia <1861}
syn.: Chamaecyparis obtusa lycopodioides Carričre 1867, Chamaecyparis obtusa 'Rashahiba', Retinispora
lycopodioides
Standish 1861, Retinispora monstrosa hort.
Cyprysik tźpo³uskowy 'Lycopodioides'
Odmiana pocz±tkowo krzaczasta, z niewieloma ga³źziami, powoli rosn±ca do 2 - 2,5 m wysokoci, pó¼niej lu¼na, rzadka, do kilku metrów wysokoci Rozga³źzienia nietypowe (!), skupione nieregularnie w pźczki, ga³±zki grube, pokryte bardzo gźsto dooko³a w±skimi, wypuk³ymi ³uskami, na końcach czźsto grzebieniasto stamione. P ź d y w okresie wzrostu æywozielone, pó¼niej ciemniejsze. Odmiana monstrualna, niepodobna do cyprysików.U p r .: zad. mroz.( - 26 °C)do b. mroz.(> - 29 °C). P o c h .: nn - <1939.
kwatera IIA
007762
Chamaecyparis obtusa (Siebold et Zucc.) Endl. 'Nana Gracilis' R.Smith 1861 {nn <1874}
syn.: Chamaecyparis obtusa gracillima Fitschen 1930, Chamaecyparis obtusa 'Gracilis Nana' hort., Retinispora
obtusa gracilis
hort., Retinispora obtusa nana gracilis
Cyprysik tźpo³uskowy 'Nana Gracilis'
Kar³owata odmiana do 3 m wysokoci, pocz±tkowo krzaczasta, pó¼niej nieregularnie stoækowata, ronie bardzo powoli. Rozga³źzienia ciemnozielone, od spodu z bia³awymi liniami w róænym stopniu widocznymi; u³oæone gźsto w ma³e, szerokie wachlarzyki muszelkowato zag³źbione, leæ±ce jeden nad drugim. U p r .: odmiana zad. mroz. (- 26 °C), bardzo atrakcyjna i cenna dla ogrodów skalnych i miniaturowych. Podobna do Chamaecyparis obtusa 'Nana', z któr± jest czźsto mylona, i do Ch. o. 'Nana Compacta' (identyczna ?). P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych S. Tomszak, A. Tomszak, Czechowice-Dziedzice ofiarowa³ S. Tomszak - 1989.
377 panorama:15,17; kwatera: IIIC, IIIH
006314 2n = 22
Chamaecyparis pisifera (Siebold et Zucc.) Endl. 1847
syn.: Cupressus pisifera (Siebold et Zucc.) K.Koch, Retinispora pisifera Siebold et Zucc. 1842, Thuja pisifera
Benth. et Hook. 1881.
Cyprysik groszkowy,
D r z e w o oko³o 20 m wysokoci, w ojczy¼nie do 50 m, rozdzielnop³ciowe, jednopienne o koronie stoækowatej, lu¼nej. I g ³ y wielosezonowe, ³uskowate, z odgiźtymi wierzcho³kami ostro zakończonymi, na spodzie z trójk±tn±, bia³± plamk±. S z y s z k i ma³e, oko³o 6 mm red., groszkowate, przed dojrzeniem jasnozielone, bez woskowego nalotu. W y s t .: Japonia. U p r .: mroz. (- 29 °C), w czasie bardzo surowych zim drobne ga³±zki mog± przemarzaę. Wymaga gleb wilgotnych, æyznych, lekko kwanych do obojźtnych; ¼le ronie na glebach wapiennych. W Europie w uprawie od 1861 r., w Polsce od 1873 r. Z a s t .: mniej dekoracyjny od innych cyprysików. O k a z y najwiźksze w Polsce: Arboretum Wirty, n-ctwo Kaliska 150 cm obwodu (pomiar 2000 r.). P o c h .: nn <1928; Arboretum w L±dku Zdroju ofiarowa³ M. Wilczkiewicz - ok. 1970.
411 panorama16; kwatera IIIC
004221
Chamaecyparis pisifera 'Boulevard' Den Ouden et Boom 1965 {Kempenaar/Boulevard
Nurs.< 1934/1934}
[sport Chamaecyparis pisifera 'Squarrosa']
syn.: Chamaecyparis pisifera 'Cyano-viridis' hort.
Cyprysik groszkowy 'Boulevard'
Odmiana typu m³odocianego, do 5 m wysokoci, stoækowata, gźsta, ronie powoli. I g ³ y miźkkie, 8 - 10 mm d³., wygiźte, z wierzchu jasnozielone, od spodu pokryte bia³ym nalotem, ogólne zabarwienie srebrzystoniebieskie, zim± szarawe. U p r .: odmiana mroz. (- 29 °C), wraæliwa na suszź i wiatry, czźsto od wewn±trz z duæymi partiami suchych igie³. P o c h .: Szkó³ka Drzew i Krzewów „KULAS”, Pisarzowice ofiarowa³ K. Kulas - 1989.
575 panorama 21b; kwatera: IA, IIIC
006883
Chamaecyparis pisifera 'Dwarf Blue' hort. Germany 1938 {A. Hesse <1938/1938}
[selekt z Chamaecyparis lawsoniana f. leptoclada]
Cyprysik groszkowy 'Dwarf Blue'
Odmiana bardzo podobna (identyczna ?) do Chamaecyparis pisifera 'Squarrosa Intermedia'. W uprawie najczź¶ciej strzyæona i wtedy ma tylko niebieskie ig³y. Okazy nie formowane maj± zarówno ig³y, jak i ³uski oraz bardzo d³ugie, cienkie, wyprostowane i przewisaj±ce pźdy z rzadkimi, ciemnozielonymi ³uskami (!) oraz nieregularny, brzydki pokrój. U p r .: dost. mroz. (- 23 °C). P o c h .: Arboretum Novż Dvłr u Opavy 1988; OBUWr. Wroc³aw - 1980.
fot155
237 panorama: 5,10,12,18, 26; kwatera XIA;
006884
Chamaecyparis pisifera 'Filifera Aurea' Veith 1889 {nn < 1889}
syn.: Chamaecyparis lawsoniana 'Filifera Aurea' hort. (b³źdnie), Retinispora filifera aurea Veitch
Cyprysik groszkowy 'Filifera Aurea'
Odmiana typu przejciowego, drzewiasta, do 10 - 15 m wysokoci, ronie powoli, w m³odoci o pokroju „kopy siana, w starszym wieku mniej efektowna, aæurowa. Rozga³źzienia nietypowe, zwisaj±ce, wyci±gniźte, nie sp³aszczone, sznurkowate. Ogólna kolorystyka æó³ta. U p r .: zad. mroz. ( - 26 °C). P o c h .: nn - <1928 r. (pomiar w 2000 r. kw. XIA, grupa od 814/98, 85, 72+63, 65, 60+55+46, 48, 36, 33).
474 panorama:18,19; kwatera IIIJ
004226
Chamaecyparis pisifera 'Gold Spangle' Den Ouden 1937 {Koster Bros. Nurs./Mesman
Nurs.<1900/ok. 1900}
[sport od Chamaecyparis pisifera 'Filifera Aurea']
syn.: Chamaecyparis lawsoniana 'Golden Spangle' E.R.Harrison 1959, Chamaecyparis pisifera 'Golden Spangle'
Cyprysik groszkowy 'Gold Spangle'
K r z e w oko³o 3 m wysokoci, szerokostoækowaty. Ga³±zki zwisaj±ce, nitkowate, powykrźcane, jasno- lub ciemnoæó³te. Odmiana podobna do Chamaecyparis pisifera 'Filifera Aurea' i Ch. p. 'Plumosa Aurea', ale intensywniej wybarwiona. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: Szkó³ka Krzewów E. Pude³ek, Pisarzowice ofiarowa³ E. Pude³ek - 1993.
kwatera IIIE
004228
Chamaecyparis pisifera hort. ex Beissn. 1891 'Nana' {<1891}
syn.:Retnispora pisifera nana hort., Chamaecyparis pisifera var. nana hort.
Cyprysik groszkowy 'Nana'
K r z e w kar³owaty, ronie bardzo powoli po 40 latach uprawy 0,6 × 1,5 m p³askokulisty, gźsty, nieco kździerzawy. P ź d y liczne, bardzo cienkie, z zagiźtymi końcami. £uski z wierzchu ciemnozielone, od spodu niebieskozielone. Jedna z najbardziej kar³owatych odmian tego gatunku, mylona niekiedy z Chamaecyparis pisifera 'Compacta' lub Ch. p. 'Plumosa Compressa'. U p r.:mroz.( - 29 °C).P o c h .: OBUWr. Wroc³aw - 1990.
112 panorama 2; kwatera VIA
004229
Chamaecyparis pisifera 'Nana Aureovariegata' Hornibr. 1939 {nn <1874}
syn.: Retinispora pisifera nana aureovariegata, Retinispora pisifera nana aureo-variegata Van Geert
Cyprysik groszkowy
Odmiana kar³owata, ronie bardzo powoli, po 20 latach uprawy osi±ga 60 cm wysokoci i 140 cm red.; jest bardzo zagźszczona, poduchowata, zaokr±glona lub p³askokulista. Rozga³źzienia bardzo gźste i drobne, nieznacznie kździerzawe, z³ocistoæó³to upstrzone lub (i) ca³e z³ocistoæó³te. U p r .: odmiana b. mroz. (> - 29 °C). P o c h .: Szkó³ka R. Winkler, Ornontowice ofiarowa³ A. Winkler - 1987.
1 panorama: 1a,1b, 13, 17,9, 20, 21a, 22, 23; kwatera: IIIC, IIIE, IIIH
004231
Chamaecyparis pisifera 'Plumosa' Carričre 1867 {Japonia}
syn.: Chamaecyparis obtusa plumosa Carričre, Chamaecyparis pisifera var. plumosa Beissn.1930,
Chamaecyparis plumosa
hort., Retinispora plumosa hort. ex Carričre, Retinispora plumosa Veitch, Retinispora
plumosa
Gordon
Cyprysik groszkowy 'Plumosa',
Drzewiasta odmiana typu przejciowego, 10 - 15 × 2,0 - 2,5 m, zagźszczona. Rozga³źzienia nie p³askie, puszyste, kździerzawe. L i c i e wielosezonowe, igie³kowate, 3 - 4 mm d³., z wierzchu zielone, od spodu z wyd³uæonymi, bia³ymi plamkami o ma³o wyra¼nym wzorze; na szczycie odstaj± od pźdów, Up r .: odmiana b. mroz. (> - 29 °C). Sprowadzona z Japonii do Anglii przez J.G. Veitcha w 1861 r.   P o c h .: nn - <1939; M. Wilczkiewicz (?) ok. 1980 (pomiary w 2000 r. 8,5/59, 8,5/60).
386 panorama16; kwatera IIIC
004232
Chamaecyparis pisifera 'Plumosa Albopicta' (Veitch) G.Nicholson 1884
syn.: Chamaecyparis pisifera plumosa albo-picta hort., Chamaecyparis pisifera 'Albospicata', Retinispora
plumosa albopicta
Veitch
Cyprysik groszkowy 'Plumosa Albopicta'
Krzaczasta, gźsta odmiana typu przejciowego do 2 m wysokoci, ronie bardzo powoli. Czubki ga³±zek i krótkie ga³±zki boczne czź¶ciowo bia³e. Ogólna kolorystyka bia³o-zielona z przewag± koloru bia³ego w okresie wzrostu. U p r .: odmiana b. mroz. (> - 29 °C). P o c h .: Szkó³ka Drzew i Krzewów „KULAS”, Pisarzowice ofiarowa³ K. Kulas - 1988.
398 panorama16; kwatera IIIC
011585
Chamaecyparis pisifera 'Plumosa Argentea' Kent 1900 ({Japonia <1861}
syn.: Chamaecyparis pisifera plumosa argenteo variegata hort., Retinispora plumosa argentea hort.
Cyprysik groszkowy 'Plumosa Argentea'
Jak Chamaecyparis pisifera 'Plumosa Albopicta', ale forma drzewiasta do 5 - 6 m wysokoci, o lu¼nej, przejrzystej koronie, „jakby przyprószonej niegiem”. Czźsto „wyradza” siź i traci cechź pstrolistnoci. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C); sprowadzona z Japonii do Europy przez R. Fortune w 1861 r. P o c h .: Gospodarstwo Szkó³karskie Mykita-Szymański, Dobrzyń ofiarowa³ J. Mykita - 1995.
210 panorama: 5, 10, 11, 12, 26; kwatera: IB, XIIB
006885
Chamaecyparis pisifera 'Plumosa Aurea' Sénéclauze 1868 {Japonia <1868}
syn.: Chamaecyparis pisifera 'Gold Dust', Retinispora plumosa aurea Standish
Cyprysik groszkowy 'Plumosa Aurea'
Jak Chamaecyparis pisifera 'Plumosa', ale m³ode pźdy z³ocistoæó³te, takæe zim±. Starsze drzewa wybarwione mniej intensywnie i czźsto z rewersjami do Ch. p. 'Plumosa'. U p r .: wskazane stanowiska os³oniźte od bezporedniego promieniowania s³onecznego. O k a z y najwiźksze w Polsce: Arboretum Wirty, n-ctwo Kaliska 162 cm obwodu (pomiar 2000 r.). P o c h .: nn - ok. 1970.
598 panorama 22; kwatera IIA
004238
Chamaecyparis pisifera 'Snow' H.G.Hillier 1971 {Japonia <1971}
syn.: Chamaecyparis pisifera 'Miko', Chamaecyparis pisifera 'Squarrosa Snow' hort., Chamaecyparis pisifera
'Summer Snow' hort. Europa
Cyprysik groszkowy 'Snow'
K r z e w kar³owaty, p³askokulisty, bardzo gźsty. I g ³ y wielosezonowe, miźkkie, niebieskozielone. M³ode pźdy kremowobia³e (!), czźsto uszkadzane przez silne promieniowanie s³oneczne, szczególnie zimowe. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: Szkó³ka Drzew i Krzewów Ozdobnych A. Końca, Zgierz ofiarowa³ A. Końca - 1999.
fot.150
42 panorama:1a,1b,2,3,9,10,11,12,13,15,16,17,18,19,20,23,24,25;
kwatera: IIIC, IIID, IIIE, IIIH, IIIJ, VIA-B, VIII, XIIA;
004241
Chamaecyparis pisifera 'Squarrosa' Siebold et. Zucc. 1844 {Japonia}
syn.: Chamaecyparis pisifera 'Squarosa Veitchii' hort., Chamaecyparis pisifera var. squarrosa Beissn.,
Chamaecyparis pisifera squarrosa veitchii hort., Chamaecyparis pisifera Veitchii hort. (b³źdnie),
Chamaecyparis squarrosa leptoclada Endl.1847, Cupressus squarrosa L. et K.Koch.1873, Retinispora
leptoclada
Zucc. ex Gordon 1862, Retinispora lycopodioides Gordon non Standish, Retinispora squarrosa hort.
ex Carričre, Retinispora squarrosa Siebold et Zucc. 1842
Cyprysik groszkowy 'Squarrosa'
Odmiana typu m³odocianego, pocz±tkowo krzaczasta, gźsta, „napuszona” z szybko formuj±cym siź przewodnikiem. Pó¼niej drzewo 1020 m wysokoci, z prostym pniem, koron± przerzedzon± i szeroko odstaj±cymi konarami. Zabarwienie ogólne srebrzystoszare. Ga³±zki pokryte wy³±cznie miźkkimi, p³askimi i bardzo w±skimi ig³ami 5 - 7 × 0,5 mm. U p r .: odmiana b. mroz. (>- 29 °C); w Wojs³awicach w uprawie od ponad 70 lat, najwiźksze okazy rosn± na kwaterach: IIID 14/140 i 20/157 oraz na XIIA 20/193. P o c h .: nn - <1928; M Wilczkiewicz (?) - ok. 1980.
495 panorama18; kwatera IIIB
011613
Chamaecyparis thyoides (L.) Britten, Sterns ex Poggenb. 1888
syn.: Chamaecyparis henryae Li 1962, Chamaecyparis sphaeroidea (Spreng.) Spach 1842, Cupressus thyoides
L. 1753, Retinispora leptoclada Zucc. ex Gordon non Siebold 1861, Thuja sphaeroidalis Rich. 1826, Thuja
sphaeroidea
Spreng.
Cyprysik æywotnikowaty
D r z e w o oko³o 15 m wysokoci, w ojczy¼nie 25 m (maks. 36 m), o koronie bardzo w±skiej, regularnie kolumnowej, czasem wielopniowej. Rozga³źzienia nieregularnie skupione (!), nawet miote³kowato. Ga³±zki skierowane we wszystkie strony, bardzo w±skie 1,0 -1,5 mm szer., prawie wa³eczkowate. £uski drobne z zaostrzonymi końcami, szarozielone, od spodu z bia³awymi liniami, silnie pachn±ce imbirem. S z y s z k i bardzo ma³e 4 - 6 mm red. W y s t .: wsch. USA. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C); wymaga gleb wilgotnych, kwanych i nie gliniastych. W a r t o w i e d z i e ę : w Europie w uprawie prawdopodobnie od 1727 r. (1736 lub 1680 ?). W Polsce posadzony po raz pierwszy w 1805 r. O k a z y najwiźksze w Polsce: Arboretum w Glinnej 14 m wysokoci i 36 cm red. P o c h .: OBPAN Warszawa-Powsin ofiarowa³ A. Marczewski - 1995.
rodzina Calycanthaceae - Kielichowate
Chimonanthus  Lindl.
syn.: Calycanthus, Meratia
Zimokwiat
Do rodzaju naleæy 6 gatunków wystźpuj±cych w Chinach; w Polsce uprawiane s± 3 gatunki i 1 odmiana uprawna. Rodzaj ten jest blisko spokrewniony z Calycanthus.
IIIF
000086
Chimonanthus praecox (L.) Link
syn.: Calycanthus praecox L., Chimonanthus fragrans Lindl., Meratia praecox Rehder et E.H.Wilson,
Meratia fragrans Loisel.
Zimokwiat wczesny
K r z e w w uprawie do 1 - 2 m wysokoci, w ojczy¼nie 3 - 4 m. L i c i e sezonowe, w cieplejszym klimacie wielosezonowe, nakrzyæleg³e, sztywne, d³ugie do 15 - 20 cm, d³ugo zaostrzone, gór± ciemnoziolone i b³yszcz±ce, szorstkie, do³em janiejsze, g³adkie, b³yszcz±ce. K w i a t y rozwijaj± siź juæ w III(!), pachn± intensywnie, oko³o 2,5 cm red., z pojedynczym okwiatem, listki okwiatu liczne, zewnźtrzne jasnoæó³te, wewnźtrzne br±zowoæó³te do purpurowych; p±czki ukryte w drewnie na zesz³orocznych pźdach. O w o c e m jest torebkowaty owoc rzekomy oko³o 5 - 7 cm d³. nie³upka ukryta w dzbankowatym dnie kwiatowym. W y s t .: Chiny. U p r .: ndost. mroz. ( - 18 °C), wymaga okrywania na zimź nawet w najcieplejszych regionach Polski Zach., uprawa moæliwa do pierwszej surowej zimy. Z a s t .: wyj±tkowo atrakcyjny krzew ze wzglźdu na porź kwitnienia, cenny w kaædej kolekcji. P o c h .: OB Kanagawa - 1996.
rodzina Oleaceae - Oliwkowate
Chionanthus L. 1753
¦niegowiec
Do rodzaju naleæ± 2 gatunki po jednym w Ameryce P³n. i we wsch. Azji; w Polsce uprawiany jest 1 gatunek i 1 odmiana botaniczna.
283 panorama 8; kwatera: IIIF, XV
003699
Chionanthus virginicus L. 1753
¦niegowiec wirginijski
K r z e w w uprawie do 2 - 3 m wysokoci, w ojczy¼nie takæe d r z e w k o do 10 m. D³ugopźdy w m³odoci pokryte w³oskami, zim± zielone. L i c i e sezonowe, eliptyczne lub jajowate, 8 - 20 cm d³., ca³obrzegie, na wierzcho³ku zaostrzone, u nasady równomiernie, klinowato zwźæaj±ce siź; z wierzchu b³yszcz±ce, zielone spodem, wzd³uæ nerwów pokryte w³oskami; jesieni± æó³te, opadaj± ¼no. K w i a t y w V/VI, rozdzielnop³ciowe, dwupienne, pachn± delikatnie, p³atki bia³e, d³ugie, w±skie, wstźgowate, równow±skie do 3 cm d³. i oko³o 2 mm szer.; zebrane w przewisaj±ce wiechy mźskie, do 20 cm d³., ze sterylnymi s³upkami i krótsze æeńskie. O w o c e jajowate, 1-nasienne pestkowce, do 2 cm d³., ciemnoniebieskie z sinawym nalotem. W y s t .: wsch. czź¶ę Ameryki P³n. U p r .: w zaleænoci od pochodzenia od ndost. mroz. ( - 18 °C) do b. mroz. (> - 29 °C (!). Dobrze ronie na glebie gliniastopiaszczystej, w miejscach s³onecznych i os³oniźtych. Jeæeli jest szczepiony na Fraxinus ornus, kwitnie szybciej i jest bardziej mrozoodporny. Z a s t .: rzadko spotykany, wyj±tkowo dekoracyjny i oryginalnie kwitn±cy k r z e w, cenny w kolekcjach i w parkach. Kora ma w³aciwoci lecznicze. P o c h .: nn - <1928; OB Northampton - 1991.
rodzina Ranunculaceae - Jaskrowate
Clematis L. 1753 rodzina Ranunculaceae Jaskrowate
Powojnik
Znanych jest ponad 200 gatunków rosn±cych g³ównie w umiarkowanej strefie pó³kuli pó³nocnej, tylko kilka wystźpuje na pó³kuli po³udniowej w cieplejszym klimacie.. W Polsce w naturze rosn± 2 gatunki, a uprawiane s± 24 gatunki, 1 podgatunek, 2 odmiany botaniczne, 2 mieszańce miźdzygatunkowe i ponad 140 odmian uprawnych. Do rodzaju naleæ± zarówno roliny z i e l n e (byliny), p ó ³ k r z e w y i k r z e w y, czźsto p n ± c z a , czepiaj±ce siź podpór za pomoc± ogonków liciowych, osadek lici z³oæonych lub rzadziej szypu³ek kwiatowych. L i c i e u gatunków u nas uprawianych s± sezonowe, w cieplejszym klimacie wielosezonowe, nakrzyæleg³e, zwykle z³oæone 3-listkowe, podwójnie 3-listkowe lub nieparzystopierzastoz³oæone, ca³obrzegie, z±bkowane lub pi³kowane. K w i a t y z regu³y s± obup³ciowe, bezp³atkowe, o barwnych dzia³kach zwykle 4 - 8, róænej wielkoci, czasem duæe; zebrane w wiechowate kwiatostany. U p r .: wymagaj± gleb æyznych, próchniczych, lekko wapiennych i dostatecznie wilgotnych. Na ogó³ ¼le znosz± suszź. Rosn± w pó³cieniu lub w pe³nym owietleniu. Wytrzyma³o¶ę na mrozy róæna u róænych gatunków i odmian. W a r t o w i e d z i e ę : kolekcja narodowa prowadzona jest przez firmź „Clematis” (Szkó³ka Pojemnikowa Sz. Marczyński, W. Piotrowski, Pruszków). Róæne gatunki i odmiany powojników zawieraj± truciznź: lotny lakton protoanemoninź, który z glukoz± tworzy tzw. ranunkulinź. Dzia³anie: przy kontakcie ze wieæ± rozgniecion± rolin± lub jej sokiem, silne dzia³anie miejscowo draæni±ce. Objawy: na skórze zaczerwienienie, obrzźk, silny piek±cy ból, pźcherze, przy zetkniźciu z b³on± ¶luzow± oczu ³zawienie, ciźækie zapalenie spojówek; po spoæyciu zapalenie b³ony luzowej jamy ustnej, ostry nieæyt æo³±dka i jelit z krwaw± biegunk±, zawroty g³owy, omdlenia, drgawki, niewydolno¶ę kr±æenia i oddechowa, toksyczne zapalenie nerek, nieodwracalne uszkodzenie nerek. O d m i a n y p o l s k i e , których nie ma w Wojs³awicach: Clematis 'Ada Sari' {S. Franczak <1994}, C. 'Ba³tyk' {S. Franczak/Marczyński i Piotrowski <1994/1995}.
kwatera IIIC
017151
Clematis alpina 'Constance'
Powojnik alpejski 'Constance'
Pn± c z e oko³o 2 m wysokoci, kwitn±ce w IV i VIII, o kwiatach ma³ych, pó³pe³nych, intensywnie purpurowych. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: „Clematis” Szkó³ka Pojemnikowa Sz. Marczyński, W. Piotrowski, Pruszków ofiarowa³ Sz. Marczyński - 2000.
kwatera VIIB
008392
Clematis alpina 'Frances Rivis' {C. Morris 1966}
syn.: Clematis alpina 'Blue Grant', Clematis alpina 'Francis Rivis', Clematis alpina var. thibetica hort.
Powojnik alpejski 'Frances Rivis'
Pn± c z e pe³zaj±ce lub wspinaj±ce siź do 2 - 3 m wysokoci. L i c i e sezonowe, zwykle podwójnie trójlistkowe lub trójlistkowe, listki grubo pi³kowane 34 cm d³. K w i a t y w IV VI i czasami w VII/VIII, duæe, do 7 cm red., dzwonkowate, na zesz³orocznych pźdach, zwisaj± na d³ugich szypu³kach, p³atki w±skie i zaostrzone, lekko zawiniźte i fioletowoniebieskie, pr±tniczki bia³e. U p r .: mroz. ( - 29 °C); znosi lekkie zacienienie; dobry na okrywy, do ogrodów skalnych i do obsadzania siatek i pni niskich drzew. P o c h .: „Clematis” Szkó³ka Pojemnikowa Sz. Marczyński, W. Piotrowski, Pruszków ofiarowa³ Sz. Marczyński - 1998.
kwatera: IIIE, IIIF
010780
Clematis alpina 'Pamela Jackman' {Jackman 1960}
Powojnik alpejski 'Pamela Jackman'
P n± c z e dorastaj±ce do 2,3 m×1,5 m. K w i a t y rozwijaj± siź wczesn± wiosn± w IV/VI na ubieg³orocznych pźdach i niekiedy powtórnie latem w VII/VIII na tegorocznych; s± duæe, 4 - 6 cm red., intensywnie niebieskie z niebieskimi i kremowymi pylnikami. O w o c e to liczne nie³upki tworz±ce jesieni± atrakcyjne, g³ówkowate owoce z³oæone. U p r .: mroz. ( - 29 °C), znosi lekkie zacienienie; polecany na okrywy, do ogrodów skalnych i do obsadzania siatek i pni niskich drzew.. P o c h .: „Clematis” Szkó³ka Pojemnikowa Sz. Marczyński, W. Piotrowski, Pruszków ofiarowa³ Sz. Marczyński - 1998, 1999.