kwatera IIIF
012651
Clematis montana Buch.-Ham. ex DC. 1817
syn.: Clematis anemoniflora D.Don
Powojnik grski
P n c z e w uprawie do 5-10 m wysokoci, w ojczynie do 14 m, ronie bujnie. L i c i e sezonowe 3-listkowe (!), listki 3- 10 cm d., krtkoogonkowe, jajowate, gboko zbkowane. K w i a t y w V/VI, bardzo liczne, 3 - 6 cm red., szeroko i pasko otwarte, delikatnie pachn wanili, biae z kremowotymi pylnikami, patki eliptycznie wyduone; zebrane po 1 - 5 na dugich szypukach w ktach lici, na zeszorocznych pdach. W y s t .: zach. i rod. Chiny, Himalaje. U p r .: zad. mroz. ( - 26 C), lubi miejsca zaciszne, osonite. Z a s t .: jeden z najpopularniejszych „dzikich” powojnikw wczenie i bardzo obficie kwitncych. P o c h .: OB Stuttgart - 1999.>
kwatera IIIC
012636
Clematis montana f. grandiflora (Hook.) Rehder
syn.: Clematis montana alba hort., Clematis montana var. grandiflora Hook.1844, Clematis montana
'Grandiflora'
Powojnik grski odm. wielkokwiatowa
P n c z e do 10 4 m w ojczynie, ronie bujnie. L i c i e sezonowe, ciemnozielone. K w i a t y 8-10 cm red., czysto biae z kremowymi pylnikami, bez zapachu. U p r .: dost. mroz. (- 23 C). P o c h .: Arboretum Lene w lizowie ofiarowa S. Sktas - 1999.
kwatera IVA
007012
Clematis orientalis L. 1753
syn.: Clematis flava Moench 1794, Clematis graveolens Lindl. 1846
Powojnik wschodni
P n c z e do 6 m wysokoci, ronie silnie. L i c i e sezonowe, pierzaste lub podwjniepierzaste, listki 38 cm d., + lancetowate, zwykle caobrzegie (!), niekiedy czciowo z klapami lub nielicznymi zbkami, sine (!). K w i a t y w VII/VIII i niekiedy powtrnie we IX, 2 - 5 cm red. te, na brzegach zarowione, misiste, dzwonkowate, szeroko otwarte, z 4 wyduonymi i zaostrzonymi patkami, obustronnie pokrytymi kutnerowatymi woskami (!). Ozdobne owocostany pojawiaj si ju w kocu VIII i wystpuj rwnoczenie z kwiatami. W y s t .: Ukraina Krym, Iran, Mongolia, wsch. Chiny, wsch. Himalaje. U p r .: zad. mroz. ( - 26 C), odporny na susz, atwy w uprawie. Gatunek podobny do C. tangutica (patki nagie, listki zbkowane). P o c h .: Arboretum Bolestraszyce ofiarowa J. Pirecki - 1997.
kwatera IIIB, IIIH
009337
Clematis terniflora DC.
syn.: Clematis dioscoreifolia H.Lv. et Vaniot 1909 var. robusta (Carrire) Rehder, Clematis dioscoreifolia
H.Lv. et Vaniot, Clematis flammula var. robusta Carrire, Clematis flammula var. rubromarginata Cripps
Clematis maximowicziana Franch. et Savat., Clematis paniculata Thunb. non J.F.Gmel.,
Powojnik Maksymowicza, syn.: Powojnik jesienny
Pn c z e 5-6 (10) m wysokoci, gste, ronie bujnie. L i c i e sezonowe, nieparzystopierzasto zoone z 3 - 5 listkw, listki dugoogonkowe do 3 -10 cm d., jajowate, caobrzegie, ciemnozielone czasem ze srebrnawymi smugami na rodku blaszki. K w i a t y w IX/X, biae, 2 - 3 cm red., liczne, 4-patkowe, pachn; zebrane w gste wiechy. Gwki nasienne atrakcyjne, nieupki due do 10 mm d. W y s t .: Japonia, Chiny. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C), w surowe zimy moe przemarza powyej pokrywy nienej; dobrze ronie na penym socu i w miejscach zacisznych. Zalecany do okrywania cian budynkw i pergoli. P o c h .: OB Montreal 1996; Chiba Uniwersytet, Matsudo - 1996.
PL
kwatera XVI ,
003702 2n = 16
Clematis vitalba L.
Powojnik pncy
P n c y k r z e w, wyjtkowo szybko rosncy, do 10 - 12 m wysokoci. L i c i e sezonowe, nieparzystopierzaste, 3 - 5 listkowe; listki caobrzegie lub grubo zbkowane, jajowate, do 10 cm d. K w i a t y VI/VIII, 2,5 cm red., kremowobiae, mae, pachn delikatnie. O w o c e puszyste, z dugimi pierzastymi wyrostkami, dugo utrzymuj si na krzewie. W y s t .: Europa, Afryka Pn., Kaukaz; w Polsce czsto zdziczay (okolice Kazimierza). U p r .: b. mroz. (> - 29 C). Mao wymagajcy w stosunku do gleby, najlepiej ronie na glebach yznych, prchniczych, wapiennych i dostatecznie wilgotnych. Znosi znaczne ocienienie i susz. atwo rozsiewa si i staje si chwastem. Z a s t .: dobry do pokrywania wysokich pergoli, starych drzew, ekranw dwikochonnych, budowli przemysowych, waw ochronnych, i wszdzie tam, gdzie moe swobodnie rozrasta si i rozsiewa. Bywa wykorzystywany na podkadk dla odmian szlachetnych. Pncze agresywne jak Fallopia aubertii. P o c h .: nn - <1960.
kwatera IX
013420
Clematis 'White Swan' {Skinner 1967}
[C. macropetala C. alpina var. sibirica]
syn.: Clematis macropetala 'White Swan'
Powojnik 'White Swan'
P n c z e do 2 m wysokoci, kwitnce w V/VI, o kwiatach biaych, ppenych, do 4-7 cm red., z kremowymi prtniczkami. U p r .: mroz. ( - 29 C); lubi gleby wilgotne i znosi pcie. P o c h .: „Clematis” Szkka Pojemnikowa Sz. Marczyski, W. Piotrowski, Pruszkw ofiarowa Sz. Marczyski - 1999.
rodzina Verbenaceae - Werbenowate
Clerodendrum L. 1753
syn. Clerodendron
Szczlin, syn.: szczciodrzew, szczliwin, fortuna, fortunka
Do rodzaju naley okoo 400 gatunkw krzeww, maych drzew i pnczy, wystpujcych w krajach tropikalnych i subtropikalnych; w Polsce w uprawie gruntowej 2 gatunki. Wszystkie bardzo wraliwe na mrozy.
kwatera IIIC
012695
Clerodendrum bungei Steud.
syn.: Clerodendrum foetidum Bunge
Szczlin Bungego
K r z e w o pdach wzniesionych, w uprawie okoo 1 m, w ojczynie 2 m wysokoci lub wicej, wytwarza liczne odrosty korzeniowe. Wszystkie czci roliny nieprzyjemnie pachn. L i c i e sezonowe, do 23 cm d., naprzeciwlege, sercowatojajowate do jajowatych, grubo zbkowane, pocztkowo silnie purpurowo nabiege, potem ciemnozielone z odcieniem buraczkowym; spodem silnie pokryte woskami. K w i a t y w VII/ IX, na pdach jednorocznych, 2,5 1,4 cm, ciemnorowe do purpurowych, z picioma wskimi patkami, silnie pachn; zebrane s w szczytowe kuliste wiechy 12 - 15 cm red. O w o c e w X/XI, pomaraczowe. W y s t .: Chiny, pn. Indie. Introdukowany w 1844 r. przez Roberta Fortune'a. U p r .: nie mroz. (< - 15 C), zachowuje si jak bylina corocznie marznie do gruntu i odnawia si z odrostw korzeniowych. W dobrych warunkach siedliskowych moe by ekspansywny. Interesujcy pno kwitncy gatunek, o ozdobnych wielkich, purpurowych liciach; polecany jako rolina okrywowa. P o c h .: Arboretum Erdtelek - 2000.
kwatera IIIB
005131
Clerodendrum trichotomum Thunb. 1784
syn.: Siphonanthus trichotomus Nakai, Clerodendrum serotinum Carrire
Szczlin trjdzielny, syn.: Szczlin pny
K r z e w u nas w uprawie do okoo 2 m wysokoci, w ojczynie do 8 m, rne czci pokryte mikkimi woskami, a roztarte nieprzyjemnie pachn. L i c i e sezonowe, nakrzylege lub w okkach, trjktnojajowate, zmienne do 20 cm d.; ogonki liciowe do 12 cm; jesieni brzowawoczerwone. K w i a t y w VIII/IX(X), obupciowe, dugoszypukowe, patki biae zronite w cienk rurk z 5 wyduonymi atkami korony, 3 cm red. i czerwonym, szeroko rozpostartym kielichem; zebrane w lune, szczytowe kwiatostany zoone z wierzchotek. O w o c e we IX-X, niebieskie i byszczce pestkowce, u nasady z misistym, czerwonym kielichem. W y s t .: wsch. Chiny, Japonia, Pw. Koreaski, Tajwan. U p r .: nie mroz. (< - 15 C), marznie prawie corocznie, nawet w ciepych miejscach, ale odrasta i kwitnie, zachowuje si czsto jak bylina. Z a s t .: cenny w kadej kolekcji ze wzgldu na pne, dwubarwne kwiaty i egzotyczne owoce. Wany jest dobr stanowiska koniecznie ciepe, nasonecznione, o yznej glebie. Wskazane na zim przykrywanie korzeni i czci przyziemnej. W gruncie uprawiany jest rzadko, waciwie pomidzy dwoma surowymi zimami. Wszystkie gatunki szczlinw nadaj si przede wszystkim do uprawy w zimnych szklarniach. P o c h .: OBUWr Wrocaw - 2000.
rodzina Cletraceae - Orszelinowate
Clethra L.
Orszelina
Do rodzaju naley okoo 30 gatunkw, wystpujcych w Azji Wsch., na Wyspach Kanaryjskich, Ameryce Pn. i Pd.; w Polsce uprawianych jest 5 gatunkw i 3 odmiany uprawne. S to k r z e w y i d r z e w a o liciach sezonowych lub wielosezonowych i rnych czciach pokrytych gwiazdkowatymi woskami. Licie skrtolege, niepodzielne. Kwi a t y obupciowe, biae w szczytowych wiechach lub gronach. O w o c e m jest 3-klapowa torebka.
26 panorama1a; kwatera VIA
003685
Clethra alnifolia L.
Orszelina zwyczajna, syn.: Orszelina olcholistna
K r z e w w uprawie gsty, o sztywno wyprostowanych gaziach, do 1,5 m wysokoci, w ojczynie do 3 m, rozrasta si szeroko, gdy tworzy podziemne rozogi. L i c i e sezonowe, odwrotniejajowate, 5 - 10 cm d., ostro pikowane, obustronnie + nagie (!). K w i a t y biae, rozwijaj si w kocu VII/VIII, intensywnie pachn; zebrane s w wskie, sztywne i wzniesione grona 5 - 15 cm d. W y s t.:wsch.tereny USA.U p r .: b. mroz. (> - 29 C), najbardziej mrozoodporna z orszelin. Wymaga wilgotnej i kwanej gleby (w naturze ronie na mokrych kach i bagnach), wysokiej wilgotnoci powietrza, stanowisk osonitych i pcienistych. Z a s t .: oryginalny i piknie kwitncy krzew, czsto sadzony razem z ranecznikami. P o c h .: nn - <1928.
22 panorama1a; kwatera IIIF
009290
Clethra alnifolia 'Rosea' {<1906}
Orszelina zwyczajna 'Rosea'
Wyglda prawie identycznie jak gatunek, ale pki rowe, k w i a t y jasnorowe i mniej liczne. Bardzo podobna odmiana do C. alnifolia 'Pink Spire'. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
kwatera IIIF, A/7
009340
Clethra barbinervis Siebold et Zucc
syn.: Clethra canescens hort. Orszelina szara
K r z e w w uprawie 0,5 - 0,8 m wysokoci, w ojczynie 3 3 m, o uszczcej si korze na okazach starszych. L i c i e sezonowe do 12 cm d., jajowatoeliptyczne, ciemnozielone, mode delikatnie brzowawe, jesieni czerwone i te. K w i a t y w VII/IX, do 8 mm red., dzwonkowate, biae; zebrane w ukowate wierzchokowe grona do 15 cm d. W y s t .: wsch. Chiny, Japonia. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C). P o c h .: OB Kyoto - 1989, 1995.
kwatera IIIF
009239
Clethra alnifolia 'Pink Spire'
Orszelina zwyczajna 'Pink Spire'
Wyglda prawie identycznie jak gatunek, ale l i c i e byszczce i k w i a t y rowo zabarwione. Podobna do C. alnifolia 'Rosea'. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
23 panorama 1a; kwatera VIA
009237
Clethra fargesii Franch.
syn.: Clethra sloumeriana K.S.Hao
Orszelina Fargesa
K r z e w w uprawie 0,5 - 1 m wysokoci, w ojczynie 4 3 m, wyprostowany. L i c i e sezonowe, do 14 cm d. jajowate do lancetowatych, ciemnozielone, zwykle nagie; jesieni czerwone i te. K w i a t y w VII-IX, 6 mm red., kubeczkowate, biae, pachnce; zebrane w ukowate wierzchokowe grona 17 - 25 cm d. W y s t .: zach. i rod. Chiny. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C), lubi gleby yzne, wiee i stanowiska soneczne do pcienistych. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
kwatera A/9
009238
Clethra alnifolia 'Paniculata'{Anglia <1770}
syn.: Clethra paniculata Aiton 1789
Orszelina zwyczajna 'Paniculata'
Wyglda prawie identycznie jak gatunek, ale ronie silniej, ma liczniejsze kwiaty, biae w szerokich wiechach (nie gronach !) do 10 cm red. U p r .: b. mroz. (> - 29 C); wymagania podobne do gatunku, ale od niego adniejsza. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
rodzina Leguminosae - Strczkowe
podrodzina Papilionoideae - Motylkowe
Colutea L. 1753
Moszenki, syn.: Moszeniec, Truszczelina
Rodzaj obejmuje 26 gatunkw, wystpujcych w pd. Europie, pn.-wsch. i wsch. Afryce, w Azji po Himalaje i pd.-zach. Chinach; w Polsce uprawianych jest 6 gatunkw i 1 mieszaniec midzygatunkowy. Do rodzaju nale k r z e w y o gazkach bez cierni lub pokrytych drobnymi cierniami. L i c i e sezonowe, nieparzystopierzaste, skrtolege, caobrzegie lub drobno karbowane, na wierzchoku wycite, zwykle nagie. K w i a t y motylkowe, miododajne, te, pomaraczowe lub brzowoczerwone; zebrane w dugoszypukowe grona. Strki pergaminowate, pcherzowato rozdte, po wyschniciu szeleszczce i dugo utrzymujce si na gazkach. U p r .: krzewy wiatolubne, wspyjce z bakteriami przyswajajcymi wolny azot. W surowe zimy wikszo gatunkw w rnym stopniu przemarza; wytrzymae na susz i odznaczajce si niewielkimi wymaganiami glebowymi.
kwatera IVF
Colutea x media Willd. 1809 {Francja <1623?}
[C. arborescens C. orientalis]
Moszenki porednie
K r z e w do 3 m wysokoci, podobny do C. arborescens. L i c i e sezonowe, niebieskawozielone, sinozielone, listki 1113 jajowate, 1,5 - 2 cm d., spodem pokryte woskami. K w i a t y w V/VI, do 1,5 cm d., miododajne, brunatnoczerwone lub ciemnopomaraczowe. O w o c e strki 67 cm d. pergaminowe, pcherzasto rozdte, na wierzchoku zamknite. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C), odporna na susz. Lubi gleby piaszczyste, kamieniste, ubogie i miejsca soneczne, ciepe. Z a s t .: atrakcyjne owoce, dobre do suchych kompozycji kwiatowych. P o c h .: OB Berlin - 1993.
rodzina Cornaceae - Dereniowate
Cornus L. 1753
syn.: Benthamia, Benthamida, Macrocarpinum, Svida, Thelycrania
Dere, syn.: wida, widwa
Do rodzaju naley okoo 45 gatunkw, wystpujcych w strefie klimatu umiarkowanego pkuli pnocnej, w tropikalnej Afryce i Ameryce Pd. W Polsce na stanowiskach naturalnych ronie 1 gatunek, a uprawianych jest 26 gatunkw, 5 odmian botanicznych, 1 forma i 40 odmian uprawnych. Derenie s d r z ewami , k r z e w a m i i b y l i n a m i (3 gatunki zielne). L i c i e maj sezonowe na og nakrzylege, pojedyncze, caobrzegie. K w i a t y obupciowe, 4-krotne, drobne, w podbaldachach lub gwkach, czsto z duymi patkowatymi podsadkami. O w o c e m jest pestkowiec, z 1 tward pestk i misist lub soczyst owocni. U p r .: wymagania siedliskowe rne, dla rnych gatunkw i odmian.
kwatera A/1
003704 2n = 22
Cornus alba L. 1767
syn.: Cornus purpurea Tausch., Cornus sibirica Raf. 1838, Cornus tatarica Mill. 1768, Swida alba (L.) Opiz,
Thelycrania alba (L.)Pojark.
Dere biay
K r z e w okoo 3 m wysokoci, rozrasta si szeroko. P d y czerwone (!), byszczce, pokadaj si na ziemi. Li c i e sezonowe, jajowate lub jajowatoeliptyczne, 4 - 10 (15) cm d., u nasady zaokrglone, na wierzchu zaostrzone, z wierzchu ciemnozielone, od spodu sine; jesieni brunatnoczerwone. K w i a t y w V/VI i pniej, kremowobiae. O w o c e w VII/X, mae, 6 - 8 mm red., kuliste, biae lub niebieskawe. W y s t .: od europejskiej Rosji przez Syberi po Daleki Wschd. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), gatunek tolerancyjny co do gleby i wiata, dosy odporny na susz. Najlepiej ronie jednak na glebach wieych, wilgotnych i na penym socu. Znosi silne zanieczyszczenie powietrza i dobrze ronie w warunkach miejskich. Z a s t .: jeden z podstawowych krzeww ozdobnych take w stanie bezlistnym (pdy). Stosowany w parkach, zadrzewieniach wiejskich, przydronych (pobocza autostrad) oraz w krajobrazie otwartym. Mimo obcego pochodzenia dobrze harmonizuje z naszymi rolinami rodzimymi. Wskazane coroczne przycinanie w okresie rozwijania lici, aby dugopdw byo wicej - pdy w okresie zimy s jaskrawiej wybarwione, w stanie ulistnionym sabiej. P o c h .: Szkka Drzew i Krzeww „KULAS”, Pisarzowice ofiarowa K. Kulas - 1997.
414 panorama 16; kwatera: A/1, IIIC, IVF
009258
Cornus alba 'Aurea' [?/Seneta ?/1990]
[prawd. selekt lub siewka C. alba 'Gouschaultii']
Dere biay 'Aurea', syn. Dere biay odm. zocista, Dere biay odm. tolistna
L i c i e cakowicie te lub na niektrych gaziach intensywnie to pstre. Cenna odmiana o ozdobnych pdach i liciach. Dotychczas tylko w 5 kolekcjach. Odnaleziona w Polsce przez W. Senet w 1990 r. w parku miejskim w Tarnowie. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993; Szkka Drzew i Krzeww „KULAS”, Pisarzowice - 1993, 1997.
kwatera A/1
009283
Cornus alba 'Elegantissima' {Austria <1974}
syn.: Cornus alba 'Argenteomarginata', Cornus alba argenteo-marginata (Rehder) Schelle 1900 ?, Cornus alba
argenteo variegata elegans
hort., Cornus alba elegans hort., Cornus alba elegantissima variegata hort. ex
Rehder, Cornus alba variegata f. variegata elegans hort., Cornus alba variegata hort., Cornus alba variegata
elegans
hort., Cornus stolonifera elegans hort., Cornus stolonifera argenteo variegata elegans hort.
Dere biay 'Elegantissima', syn.: Dere biay odm. biaopstra, Dere biay odm. wytworna
Odmiana podobna do C. alba 'Sibirica Variegata', ale rodkowa cz blaszki szarozielona, brzeg z szerokim biaym obrzeeniem, pozostaa cz z biaymi zaciekami. K r z e w z daleka wyglda jak biay, gdy licie s bardziej biae ni zielone. L i c i e mniejsze i wsze ni u gatunku, do 9 cm 4 cm , nagle zwone i dugo zaostrzone, u nasady klinowate, intensywnie biao upstrzone; jesieni intensywnie karminowoczerwone. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). Wyjtkowo cenna odmiana. P o c h .: Szkka Drzew i Krzeww „KULAS”, Pisarzowice - 1997.
kwatera A/1 kwatera IVF
009283
Cornus alba 'Gouchaultii' {Francja <1888}
syn.: Cornus alba Gouchaultii Carrire 1888, Cornus alba Spaethi robusta hort., Cornus alba 'Froebelii'
Dere biay 'Gouchaultii', syn.: Dere biay odm. Gouchaulta
K r z e w 2-2,5 m wysokoci, ronie silnie. Najmodsze l i c i e na czubkach pdw z rowymi brzegami i czciowo biae, rowe i zielone, starsze nieregularnie to obrzeone, z „zaciekami” do rodka blaszki liciowej. Niektre l i c i e lub fragmenty gazek cakowicie te. Odmiana podobna do C. alba 'Spaethii', ktra ronie jednak sabiej i ma mode licie brzowawe. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), atrakcyjny krzew. W Polsce w uprawie od 1902 r. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
kwatera IVF
009235
Cornus alba 'Kesselringii' {Petersburg Botanical Garden <1907}
[siewka z Cornus alba 'Sibirica']
syn.: Cornus sibirica var. kesselringii E.L.Wolf 1907
Dere biay 'Kesselringii', syn.: Dere biay odm. Kesserlinga
K r z e w do wyprostowany, o pdach ciemnowiniowych i byszczcych z jasnymi przetchlinkami. L i c i e sezonowe, najmodsze brzowe, starsze z ciemnym odcieniem, czciowo zoone w poowie i podniesione do gry, z obu stron mocno pomarszczone, od spodu purpurowofioletowe z wyran siatk nerww. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), o charakterystycznej kolorystyce (!). W Polsce w uprawie od 1913 r. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
kwatera IIIC
009282
Cornus alba 'Sibirica Variegata' {Holandia <1867}
syn.: Cornus alba 'Argenteomarginata' hort., Cornus alba var. sibirica variegata Bean 1914, Cornus alba
'Elegantissima' (bdnie ?), Cornus sibirica foliae argenteo marginata hort., Cornus sibirica argenteo variegata
hort.
Dere biay 'Sibirica Variegata', syn.: Dere biay odm. syberyjska biaobrzega
Podobna do C. alba 'Elegantissima', ale l i c i e znacznie mniej biae tylko brzeg nieregularnie, wsko obrzeony, pocztkowo to, pniej biao. Licie szersze, mniej regularne, znieksztacone, pomarszczone i wklse; z wierzchu szarozielone, matowe, od spodu sinawe. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). Odmiana mniej wartociowa w porwnaniu z innymi, gdy pdy nie maj tak jaskrawej barwy jak u C. alba 'Sibirica'. P o c h .: Szkka Drzew i Krzeww „KULAS”, Pisarzowice ofiarowa K. Kulas - 1991.
413 panorama 16; kwatera IIIC
003705
Cornus alba 'Spthii' Spth 1884 {Spth <1884/1889}
syn.: Cornus alba 'Spaethi', Cornus alba var. Spaethi Spth 1884
Dere biay 'Spthii', syn.: Dere biay odm. Spaetha
Odmiana bardzo podobna do C. alba 'Gouchaultii' i czsto z ni mylona lub utosamiana. Ronie jednak wolniej i ma mode l i c i e brzowawe nie rowe na brzegu (jak u 'Gouchaultii'); niektre licie cakiem te. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Szkka Drzew i Krzeww „KULAS”, Pisarzowice ofiarowa K. Kulas - 1991.
442 panorama: 17,18; kwatera IIIF, IVD
003706
Cornus alternifolia L. f. 1781
syn.: Cornus alterna Marshall, Cornus plicata Tausch., Swida alternifolia (L.f.) Small. 1903
Dere skrtolistny, syn.: Dere naprzemianlistny
Wysoki k r z e w lub mae drzewo do 9 m wysokoci, czsto wielopniowe, z gaziami poziomo rozpostartymi i uoonymi w odlegych od siebie pitrach, ronie do szybko. P d y zielonkawe, nagie, bez nalotu. L i c i e sezonowe, skrtolege (!), 6 - 12 cm d., z wierzchu ciemnozielone, byszczce, od spodu sinawe i pokryte woskami uoonymi w rnych kierunkach; ogonki liciowe do 5 cm d. K w i a t y w V/VI, kremowobiae; zebrane w lunych baldachogronach do 6 cm red. O w o c e 6 mm red., niebieskawoczarne z nalotem, na czerwonych szypukach. W y s t .: wsch. Ameryka Pn. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), lubi gleby wilgotne i stanowisko soneczne. Z a s t .: oryginalne drzewo o delikatnym, nieco pagodowym pokroju. Winno by sadzone pojedynczo dla wyeksponowania adnego pokroju. P o c h .: OB Northampton - 1992.
kwatera IIID
010744
Cornus alternifolia 'Argentea' Rehder 1900 {Temple et Beard <1900}
syn.: Cornus alternifolia argentea hort. ex Rehder 1900
Dere skrtolistny 'Argentea', syn.: Dere naprzemianlistny 'Argentea', Dere skrtolistny odm. biaopstra
Wyglda prawie identycznie jak gatunek, ale ma l i c i e mniejsze, intensywnie biao upstrzone i obrzeone oraz ronie wolniej. U p r .: mroz. ( - 29 C); w uprawie w Polsce od 1934 r.; zaleca si sadzi w pcieniu, by mokre licie nie byy przypalane przez soce. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
422 panorama16 ; kwatera: IVD, IVF
009255
Cornus amomum Mill. 1768
syn.: Cornus coerulea Lam. 1786, Cornus cyanocarpus Moench. 1785, Cornus sericea L. 1771 p.p., Swida
amomum
(Mill.) Small
Dere bkitny
K r z e w do 3 m wysokoci, z rozpostartymi gaziami. P d y ciemnowiniowe. L i c i e do 5 - 12 cm d., jajowatoeliptyczne, ciemnozielone, spodem janiejsze z brzowymi woskami. K w i a t y w V /VI, kremowe w gstych, paskich kwiatostanach do 6 cm red. O w o c e ciemnoniebieskie, szaroniebieskie do czciowo biaych. W y s t .: wsch. regiony USA. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). W uprawie w Anglii od 1658 r., w Polsce od 1810 r. Z a s t .: krzew o oryginalnych, ozdobnych owocach, niekiedy stosowany jako podkadka dla odmian i rzadkich gatunkw Cornus. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993; OB Northampton - 1994.
kwatera IIIF
009261
Cornus 'Ascona'
[C. florida C. nuttallii]
syn.: Cornus nuttallii 'Ascona' (bdnie)
Dere 'Ascona'
K r z e w rozoysty, 5 6 m w USA. P d y w zimie purpurowe. L i c i e sezonowe do 12 cm d., jajowate, zielone, jesieni jaskrawo te, pomaraczowe, czerwone do ognistoczerwonych lub purpurowe. K w i a t y w V, zielone z podsadkami do 8 cm red., zebrane w gwki 2 cm szer., otoczone przez 4, biae, jajowate, ostro zakoczone, 4 - 6 cm d. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie ndost. mroz. ( - 18 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
kwatera A/4
006872
Cornus controversa Hemsl. 1909
syn.: Cornus brachypoda Miq. 1865 non C.A.Mey. 1845, Cornus brachypoda K.Koch non C.A.Mey, Cornus
macrophylla
Wall. 1829 p.p. non Wall. 1820, Cornus sanguineum Thunb. 1784 non L. 1753, Swida controversa
(Hemsl.) Sojk
Dere pagodowy, syn.: Dere drzewiasty
D r z e w o w uprawie 10 - 12 m wysokoci, w ojczynie do 15 - 20 m, podobne do C. alternifolia (wysze i z pdami pokrytymi jasnym nalotem), z gaziami poziomo i szeroko rozpostartymi, na kocach wzniesionymi ku grze, uoonymi w okkach, w regularne, wyrane pitra, ronie szybko. L i c i e 7 -15 cm skrtolege (!) z wiksz liczb nerww (6 - 9 par), spodem take sinawe, woski uoone w jednym kierunku; w jesieni pomaraczowe i czerwonawe. K w i a t y w V/VI, w wikszych kwiatostanach, 612 cm red. (Seneta 1994). O w o c e niebieskoczarne. D r e w n o twarde i cikie. W y s t .: wsch. Azja, Japonia, Chiny, Pw. Koreaski, Sachalin. Up r .: mroz. ( - 29 C); nie jest wymagajcy w stosunku do gleby, ronie dobrze w socu i pcieniu. Z a s t .: mae drzewo o wyjtkowo oryginalnym, charakterystycznym pokroju, podobnym do chiskiej pagody oraz dekoracyjnych kwiatach i adnie przebarwiajcych si jesieni liciach. Zaleca si sadzi pojedynczo dla wyeksponowania adnego pokroju. P o c h .: OB Phenian - 1996.
466 panorama:18; kwatera IIIF
009248
Cornus controversa 'Pagoda'
syn.: Cornus controversa 'Pagode'
Dere pagodowy 'Pagoda'
Wyglda prawie identycznie jak gatunek, ale ma l i c i e i kwiatostany nieco wiksze, ronie szybciej i ma jeszcze bardziej regularny, „pagodowy” pokrj. U p r .: mroz. ( - 29 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
468; panorama18, 23; kwatera IIIF
009245
Cornus controversa 'Variegata' Barbier 1896 {Japonia ?/szkki Barbiera <1870/1896}
syn.: Cornus brachypoda variegata Barbier 1896
Dere pagodowy 'Variegata', syn.: Dere pagodowy odm. biaobrzega
Odmiana prawie identyczna jak gatunek, o pdach pitrowo uoonych, ale ma l i c i e wyranie biao obrzeone i wolniejszy wzrost. Podobna do C. alternifolia 'Argentea', ktra ma jednak licie klinowate u nasady. U p r .: odmiana delikatniejsza od gatunku, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C). Odmiana o wyjtkowo piknym pokroju, w okresie wegetacji z daleka prawie biaa. Do Europy zostaa sprowadzona w 1870 r., prawdopodobnie z Japonii, przez angielsk szkk Veitcha. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
467 panorama18; kwatera IIIF
009252
Cornus 'Eddie's White Wonder' {Eddie ok. 1966}
[C. florida C. nuttallii]
syn.: Cornus nuttallii 'Eddie's White Wonder' (bdnie)
Dere 'Eddie's White Wonder'
Mae, wielopniowe d r z e w k o lub k r z e w z poziomo uoonymi konarami, 6 5 m w USA, szerokostokowaty, zwarty, w modoci luny i nieregularny, kwitnie obficie dopiero po 8 - 10 latach. L i c i e sezonowe, podobne do C. nuttallii, do 12 cm d., jajowate, zielone, jesieni wspaniale te, pomaraczowe, czerwone i purpurowe (!). K w i a t y w V/VI, liczne, zebrane w gwkach do 1 cm red., purpurowozielone, otoczone 4- (5 - 6) duymi, prawie okrgymi, czysto biaymi, przewieszajcymi si podsadkami 4 - 5 cm red. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie ndost. mroz. ( - 18 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
kwatera IIID
003709
Cornus florida L. 1753
syn.: Cornus candidissima Mill., Cynoxylon floridum (L.) Raf. ex B.D.Jacks., Benthamidia florida (L.) Spach
Dere kwiecisty
K r z e w lub niewielkie drzewo, w ojczynie do 10 - 15 m wysokoci.P d y roczne czsto z biaawym nalotem, starsze brzowe. L i c i e sezonowe, od eliptycznych do okrgawych, 8 - 15 cm d., z gry ciemnozielone, byszczce, spodem biaawe; jesieni czerwone i fioletowe. K w i a t y w V,mae,zielonkawe lub tawe,z4 duymi, biaymi lub rowymi, patkowatymi podsadkami 4 - 5 cm d. (!). O w o c e u nas nie wyksztacaj si s wyduone, okoo 1 cm d., czerwone, nie zronite, skupione w gste owocostany. W y s t .: Ameryka Pn. wsch. i pd. USA po Meksyk i Ontario w Kanadzie. U p r .: w zalenoci od pochodzenia od dost. mroz. ( - 23 C) do mroz. ( - 29 C); „grymany” w kwitnieniu, ale pikny gdy kwitnie i przebarwia si jesieni. P o c h .: OB Northampton - 1994.