|
kwatera VIB 006406 Hydrangea macrophylla ssp. macrophylla 'Goliath' {F. Matthes 1923} syn.: Hydrangea macrophylla 'Goliath' Hortensja ogrodowa 'Goliath', syn.: Hortensja ogrodowa odm. Goliat |
K r z e w szerokokulisty oko³o 1-1,5 m ¶rednicy, ro¶nie szybko. P ê d y grube i proste,
nagie. L i ¶ c i e sezonowe, 15-20 × 13-18, szerokojajowate do eliptycznych, miêsiste, grubo
z±bkowane, ogonek do 4 cm d³. K w i a t o s t a n y typu hortensja, w VI/VII-IX, du¿e do 22
cm ¶red. (!) ciemnoró¿owe do intensywnie fioletowoniebieskich. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5
°C). P o c h .: OBUWr Wroc³aw - 1992.
|
|
522panorama 20; kwatera: IB, IIIB, XIB 010696 Hydrangea macrophylla ssp. macrophylla 'Masja' [sport od H. macrophylla ssp. macrophylla 'Alpenglühen'] Hortensja ogrodowa 'Masja' |
K r z e w kar³owaty, 0,6-0,7(1) m ¶rednicy, gêsty, o krótkich i grubych pêdach oraz
ciemnozielonych, b³yszcz±cych, du¿ych, miêsistych, wyra¼nie z±bkowanych li¶ciach.
K w i a t o s t a n y w VII-IX/X, 15-30 cm ¶red., typu hortensja, zwarte, regularnie kuliste,
intensywnie czerwonoró¿owe; k w i a t y p³onne bardzo du¿e, 3-4(5)-p³atkowe, p³askie,
z±bkowane, o p³atkach 2,5-6 cm szeroko¶ci. U p r .: prawdopodobnie do¶æ mroz. (-20,5 °C)
lub dost. mroz. (-23 °C); pêdy niekiedy marzn±, ale krzew kwitnie jeszcze w tym samym
roku, poniewa¿ tworzy kwiaty tak¿e na pêdach jednorocznych (!). Barwa kwiatów jest do¶æ
stabilna i mimo kwa¶nej gleby nie zmienia siê na niebiesk± (!). P o c h .: Boskoop, gie³da
1995; Szkó³ka Drzew i Krzewów „KULAS”, Pisarzowice - 1999; OBUWr Wroc³aw - 2000.
|
|
kwatera IB 003845 Hydrangea macrophylla ssp. macrophylla 'Maculata' {Japonia 1844} syn.: Hydrangea var. maculata Blume 1826, Hydrangea variegata G.Nicholson 1887, Hydrangea macrophylla var. maculata Wilson, Hydrangea macrophylla 'Variegata' Hortensja ogrodowa 'Maculata', syn.: Hortensja ogrodowa odm. plamista |
K r z e w do 1,5 m wysoko¶ci, zwarty, o wyprostowanych pêdach. L i ¶ c i e sezonowe,
d³ugo zaostrzone, lekko pofalowane, grube, starsze w±sko i nieregularnie kremowobia³o
obrze¿one, m³ode mocno bia³o plamiste, niektóre ca³e bia³e lub czasem zielone.
K w i a t o s t a n y p³askie typu wianek (!), w VI/VII/IX, 1618 cm ¶red.; k w i a t y p³onne
nieliczne (315), rozwijaj± siê nierównomiernie, barwy bia³ej, ró¿owej do niebieskiej w
zale¿no¶ci od pH gleby (dostêpno¶æ jonów Al +3) w miarê przekwitania ciemniej±. U p r .:
do¶æ mroz. (-20,5 °C). Podobna z li¶ci do odmiany H. m. ssp. macrophylla 'Tricolor', która
ma kwiatostany nie p³askie, ale pó³kuliste. P o c h .: Szkó³ki Kórnickie Zak³adu
Do¶wiadczalnego PAN - 1989.
|
|
521 panorama 20; kwatera IIIB Hydrangea macrophylla ssp. macrophylla 'Zaunkönig' {F. Meier 1979} Hortensja ogrodowa 'Zaunkönig', syn.: Hortensja ogrodowa odm. Mysikrólik |
Ma³y, gêsty k r z e w 11,5 m wysoko¶ci, o l i ¶ c i a c h ciemnozielonych, b³yszcz±cych.
Kwiatostan typu wianek, w VI/VII, oko³o 17 cm ¶red., regularnie p³aski. K w i a t y
sterylne bardzo du¿e, 5 cm ¶red. (!), regularnie u³o¿one na obrze¿u, na d³ugich szypu³kach,
z³o¿one z czterech „p³atków”, lekko z±bkowane, intensywnie ró¿owoczerwone, z d³ugimi
kontrastowo bia³ymi prêcikami, przekwitaj±c staj± siê pastelowe. U p r .: mrozoodporno¶æ
niedostatecznie u nas poznana. prawdopodobnie dost. mroz. (-23 °C). £adna odmiana o
kwiatach intensywnie wybarwionych i wzniesionych ponad li¶æmi. P o c h .: Firma C. Esveld,
Boskoop - 1999.
|
|
fot.125
227 panorama 5; kwatera: XIA, XIB, A/5;007883 Hydrangea sargentiana Rehder 1911 syn.: Hydrangea aspera ssp. sargentiana (Rehder) E.M.McClintock 1956 Hortensja Sargenta |
K r z e w do 2-3 m wysoko¶ci, szeroko rozrastaj±cy siê dziêki licznym odro¶lom
korzeniowym (!). P ê d y sztywne, bardzo grube, nie rozga³êziaj±ce siê, m³ode szorstkie,
pokryte gêsto szczeciniastymi w³oskami 2-5 mm d³., starsze z ³uszcz±c± siê, szar± korowin±.
L i ¶ c i e sezonowe, gê¶ciej skupione na koñcach pêdów, du¿e, do 30 cm (!), jajowate, u
nasady zaokr±glone, ostro, nierówno pi³kowane, z wierzchu mniej, a od spodu gê¶ciej
pokryte, bia³ymi szczeciniastymi w³oskami; jesieni± nie przebarwiaj± siê. Ogonek li¶ciowy do
5-11 cm d³. i pokryty br±zowymi w³oskami. K w i a t o s t a n y typu wianek, w VII/VIII, 15-
25 (30) cm ¶red., kwiaty p³odne liczne, jasnopurpurowe, jasnofioletowe, fioletowoniebieskie,
prêciki d³ugie i fioletowe; kwiaty brzegowe, sterylne 3-5 cm ¶red., nieliczne, z³o¿one z 4-5
ca³obrzegich (!), nieregularnych „p³atków”, najpierw bia³e. pó¼niej lekko liliowe, otwieraj±
siê przed kwiatami p³odnymi. P o c h .: Chiny, ale tylko w zach. Hupei. U p r .:
mrozoodporno¶æ zale¿na od pochodzenia, od ndost. mroz. (-18 °C) do zad. mroz. (-26 °C),
ale okaz w Wojs³awicach mroz. (-29 °C), w uprawie od ponad 80 lat. Ze wzglêdu na wczesny
rozwój li¶ci, niekiedy cierpi od spó¼nionych, wiosennych przymrozków, ale dobrze
regeneruje po obciêciu. Jak wszystkie hortensje preferuje gleby wilgotne, przepuszczalne,
¿yzne. P o c h .: nn - <1928; Arboretum w Wojs³awicach - 1998, 2000.
|
|
524 panorama 20; kwatera IIIB 010697 Hydrangea × serphylla 'Preziosa' {G. Arends 1961} nazwa tymczasowa (T.N.) [H. serrata × H. macrophylla] syn.: Hydrangea macrophylla 'Preziosa', Hydrangea macrophylla ssp. serrata 'Preziosa', Hydrangea macrophylla subsp. serrata 'Preciosa', Hydrangea 'Preziosa', Hydrangea serrata 'Preciosa', Hydrangea serrata 'Preziosa' Hortensja po¶rednia 'Preziosa', syn.: Hortensja po¶rednia 'Preciosa', Hortensja ogrodowa pgat. pi³kowany odm. kosztowna |
Ma³y k r z e w 1-1,5 m wysoko¶ci, wyprostowany. P ê d y proste, do¶æ cienkie, m³ode
czerwonobr±zowe, starsze jasnobr±zowe. L i ¶ c i e sezonowe, do 15 cm d³., szerokojajowate,
b³yszcz±ce, m³ode czerwonopurpurowe, pó¼niej zielone nabieg³e purpurowo; jesieni± nie
zmieniaj± barwy. K w i a t o s t a n y typu hortensja, p³askokuliste w VI-IX, 10-15 cm ¶red.,
kwiaty p³odne nieliczne, barwa p³onnych zale¿na od pH gleby na kwa¶nych lila,
bladoniebieska do intensywnie fioletowej lub bladozielona, na innych ró¿owa,
fioletoworó¿owa, czerwieniej±ca; pó¼n± jesieni± intensywnie ciemnopurpurowoczerwone (!).
Podobna do H. serrata 'Grayswood'. U p r .: zad. mroz. (-26 °C), dobrze ro¶nie na pe³nym
s³oñcu, kwitnie obficie. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1999.
|
|
kwatera A/8 006950> Hydrangea serrata (Thunb.) Ser. 1830 syn.: Hydrangea acuminata Siebold et Zucc. 1840, Hydrangea japonica Siebold in part, Hydrangea macrophylla ssp. serrata (Thunb.) Makino 1929, Hydrangea macrophylla var. acuminata (Siebold et Zucc.) Makino, Hydrangea opuloides var. serrata Rehder, Hydrangea serrata f. acuminata (Siebold etZucc.) Wilson, Hydrangea yesoensis Koidz., Viburnum serratum Thunb. 1784 Hortensja pi³kowana, syn.: Hortensja ogrodowa pgat. pi³kowany |
Niski k r z e w oko³o 1 m wysoko¶ci, którego ró¿ne czê¶ci, szczególnie w m³odo¶ci, s±
pokryte drobnymi, przylegaj±cymi w³oskami. P ê d y cienkie. L i ¶ c i e sezonowe 5-15 × 3-10
cm, cienkie, szorstkie, d³ugo zaostrzone (!), m³ode obustronnie pokryte w³oskami, starsze
tylko na nerwach od spodu, regularnie grubo pi³kowane. K w i a t o s t a n y typu wianek w
VII/VIII, ma³e, 5-15 cm ¶red.; kwi a t y p³onne nieliczne, ma³e, ró¿owe, niebieskie, czasem
bia³e; p³odne niebieskie lub bia³e. W y s t .: w lasach na wysoko¶ci 70-1500 m n.p.m., w
Japonii i Korei P³d. U p r .: dost. mroz. (-23 °C). Poch .: OBUWr Wroc³aw - 1998.
|
|
kwatera VIB 011593 Hydrangea serrata 'Acuminata' {Japonia <1860} syn.: Hydrangea acuminata Siebold et Zucc. 1840, Hydrangea macrophylla ssp. serrata 'Acuminata', Hydrangea macrophylla ssp. serrata 'Intermedia', Hydrangea serrata 'Bluebird', Hydrangea serrata f. acuminata hort., Hydrangea serrata f. acuminata E.H.Wilson 1923, Hydrangea serrata 'Intermedia' Hortensja pi³kowana 'Acuminata', syn. Hortensja ogrodowa pgat. pi³kowany 'Acuminata', Hortensja ogrodowa pgat. pi³kowany odm. ostrokoñczysta |
Ma³y, gêsty k r z e w do 1-1,5 m wysoko¶ci, starsze okazy szersze ni¿ wy¿sze. P ê d y
cienkie, zaczerwienione i czarno nakrapiane. L i ¶ c i e sezonowe, do 10 cm d³., regularnie
eliptyczne, nie p³askie, wydête, na wierzcho³ku d³ugo zaostrzone, m³ode czerwonawe, ogonki
i nerwy czerwone. Kwiatostany w VII-IX, p³askie, typu wianek, liczne, 5-8 cm ¶red.,
barwa zmienna w zale¿no¶ci od kwasowo¶ci gleby. K w i a t y sterylne nieliczne, 2-3 cm
szer., nieregularne, z±bkowane, zmiennej barwy pocz±tkowo bia³e, czerwieniej±ce, ró¿owe
do liliowoniebieskich. Kwiaty p³odne liliowe, liliowoniebieskie, niebieskie do
ciemnoniebieskich. U p r .: dost. mroz. (-23 °C). P o c h .: OBUW Warszawa - 1994.
|
|
rodzina Cruciferae - Krzy¿owe
Iberis L. Ubiorek |
Do rodzaju nale¿y oko³o 30 gatunków, wystêpuj±cych w p³d. Europie, zach. Azji i p³n.
Afryce; w Polsce uprawiany jest 1 gatunek o pêdach zdrewnia³ych i jego 3 odmiany uprawne
oraz ro¶liny zielne.
|
|
kwatera IIIF 002668 Iberis sempervirens L. Ubiorek wieczniezielony, syn.: Ubiorek wiecznie zielony |
K r z e w i n k a do 30 cm wysoko¶ci, silnie rozga³êziona, pok³adaj±ca siê. Drobne p êd y
wzniesione do góry i pokryte ciemnymi li¶æmi. L i ¶ c i e wielosezonowe, ca³obrzegie,
równow±skie do 3 cm d³. Kwiaty w V-VII, liczne, ¶nie¿nobia³e, zebrane w zwarte
kwiatostany. O w o c e m jest ³uszynka. Wyst .: p³d. Europa, zach. Azja. U p r .: b. mroz. (>-
29 °C), tolerancyjny co do gleby, lubi stanowiska s³oneczne. Z a s t .: cenna „kobiercowa”
ro¶lina na rabaty i do ogrodów skalnych. P o c h .: OBUWr Wroc³aw - 1997.
|
|
rodzina Flacourtiaceae - Strzelig³ogowate
Idesia Maxim. Idesja |
Do rodzaju nale¿y tylko 1 gatunek i jedna odmiana botaniczna, wystêpuj± w Japonii i Chinach; w Polsce uprawiane s± oba taksony. |
|
kwatera IVC, IVD, B/1 003854 Idesia polycarpa Maxim. syn.: Polycarpa maximowiczii Lindl. ex Carrière Idesja wieloowockowa |
D r z e w o 12-15 m w ojczy¼nie, w Europie 6-10 m, o regularnie zbudowanej koronie
konary uk³adaj± siê w prawie poziome okó³ki. K o r o w i n a g³adka, szarobia³a. L i ¶ c i e
sezonowe, do 10-20 cm d³. naprzemianleg³e, sercowatojajowate, na koñcu zaostrzone; z
wierzchu ciemnozielone, spodem niebieskozielone i nagie, odlegle z±bkowane; ogonek
czerwony (!) 6-20 cm d³. K w i a t y w V/VI, zielono¿ó³te, pachn±ce, najczê¶ciej
rozdzielnop³ciowe, > 1,5 cm szer., + tylko 0,8 mm szer.; zebrane w zwisaj±ce 10-25 cm d³.
wierzchotki tworz±ce siê zarówno w k±tach li¶ci, jak i na szczycie pêdu. O w o c e liczne (!),
m±czyste jagody, 7-8 mm d³., z wieloma nasionami 2 mm ¶red., pocz±tkowo zielone, potem
pomarañczowobr±zowe, ozdobne po opadniêciu li¶ci. W y s t .: Japonia, Tajwan, p³n. i zach.
Chiny, Korea. U p r .: w zale¿no¶ci od pochodzenia od do¶æ mroz. (-20,5 °C) do dost. mroz.
(-23 °C); lubi gleby ¿yzne, wilgotne, ale przepuszczalne i miejsca ciep³e, pó³cieniste.
Gatunek z li¶ci podobny nieco do topoli wielkolistnej. C i e k a w o s t k a : nazwa rodzajowa
nadana zosta³a dla upamiêtnienia holenderskiego zbieracza ro¶lin Idesa. P o c h .: OB
Kanagawa - 1991, 1994.
|
|
424panorama17; kwatera IIIF 009357 Idesia polycarpa var. vestita Diels Idesja wielkoowockowa odm. omszona |
|
D r z e w o podobne do I. polycarpa, ale m³ode l i ¶ c i e gêsto od spodu omszone, a owoce
ceglastoczerwone. W y s t .: Chiny Sichuan, w górach powy¿ej 2400 m n.p.m. U p r .:
bardziej mrozoodporna od gatunku, prawdopodobnie zad. mroz. (-26 °C). P o c h .: Arboretum
SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1993.
|
|
rodzina Aquifoliaceae Ostrokrzewowate
Ilex L. 1735 Ostrokrzew |
Do rodzaju nale¿y 400 gatunków, wystêpuj±cych g³ównie w tropikach i subtropikach; w
Polsce uprawianych jest 18 gatunków, 3 mieszañce miêdzygatunkowe, 1 forma botaniczna i
16 odmian uprawnych. K r z e w y lub ma³e d r z e w a rozdzielnop³ciowe, dwupienne.
L i ¶ c i e sezonowe lub wielosezonowe, skrêtoleg³e, pojedyncze, ca³obrzegie, pi³kowane lub
ciernisto z±bkowane. K w i a t y drobne, pojedyncze lub zebrane w wi±zki. O w o c e m jest
pestkowiec podobny do jagody. Ro¶liny bardzo wra¿liwe na niskie temperatury. W a r t o
w i e d z i e æ : li¶cie i owoce zawieraj± t r u c i z n ê alkaloid teobromina, glikozyd o
w³a¶ciwo¶ciach saponiny, barwniki (iliksantyna, rutyna). Ofiarami zatruæ s± najczê¶ciej
dzieci, dla których zjedzenie 20-30 owoców (!) mo¿e byæ ¶miertelne. Dzia³anie: moczopêdne,
pobudzaj±ce trawienie. Objawy: nie¿yt ¿o³±dka i jelit z wymiotami i ciê¿k± biegunk±,
senno¶æ.
|
|
003850 Ilex aquifolium L. 1735 syn.: Aquifolium ilex Scop. 1773, Aquifolium spinosum Gaertner 1791, Ilex aquifolium f. arbutifolia Loes. 1901, I. aquifolium f. balearica (Desf.) Loes. 1901, I. aquifolium f. heterophylla (Aiton) Loes. 1901, I. aquifolium f. heterophylla subf. algarviensis Loes. 1901, I. aquifolium f. vulgaris Loes. 1901, I. aquifolium 'Heterophylla', I. aquifolium L. f. laurifolia (Kern) Loudon, I. aquifolium var. acubiformis Gillot 1904, I. aquifolium var. algarviensis Chodat 1909, I. aquifolium var. barcinonae Pau 1922, I. aquifolium var. integrifolia Tod. 1884, I. aquifolium var. laetevirens Sennen 1926, I. aquifolium var. vulgaris Aiton 1789, I. balearica Desf. 1809, I. chrysocarpa Wender 1825, I. crassifolia Aiton ex Steud. 1837, I. citriocarpa Murray, I. montsenatense Sennen 1936, I. sempervirens Salisb. 1796, I. vulgaris J.E.Gray 1821 Ostrokrzew kolczasty |
K r z e w lub niewysokie d r z e w o w uprawie do 6-10 × 3-5 m, w ojczy¼nie do 15 m, o
kulistej, zwartej koronie. L i ¶ c i e wielosezonowe, jajowate lub eliptyczne do 7 cm d³.,
bardzo sztywne, skórzaste, z wierzchu ciemnozielone i b³yszcz±ce, z falistym i kolczasto
zêbatym brzegiem lub ca³obrzegie (heterofylia). K w i a t y w V/VI, miododajne,
funkcjonalnie rozdzielnop³ciowe, dwupienne, drobne, bia³awe. O w o c e w IX i utrzymuj± siê
do wiosny, czerwone, kuliste do 10 mm ¶red. Wyst .: zach. i ¶rod. Europa, p³n. Afryka,
Anatolia. U p r .: dost. mroz. (-23 °C), ale s± typy mroz. (-29 °C)(!). Najlepiej ro¶nie na
glebach ¶wie¿ych, do¶æ ¿yznych, obojêtnych, na stanowiskach os³oniêtych, zacisznych.
Doskonale ro¶nie w cieniu i pó³cieniu. Na pe³nym s³oñcu wymaga, jak inne ro¶liny o li¶ciach
wielosezonowych, dobrego podlania wod± przed zim± (!), os³oniêcia od wysuszaj±cych
wiatrów w zimie i wiosennego s³oñca. W m³odo¶ci lubi byæ „ocieplony” na zimê stroiszem,
mat± s³omian±, specjalnymi w³ókninami (nie foli± !). Dosyæ dobrze znosi warunki miejskie.
Z a s t .: jeden z najbardziej cieniozno¶nych krzewów, o wyj±tkowo atrakcyjnym pokroju,
„kolczastych” li¶ciach i przez ca³± zimê czerwonych owocach (tylko okazy ¿eñskie), czêsto
zjadanych przez kosy, drozdy, jemio³uszki i inne. Doskonale znosi przycinanie i strzy¿enie,
jest stosowany, jak bukszpan i cis, do formowania ró¿nych ro¶linnych figur. Jeden z
piêkniejszych krzewów, ale zalecany do uprawy tylko w najcieplejszych regionach Polski.
W a r t o w i e d z i e æ : w krajach o ³agodnym klimacie, np. w USA i W. Brytanii, ga³±zki
ostrokrzewu s± nieod³±cznym atrybutem Bo¿ego Narodzenia. Z li¶ci niektórych gatunków
po³udniowoamerykañskich, zawieraj±cych kofeinê i teobrominê (I. paraguariensis A. St.-
Hil.) parzy siê napój o dzia³aniu pobudzaj±cym tzw. herba mate. Plantacje tej ro¶liny zajmuj±
w Brazylii- 65 000 ha, a roczna produkcja li¶ci wynosi w Ameryce P³d. oko³o 100 000 ton.
Du¿e okazy I. aquifolium mo¿na zobaczyæ w Arboretum w Glinnej (9 m wysoko¶ci), w OB
we Wroc³awiu i w Kamieniu Pomorskim. P o c h .: OBUWr Wroc³aw 1988, 1992, 1993
(typ b. mroz.); Arboretum SGGW w Rogowie 1997; Szkó³ki Kórnickie Zak³adu
Do¶wiadczalnego PAN - 1989, 1993.
|
|
009358 Ilex aquifolium 'Angustifolia' 1789 syn.: Ilex aquifolium 'Ananassifolia, I. aquifolium 'Myrtifolia Stricta', I. aquifolium 'Pernetyifolia', I. aquifolium 'Petit' (>), I. aquifolium 'Petite' (+), I. aquifolium var. serrata, I. aquifolium 'Bromelifolia' (b³êdnie = I. × altaclarensis 'Royal Red'), I. aquifolium'Bromeliaefolia' (b³êdnie = I. × altaclarensis 'Royal Red') Ostrokrzew kolczasty 'Angustifolia' |
|
K r z e w najczê¶ciej (>)(rzadziej, g³ównie w USA i Anglii, spotykane s± klony (+), w±ski,
sto¿kowy, ro¶nie powoli po 10-latach uprawy w Polsce 0,7-1 m wysoko¶ci. P ê d y krótkie,
zielone do czerwonawych. L i ¶ c i e wielosezonowe, 2,5-6 × 1-2 cm,
ciemnooliwkowozielone, w±skojajowate do lancetowatych, d³ugo zaostrzone; z ka¿dej strony
po 5-7 ma³ych, u³o¿onych w jednej p³aszczy¼nie kolczastych z±bków. O w o c e 5 mm ¶red.,
intensywnie czerwone (45A), kuliste lub lekko sp³aszczone. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C),
sadziæ tylko na najcieplejszych i os³oniêtych stanowiskach. P o c h .: Arboretum SGGW w
Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1997.
|
|
007763 Ilex aquifolium 'Bacciflava' {<1657} syn.: Ilex aquifolium 'Chrysocarpa', I. aquifolium 'Fructu luteo', I. aquifolium L. f. bacciflava (H.West) Rehder, I. aquifolium L. f. flava Sweet, I. aquifolium L. f. xanthocarpa Loes., I. aquifolium 'Xantocarpa' Ostrokrzew kolczasty 'Bacciflava' |
|
K r z e w (+), w sprzyjaj±cym klimacie drzewo 1-5 × 4 m, lu¼ne, szybko rosn±ce. L i ¶ c i e
wielosezonowe 6,6-8 × 2,5-3 cm, jajowate, ciemnozielone, b³yszcz±ce, u podstawy
zaokr±glone; mniej kolczaste brzeg z 3-5 ma³ymi kolczastymi zêbami lub bez; ogonek 1 cm
d³. O w o c e 8 mm ¶red., jasno- do ciemno¿ó³tych (7B), kuliste po 3-5 szt. U p r .: dost. mroz.
(-23 °C). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz -1989.
|
|
008431 Ilex aquifolium 'Crispa' {1838} [sport od I. aquifolium 'Ferox'] syn.: Ilex aquifolium calamistrata Göpp., I. aquifolium 'Calamistrata', I. aquifolium 'Contorta', I. aquifolium tortuosa Moore, I. aquifolium 'Tortuosa' Ostrokrzew kolczasty 'Crispa' |
|
K r z e w (>);, wysoki, wyprostowany, do¶æ gêsty, o purpurowych pêdach. L i ¶ c i e
wielosezonowe, 5-6 × 2,5-3 cm, eliptyczne, zmienne, ciemnooliwkowozielone, b³yszcz±ce,
spiralnie skrêcone i pofalowane (!), mniej kolczaste od gatunku brzeg z 1-2 ma³ymi
kolczastymi z±bkami; ogonek 6-8 mm. U p r .: dost. mroz. (-23 °C). P o c h .: Ogród
Dendrologiczny w Przelewicach ofiarowa³a £. Swi³³o - 1995.
|
|
005283 Ilex aquifolium 'Ferox' J.Parkinson 1640 ? {Francja/<1635/?} syn.: `Ilex aquifolium L. f. echinata (Mill.) DC., I. aquifolium 'Echinata' Ostrokrzew kolczasty 'Ferox' |
|
K r z e w (>), sterylny, w sprzyjaj±cym klimacie tak¿e ma³e d r z e w k o 6-8 m wysoko¶ci,
kolumnowe, powoli rosn±ce. P ê d y zielone. L i ¶ c i e wielosezonowe, ma³e, 3-5 (7) × 2-2,5
cm, jajowate, grube, ciemnooliwkowozielone; na pofalowanym brzegu po 5-7 kolczastych
z±bków po ka¿dej stronie blaszki oraz wiele nieregularnie rozrzuconych na ca³ej powierzchni
li¶cia (!); ogonek 5 mm d³. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C). P o c h .: Arboretum SGGW w
Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1990.
|
|
009068 Ilex aquifolium 'Green Pillar' {Hillier & Sons Nursery} Ostrokrzew kolczasty 'Green Pillar' |
|
K r z e w (+), w sprzyjaj±cym klimacie tak¿e ma³e, kolumnowe d r z e w k o do 6-8 m
wysoko¶ci, ro¶nie powoli. P ê d y zielone. L i ¶ c i e wielosezonowe, 7,5-8,7 × 5 cm,
ciemnozielone; brzeg pofalowany z 6 kolczastymi z±bkami. O w o c e czerwone, jajowate.
U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C). Poch .: Firma C. Esveld, Boskoop 1995.
|
|
004945 Ilex aquifolium 'Rubricaulis Aurea' {Anglia <1867} syn.: Ilex aquifolium 'Aurea Marginata Rotundifolia', I. aquifolium 'Aurea Marginata', I. aquifolium 'Aureo Marginata', I. aquifolium 'Aureomarginata', I. aquifolium 'Bromeliaefolia', I. aquifolium 'Farmers Variegated Holly', I. aquifolium 'Latifolia Aureomarginata' Ostrokrzew kolczasty 'Rubricaulis Aurea' |
|
K r z e w (+) 2,5-4,5 × 2,5-3 m, w sprzyjaj±cym klimacie tak¿e ma³e, wrzecionowate
d r z e w k o do 10 m wysoko¶ci, ro¶nie powoli. P ê d y zielone, od strony nas³onecznionej
ciemnopurpurowobr±zowe. L i ¶ c i e wielosezonowe, du¿e, 5-6 × 3,5-4 cm, jajowate,
ciemnooliwkowozielone, matowe i p³askie, z w±skim jasno¿ó³tym obrze¿em (10A); u
podstawy zaokr±glone, na brzegu po 4-8 ma³ych czerwonawych kolczastych z±bków; ogonek
6 mm d³. O w o c e 6-10 mm ¶red., czerwone (45A) lub pomarañczowoczerwone, kuliste,
liczne. U p r .: ndost. mroz. (-18 °C). P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych S. i A. Tomszak,
CzechowiceDziedzice ofiarowa³ S. Tomszak - 1995.
|
|
011604 Ilex aquifolium 'Wilsonii' {Fisher, Son & Sibray ok. 1890} syn.: Ilex × altaclarensis 'Wilsonii' Ostrokrzew kolczasty 'Wilsonii' |
Odmiana (+), k r z e w i a s t a lub ma³e, sto¿kowate drzewko do 8 m wysoko¶ci, szybko
rosn±ce i gêste. P ê d y zielone. L i ¶ c i e wielosezonowe, 1012 × 6-8 cm,
ciemnooliwkowozielone, jajowate, unerwienie wyra¼ne i jasnozielone; brzeg lekko
pofalowany z 6-9 d³ugimi, regularnie u³o¿onymi kolczastymi z±bkami; ogonek gruby 1 cm
d³. O w o c e 1 cm ¶red., czerwone (45A), kuliste do elipsoidalnych. U p r .: ndost. mroz. (-18
°C). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1991, 1995.
|
|
010807 Ilex aquifolium 'Ferox Argentea' {Anglia 1662} syn.: Ilex aquifolium 'Echinatum Argentea Marginata', I. aquifolium 'Ferox Argentea Marginata' Ostrokrzew kolczasty 'Ferox Argentea' |
|
K r z e w (>), sterylny, w sprzyjaj±cych warunkach drzewo 8 × 4 m, podobny do I.
aquifolium 'Ferox', ale ro¶nie wolniej i ma l i ¶ c i e szeroko, nieregularnie kremowobia³o
obrze¿one. U p r . : ndost. mroz. (-18 °C). P o c h .: OBUWr Wroc³aw.
|
|
kwatera IX 009063 Ilex aquifolium 'Myrtifolia' {Anglia <1830} Ostrokrzew kolczasty 'Myrtifolia' |
|
K r z e w (>), 1,5-4(6) m wysoko¶ci, nieregularnie wrzecionowaty, gêsty, w m³odo¶ci ro¶nie
bardzo powoli, starsze okazy szybciej. P ê d y cienkie, zielone do purpurowych. L i ¶ c i e
wielosezonowe. 2-3,8 × 0,5-1,3 cm, ciemnozielone, jajowatolancetowate, d³ugo zaostrzone,
b³yszcz±ce, p³askie; na brzegu z ka¿dej strony po (4) 68 ma³ych, delikatnych kolczastych
z±bków, skierowanych ku przodowi. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C); w Wojs³awicach czêsto
marzn± koñce pêdów. P o c h .: Boskoop, gie³da - 1993.
|
|
Ilex 'Blue Angel' {K.K. Meserve/ConardPyle Comp. 1963/1975} syn. Ilex × meserveae 'Blue Angel' [(I. aquifolium × I. rugosa) × I. aquifolium] Ostrokrzew 'Blue Angel' |
K r z e w (+), 2-4 m ¶rednicy, po 15 latach uprawy oko³o 1,3 × 2 m, gêsty, ro¶nie powoli.
P ê d y ciemnopurpurowe do niebieskofioletowych. L i ¶ c i e wielosezonowe, 3-4,5 × 1,6-2,2
cm, ciemnooliwkowoniebieskie, b³yszcz±ce, eliptyczne do jajowatych, brzeg mocno
pofalowany i kolczasto z±bkowany z ka¿dej strony po 46(8) kolczastych z±bków; ogonek
5-8 mm d³.; zim± przebarwiaj± siê na czarnozielone. K w i a t y w V, bia³e, ma³e. O w o c e w
X i utrzymuj± siê a¿ do wiosny, jaskrawoczerwone (45A), kuliste 5-10 mm ¶rednicy. U p r .:
dost. mroz. do (-23 °C), bardziej odporny na mróz od I. aquifolium, ale najmniej odporny na
niskie temperatury w¶ród odmian z tej grupy mieszañców. P o c h .: nn ofiarowa³ P. Muras -
1999.
|
|
kwatera IX 013723 Ilex 'Blue Boy' {K.K. Meserve/Perkins de Wilde <1963/1963} [I. rugosa 'Long Island' × I. aquifolium 'Lawrence White'] syn.: Ilex × meserveae 'Blue Eagle', I. × meserveae 'Blue Boy' Ostrokrzew 'Blue Boy' |
K r z e w (>), do oko³o 3 m wysoko¶ci, roz³o¿ysty, gêsty. P ê d y purpurowozielone do
niebieskofioletowych. L i ¶ c i e wielosezonowe, ciemnozielone, jajowate 4-5 cm × 2,5-2,8
cm, brzeg pofalowany i kolczasto z±bkowany po ka¿dej stronie 56 kolców skierowanych
ku wierzcho³kowi. Upr .: dost. mroz. (-23 °C). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie
ofiarowa³ J. Tumi³owicz 1989.
|
|
012141 Ilex 'Blue Prince' {K.K. Meserve/ConardPyle Comp. 1964/1972} [I. rugosa × I. aquifolium] syn.: Ilex × meserveae 'Blue Prince' Ostrokrzew 'Blue Prince' |
K r z e w (>), do 3-4 × 3 m, po 15 latach uprawy 2-2,5 m wysoko¶ci, szerokosto¿kowaty,
gêsty. Pêdy m³ode czerwonawe do purpurowozielonych, starsze br±zowofioletowe. L i ¶ c i e
wielosezonowe, 2,5-4,5 × 2-2,5 cm, ciemnooliwkowozielone, jajowate, b³yszcz±ce, brzeg
prawie p³aski i kolczasto z±bkowany po ka¿dej stronie 4-8 (9) ma³ych, kolczastych z±bków;
ogonek 6-8 mm d³. U p r .: mroz. (-29 °C). Najbardziej mrozoodporna odmiana, obok I. 'Blue
Princess'. Znosi zarówno pe³ne nas³onecznienie, jak i wiatry. Jest dobrym zapylaczem dla
innych, ¿eñskich klonów Ilex. P o c h .: nn ofiarowa³ P. Muras - 1999.
|
|
Ilex'Blue Princess' {K.K. Meserve/ConardPyle Company 1958/1974} syn. Ilex × meserveae 'Blue Princess' [I. rugosa × I. aquifolium] Ostrokrzew 'Blue Princess' |
K r z e w (+), 1,5-3 m wysoko¶ci, szerokokulisty, gêsty, o pêdach br±zowolila, ro¶nie
powoli. Li¶cie wielosezonowe, 2-4,5 × 1,6-2,3 cm, ciemnooliwkowozielone z delikatnym
fioletowoniebieskim odcieniem, b³yszcz±ce, jajowate, brzeg falowany, u podstawy
zaokr±glone, na wierzcho³ku zaostrzone, 5-6(8) kolczastych z±bków, nerwy zag³êbione;
ogonek 5-7 mm d³. K w i a t y w V, bia³e. O w o c e 5-8 mm ¶red., intensywnie czerwone (45
A) na szypu³kach 6 mm d³., kuliste, liczne, d³ugo siê utrzymuj±. U p r .: zad. mroz. (-26 °C)
do mroz. (-29 °C). Wraz z I. 'Blue Prince', najbardziej mrozoodporna odmiana ich systemy
korzeniowe znosz± ni¿sze temperatury od I. aquifolium. P o c h .: Szkó³ka Krzewów
Ozdobnych S. i A. Tomszak, CzechowiceDziedzice ofiarowa³ S. Tomszak - 2000.
|
|
007121 Ilex crenata 'Convexa' {Japonia <1900} syn.: Ilex crenata 'Bullata', I. crenata 'Buxifolia', I. crenata f. bullata, I. crenata f. convexa Rehder 1931, I. crenata var. convexa Makino 1928 Ostrokrzew japoñski 'Convexa' |
K r z e w (+), 1,5-2 m wysoko¶ci, szeroki, zwarty, gêsty, o pêdach purpurowozielonych,
ro¶nie powoli. Li ¶ c i e wielosezonowe, eliptyczne, 10-22 × 8-12 mm, charakterystycznie
silnie wypuk³e (!). U p r .: dost. mroz. do (-23 °C); znosi cieñ, ciêcie i miejskie warunki. Aby
ro¶lina zawi±za³a czarne pestkowce, wskazane jest posadzenie w jej pobli¿u odmiany mêskiej
'Convexa Male'. Odmiana ta jest podobna z li¶ci do bukszpanu (Buxus). P o c h .:
Gospodarstwo Szkó³karskie Mykita-Szymañski, Dobrzyñ ofiarowa³ J. Mykita 1989;
OBUWr Wroc³aw - 1995, 1999.
|
|
009360 Ilex crenata Thunb. ex Murray 1784 var. crenata syn.: Celastrus adenophylla Miq. 1867, Ilex crenata f. luzonica (Rolfe) Loes. 1901, I. crenata var. typica Loes. 1901, I. elliptica Siebold ex Miq. 1867, I. fauriei Gand. 1918, I. luzonica Rolfe 1886 Ostrokrzew japoñski odm. typowa |
|
K r z e w dwupienny, w uprawie 1,5-2 m wysoko¶ci, w ojczy¼nie do 5 × 4 m, zmienny,
zwarty, wyprostowany, ro¶nie powoli. P ê d y kanciaste, ciemnobr±zowe, m³ode sk±po
pokryte w³oskami. L i ¶ c i e wielosezonowe, 1-2,5 × 0,5-1,5 cm, skórzaste, oliwkowozielone,
obustronnie b³yszcz±ce, eliptyczne do w±sko pod³ugowatych, krótko zaostrzone, u podstawy
klinowate, lu¼no pi³kowane, spodem z ciemnymi punktami. K w i a t y w V/VI, bia³e, 4-
krotne, (>) pojedyncze 1,5-2 mm d³., (+) po 3-7 szt., dwukrotnie wiêksze, wyrastaj± w k±tach
li¶ci, na pêdach jednorocznych. O w o c e 6 mm, kuliste, b³yszcz±ce, czarne, rzadko ¿ó³te, na
krótkich ogonkach. W y s t .: Japonia, Chiny prowincje Fujian i Zhejiang, wybrze¿a Korei,
Sachalin, Kuryle, Filipiny, Tajwan i Himalaje, na wysoko¶ci do 1000 m. U p r .: dost. mroz. (-
23 °C) mrozoodporno¶æ zale¿na od pochodzenia. Introdukowany do Europy w 1864 r.
P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1993.
|
|
008541 Ilex fargesii Franch. 1898 ssp. fargesii syn.: Ilex fargesii var. angustifolia C.Yung Chang 1981, I. fargesii var. megalophylla Loes. 1911, I. franchetiana Loes. 1911 Ostrokrzew Fargesa pgat. typowy |
|
K r z e w dwupienny, w uprawie 2-4 m wysoko¶ci, w ojczy¼nie drzewo 7-12 × 6 m,
szerokosto¿kowate, wyprostowane. P ê d y nagie, niekiedy bordowobr±zowe. L i ¶ c i e
wielosezonowe, 6-14 × 1,2-4 cm d³., skórzaste, matowe, ciemnozielone, pod³ugowate do
w±skolancetowatych, d³ugo zaostrzone, u podstawy klinowate, od po³owy pi³kowane; ogonek
8-12 mm d³. K w i a t y w V/VI, bia³ozielone, 4-krotne, w gêstych wi±zkach na dwuletnich
pêdach, pachn±. Owoce szkar³atnoczerwone, kuliste pestkowce 4-7 mm ¶red., na krótkich 2
mm ogonkach, z 4 nasionami. W y s t .: Tybet, zach. Chiny (Hubei, Yunnan, Sichuan), Birma
na wysoko¶ci 900-3350 m n.p.m. U p r .: w zale¿no¶ci od pochodzenia od ndost. mroz. (-18
°C) do dost. mroz. (-23 °C). Introdukowany do Anglii przez E.H. Wilsona w 1900 r. P o c h .:
Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1992, 1996.
|
|
008542 Ilex glabra (L.) A.Gray 1856 f. glabra syn.: Ennepta myricoides Raf. 1838, Ilex angustifolia var. ligustrifolia DC. 1825, Prinos glabra L. 1753, Winterlia glabra (L.) Moench ex K. Ostrokrzew g³adki f. typowa |
K r z e w dwupienny, w uprawie 1-1,5 m wysoko¶ci, w ojczy¼nie 3 × 3 m, kulisty, gêsty,
wyprostowany. P ê d y cienkie, m³ode pokryte aksamitnymi w³oskami, czêsto tworzy liczne
roz³ogi. L i ¶ c i e wielosezonowe, 2-5 × 1,5-2 cm, b³yszcz±ce, ciemnozielone, odwrotnie
w±skojajowate do odwrotnie lancetowatych, ca³obrzegie lub z têpymi z±bkami na
wierzcho³ku, obustronnie nagie; zim± niekiedy czerwonopurpurowe; ogonki d³. 3-6 mm.
K w i a t y w VI, bia³e, 5-8-krotne, pojedyncze lub po kilka. O w o c e kuliste, 6-10 mm ¶red.,
czarne, rzadko bia³e. W y s t .: wsch. Ameryka P³n. (Kanada, USA) na kwa¶nych,
piaszczystych lub torfowych glebach. Introdukowany w 1759 r. U p r .: w zale¿no¶ci od
pochodzenia od nie mroz. (<15 °C) do zad. mroz. (-26 °C). Gatunek wyj±tkowo
cieniozno¶ny. W a r t o w i e d z i e æ : w ojczy¼nie jest ¼ród³em dobrego, lekkiego miodu.
P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie - 1993.
|