kwatera VIB
006406
Hydrangea macrophylla ssp. macrophylla 'Goliath' {F. Matthes 1923}
syn.: Hydrangea macrophylla 'Goliath'
Hortensja ogrodowa 'Goliath', syn.: Hortensja ogrodowa odm. Goliat
K r z e w szerokokulisty oko³o 1-1,5 m rednicy, ronie szybko. P ê d y grube i proste, nagie. L i c i e sezonowe, 15-20 × 13-18, szerokojajowate do eliptycznych, miêsiste, grubo z±bkowane, ogonek do 4 cm d³. K w i a t o s t a n y typu hortensja, w VI/VII-IX, du¿e do 22 cm red. (!) ciemnoró¿owe do intensywnie fioletowoniebieskich. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C). P o c h .: OBUWr Wroc³aw - 1992.
522panorama 20; kwatera: IB, IIIB, XIB
010696
Hydrangea macrophylla ssp. macrophylla 'Masja'
[sport od H. macrophylla ssp. macrophylla 'Alpenglühen']
Hortensja ogrodowa 'Masja'
K r z e w kar³owaty, 0,6-0,7(1) m rednicy, gêsty, o krótkich i grubych pêdach oraz ciemnozielonych, b³yszcz±cych, du¿ych, miêsistych, wyra¼nie z±bkowanych liciach. K w i a t o s t a n y w VII-IX/X, 15-30 cm red., typu hortensja, zwarte, regularnie kuliste, intensywnie czerwonoró¿owe; k w i a t y p³onne bardzo du¿e, 3-4(5)-p³atkowe, p³askie, z±bkowane, o p³atkach 2,5-6 cm szerokoci. U p r .: prawdopodobnie do¶æ mroz. (-20,5 °C) lub dost. mroz. (-23 °C); pêdy niekiedy marzn±, ale krzew kwitnie jeszcze w tym samym roku, poniewa¿ tworzy kwiaty tak¿e na pêdach jednorocznych (!). Barwa kwiatów jest do¶æ stabilna i mimo kwanej gleby nie zmienia siê na niebiesk± (!). P o c h .: Boskoop, gie³da 1995; Szkó³ka Drzew i Krzewów „KULAS”, Pisarzowice - 1999; OBUWr Wroc³aw - 2000.
kwatera IB
003845
Hydrangea macrophylla ssp. macrophylla 'Maculata' {Japonia 1844}
syn.: Hydrangea var. maculata Blume 1826, Hydrangea variegata G.Nicholson 1887, Hydrangea macrophylla
var. maculata Wilson, Hydrangea macrophylla 'Variegata'
Hortensja ogrodowa 'Maculata', syn.: Hortensja ogrodowa odm. plamista
K r z e w do 1,5 m wysokoci, zwarty, o wyprostowanych pêdach. L i c i e sezonowe, d³ugo zaostrzone, lekko pofalowane, grube, starsze w±sko i nieregularnie kremowobia³o obrze¿one, m³ode mocno bia³o plamiste, niektóre ca³e bia³e lub czasem zielone. K w i a t o s t a n y p³askie typu wianek (!), w VI/VII/IX, 1618 cm red.; k w i a t y p³onne nieliczne (315), rozwijaj± siê nierównomiernie, barwy bia³ej, ró¿owej do niebieskiej w zale¿noci od pH gleby (dostêpno¶æ jonów Al +3) w miarê przekwitania ciemniej±. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C). Podobna z lici do odmiany H. m. ssp. macrophylla 'Tricolor', która ma kwiatostany nie p³askie, ale pó³kuliste. P o c h .: Szkó³ki Kórnickie Zak³adu Dowiadczalnego PAN - 1989.
521 panorama 20; kwatera IIIB
Hydrangea macrophylla ssp. macrophylla 'Zaunkönig' {F. Meier 1979}
Hortensja ogrodowa 'Zaunkönig', syn.: Hortensja ogrodowa odm. Mysikrólik
Ma³y, gêsty k r z e w 11,5 m wysokoci, o l i c i a c h ciemnozielonych, b³yszcz±cych. Kwiatostan typu wianek, w VI/VII, oko³o 17 cm red., regularnie p³aski. K w i a t y sterylne bardzo du¿e, 5 cm red. (!), regularnie u³o¿one na obrze¿u, na d³ugich szypu³kach, z³o¿one z czterech „p³atków”, lekko z±bkowane, intensywnie ró¿owoczerwone, z d³ugimi kontrastowo bia³ymi prêcikami, przekwitaj±c staj± siê pastelowe. U p r .: mrozoodporno¶æ niedostatecznie u nas poznana. prawdopodobnie dost. mroz. (-23 °C). £adna odmiana o kwiatach intensywnie wybarwionych i wzniesionych ponad li¶æmi. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1999.
fot.125
227 panorama 5; kwatera: XIA, XIB, A/5;
007883
Hydrangea sargentiana Rehder 1911
syn.: Hydrangea aspera ssp. sargentiana (Rehder) E.M.McClintock 1956
Hortensja Sargenta
K r z e w do 2-3 m wysokoci, szeroko rozrastaj±cy siê dziêki licznym odrolom korzeniowym (!). P ê d y sztywne, bardzo grube, nie rozga³êziaj±ce siê, m³ode szorstkie, pokryte gêsto szczeciniastymi w³oskami 2-5 mm d³., starsze z ³uszcz±c± siê, szar± korowin±. L i c i e sezonowe, gê¶ciej skupione na koñcach pêdów, du¿e, do 30 cm (!), jajowate, u nasady zaokr±glone, ostro, nierówno pi³kowane, z wierzchu mniej, a od spodu gê¶ciej pokryte, bia³ymi szczeciniastymi w³oskami; jesieni± nie przebarwiaj± siê. Ogonek liciowy do 5-11 cm d³. i pokryty br±zowymi w³oskami. K w i a t o s t a n y typu wianek, w VII/VIII, 15- 25 (30) cm red., kwiaty p³odne liczne, jasnopurpurowe, jasnofioletowe, fioletowoniebieskie, prêciki d³ugie i fioletowe; kwiaty brzegowe, sterylne 3-5 cm red., nieliczne, z³o¿one z 4-5 ca³obrzegich (!), nieregularnych „p³atków”, najpierw bia³e. pó¼niej lekko liliowe, otwieraj± siê przed kwiatami p³odnymi. P o c h .: Chiny, ale tylko w zach. Hupei. U p r .: mrozoodporno¶æ zale¿na od pochodzenia, od ndost. mroz. (-18 °C) do zad. mroz. (-26 °C), ale okaz w Wojs³awicach mroz. (-29 °C), w uprawie od ponad 80 lat. Ze wzglêdu na wczesny rozwój lici, niekiedy cierpi od spó¼nionych, wiosennych przymrozków, ale dobrze regeneruje po obciêciu. Jak wszystkie hortensje preferuje gleby wilgotne, przepuszczalne, ¿yzne. P o c h .: nn - <1928; Arboretum w Wojs³awicach - 1998, 2000.
524 panorama 20; kwatera IIIB
010697
Hydrangea × serphylla 'Preziosa' {G. Arends 1961} nazwa tymczasowa (T.N.)
[H. serrata × H. macrophylla]
syn.: Hydrangea macrophylla 'Preziosa', Hydrangea macrophylla ssp. serrata 'Preziosa', Hydrangea
macrophylla
subsp. serrata 'Preciosa', Hydrangea 'Preziosa', Hydrangea serrata 'Preciosa', Hydrangea serrata
'Preziosa'
Hortensja porednia 'Preziosa', syn.: Hortensja porednia 'Preciosa', Hortensja ogrodowa pgat. pi³kowany
odm. kosztowna
Ma³y k r z e w 1-1,5 m wysokoci, wyprostowany. P ê d y proste, do¶æ cienkie, m³ode czerwonobr±zowe, starsze jasnobr±zowe. L i c i e sezonowe, do 15 cm d³., szerokojajowate, b³yszcz±ce, m³ode czerwonopurpurowe, pó¼niej zielone nabieg³e purpurowo; jesieni± nie zmieniaj± barwy. K w i a t o s t a n y typu hortensja, p³askokuliste w VI-IX, 10-15 cm red., kwiaty p³odne nieliczne, barwa p³onnych zale¿na od pH gleby na kwanych lila, bladoniebieska do intensywnie fioletowej lub bladozielona, na innych ró¿owa, fioletoworó¿owa, czerwieniej±ca; pó¼n± jesieni± intensywnie ciemnopurpurowoczerwone (!). Podobna do H. serrata 'Grayswood'. U p r .: zad. mroz. (-26 °C), dobrze ronie na pe³nym s³oñcu, kwitnie obficie. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1999.
kwatera A/8
006950>
Hydrangea serrata (Thunb.) Ser. 1830
syn.: Hydrangea acuminata Siebold et Zucc. 1840, Hydrangea japonica Siebold in part, Hydrangea
macrophylla
ssp. serrata (Thunb.) Makino 1929, Hydrangea macrophylla var. acuminata (Siebold et Zucc.)
Makino, Hydrangea opuloides var. serrata Rehder, Hydrangea serrata f. acuminata (Siebold etZucc.) Wilson,
Hydrangea yesoensis Koidz., Viburnum serratum Thunb. 1784
Hortensja pi³kowana, syn.: Hortensja ogrodowa pgat. pi³kowany
Niski k r z e w oko³o 1 m wysokoci, którego ró¿ne czê¶ci, szczególnie w m³odoci, s± pokryte drobnymi, przylegaj±cymi w³oskami. P ê d y cienkie. L i c i e sezonowe 5-15 × 3-10 cm, cienkie, szorstkie, d³ugo zaostrzone (!), m³ode obustronnie pokryte w³oskami, starsze tylko na nerwach od spodu, regularnie grubo pi³kowane. K w i a t o s t a n y typu wianek w VII/VIII, ma³e, 5-15 cm red.; kwi a t y p³onne nieliczne, ma³e, ró¿owe, niebieskie, czasem bia³e; p³odne niebieskie lub bia³e. W y s t .: w lasach na wysokoci 70-1500 m n.p.m., w Japonii i Korei P³d. U p r .: dost. mroz. (-23 °C). Poch .: OBUWr Wroc³aw - 1998.
kwatera VIB
011593
Hydrangea serrata 'Acuminata' {Japonia <1860}
syn.: Hydrangea acuminata Siebold et Zucc. 1840, Hydrangea macrophylla ssp. serrata 'Acuminata',
Hydrangea macrophylla ssp. serrata 'Intermedia', Hydrangea serrata 'Bluebird', Hydrangea serrata f.
acuminata hort., Hydrangea serrata f. acuminata E.H.Wilson 1923, Hydrangea serrata 'Intermedia'
Hortensja pi³kowana 'Acuminata', syn. Hortensja ogrodowa pgat. pi³kowany 'Acuminata', Hortensja
ogrodowa pgat. pi³kowany odm. ostrokoñczysta
Ma³y, gêsty k r z e w do 1-1,5 m wysokoci, starsze okazy szersze ni¿ wy¿sze. P ê d y cienkie, zaczerwienione i czarno nakrapiane. L i c i e sezonowe, do 10 cm d³., regularnie eliptyczne, nie p³askie, wydête, na wierzcho³ku d³ugo zaostrzone, m³ode czerwonawe, ogonki i nerwy czerwone. Kwiatostany w VII-IX, p³askie, typu wianek, liczne, 5-8 cm red., barwa zmienna w zale¿noci od kwasowoci gleby. K w i a t y sterylne nieliczne, 2-3 cm szer., nieregularne, z±bkowane, zmiennej barwy pocz±tkowo bia³e, czerwieniej±ce, ró¿owe do liliowoniebieskich. Kwiaty p³odne liliowe, liliowoniebieskie, niebieskie do ciemnoniebieskich. U p r .: dost. mroz. (-23 °C). P o c h .: OBUW Warszawa - 1994.
rodzina Cruciferae - Krzy¿owe
Iberis L.
Ubiorek
Do rodzaju nale¿y oko³o 30 gatunków, wystêpuj±cych w p³d. Europie, zach. Azji i p³n. Afryce; w Polsce uprawiany jest 1 gatunek o pêdach zdrewnia³ych i jego 3 odmiany uprawne oraz roliny zielne.
kwatera IIIF
002668
Iberis sempervirens L.
Ubiorek wieczniezielony, syn.: Ubiorek wiecznie zielony
K r z e w i n k a do 30 cm wysokoci, silnie rozga³êziona, pok³adaj±ca siê. Drobne p êd y wzniesione do góry i pokryte ciemnymi li¶æmi. L i c i e wielosezonowe, ca³obrzegie, równow±skie do 3 cm d³. Kwiaty w V-VII, liczne, nie¿nobia³e, zebrane w zwarte kwiatostany. O w o c e m jest ³uszynka. Wyst .: p³d. Europa, zach. Azja. U p r .: b. mroz. (>- 29 °C), tolerancyjny co do gleby, lubi stanowiska s³oneczne. Z a s t .: cenna „kobiercowa” rolina na rabaty i do ogrodów skalnych. P o c h .: OBUWr Wroc³aw - 1997.
rodzina Flacourtiaceae - Strzelig³ogowate
Idesia Maxim.
Idesja
Do rodzaju nale¿y tylko 1 gatunek i jedna odmiana botaniczna, wystêpuj± w Japonii i
Chinach; w Polsce uprawiane s± oba taksony.
kwatera IVC, IVD, B/1
003854
Idesia polycarpa  Maxim.
syn.: Polycarpa maximowiczii Lindl. ex Carrière
Idesja wieloowockowa
D r z e w o 12-15 m w ojczy¼nie, w Europie 6-10 m, o regularnie zbudowanej koronie konary uk³adaj± siê w prawie poziome okó³ki. K o r o w i n a g³adka, szarobia³a. L i c i e sezonowe, do 10-20 cm d³. naprzemianleg³e, sercowatojajowate, na koñcu zaostrzone; z wierzchu ciemnozielone, spodem niebieskozielone i nagie, odlegle z±bkowane; ogonek czerwony (!) 6-20 cm d³. K w i a t y w V/VI, zielono¿ó³te, pachn±ce, najczê¶ciej rozdzielnop³ciowe, > 1,5 cm szer., + tylko 0,8 mm szer.; zebrane w zwisaj±ce 10-25 cm d³. wierzchotki tworz±ce siê zarówno w k±tach lici, jak i na szczycie pêdu. O w o c e liczne (!), m±czyste jagody, 7-8 mm d³., z wieloma nasionami 2 mm red., pocz±tkowo zielone, potem pomarañczowobr±zowe, ozdobne po opadniêciu lici. W y s t .: Japonia, Tajwan, p³n. i zach. Chiny, Korea. U p r .: w zale¿noci od pochodzenia od do¶æ mroz. (-20,5 °C) do dost. mroz. (-23 °C); lubi gleby ¿yzne, wilgotne, ale przepuszczalne i miejsca ciep³e, pó³cieniste. Gatunek z lici podobny nieco do topoli wielkolistnej. C i e k a w o s t k a : nazwa rodzajowa nadana zosta³a dla upamiêtnienia holenderskiego zbieracza rolin Idesa. P o c h .: OB Kanagawa - 1991, 1994.
424panorama17; kwatera IIIF
009357
Idesia polycarpa var. vestita Diels
Idesja wielkoowockowa odm. omszona
D r z e w o podobne do I. polycarpa, ale m³ode l i c i e gêsto od spodu omszone, a owoce ceglastoczerwone. W y s t .: Chiny Sichuan, w górach powy¿ej 2400 m n.p.m. U p r .: bardziej mrozoodporna od gatunku, prawdopodobnie zad. mroz. (-26 °C). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1993.
rodzina Aquifoliaceae Ostrokrzewowate
Ilex L. 1735
Ostrokrzew
Do rodzaju nale¿y 400 gatunków, wystêpuj±cych g³ównie w tropikach i subtropikach; w Polsce uprawianych jest 18 gatunków, 3 mieszañce miêdzygatunkowe, 1 forma botaniczna i 16 odmian uprawnych. K r z e w y lub ma³e d r z e w a rozdzielnop³ciowe, dwupienne. L i c i e sezonowe lub wielosezonowe, skrêtoleg³e, pojedyncze, ca³obrzegie, pi³kowane lub ciernisto z±bkowane. K w i a t y drobne, pojedyncze lub zebrane w wi±zki. O w o c e m jest pestkowiec podobny do jagody. Roliny bardzo wra¿liwe na niskie temperatury. W a r t o w i e d z i e æ : licie i owoce zawieraj± t r u c i z n ê alkaloid teobromina, glikozyd o w³aciwociach saponiny, barwniki (iliksantyna, rutyna). Ofiarami zatruæ s± najczê¶ciej dzieci, dla których zjedzenie 20-30 owoców (!) mo¿e byæ ¶miertelne. Dzia³anie: moczopêdne, pobudzaj±ce trawienie. Objawy: nie¿yt ¿o³±dka i jelit z wymiotami i ciê¿k± biegunk±, senno¶æ.
kwatera IA, IIIA, IIIB, IVC, IX
003850
Ilex aquifolium L. 1735
syn.: Aquifolium ilex Scop. 1773, Aquifolium spinosum Gaertner 1791, Ilex aquifolium f. arbutifolia Loes. 1901,
I. aquifolium f. balearica (Desf.) Loes. 1901, I. aquifolium f. heterophylla (Aiton) Loes. 1901, I. aquifolium f.
heterophylla subf. algarviensis Loes. 1901, I. aquifolium f. vulgaris Loes. 1901, I. aquifolium 'Heterophylla', I.
aquifolium
L. f. laurifolia (Kern) Loudon, I. aquifolium var. acubiformis Gillot 1904, I. aquifolium var.
algarviensis Chodat 1909, I. aquifolium var. barcinonae Pau 1922, I. aquifolium var. integrifolia Tod. 1884, I.
aquifolium
var. laetevirens Sennen 1926, I. aquifolium var. vulgaris Aiton 1789, I. balearica Desf. 1809, I.
chrysocarpa
Wender 1825, I. crassifolia Aiton ex Steud. 1837, I. citriocarpa Murray, I. montsenatense Sennen
1936, I. sempervirens Salisb. 1796, I. vulgaris J.E.Gray 1821
Ostrokrzew kolczasty
K r z e w lub niewysokie d r z e w o w uprawie do 6-10 × 3-5 m, w ojczy¼nie do 15 m, o kulistej, zwartej koronie. L i c i e wielosezonowe, jajowate lub eliptyczne do 7 cm d³., bardzo sztywne, skórzaste, z wierzchu ciemnozielone i b³yszcz±ce, z falistym i kolczasto zêbatym brzegiem lub ca³obrzegie (heterofylia). K w i a t y w V/VI, miododajne, funkcjonalnie rozdzielnop³ciowe, dwupienne, drobne, bia³awe. O w o c e w IX i utrzymuj± siê do wiosny, czerwone, kuliste do 10 mm red. Wyst .: zach. i rod. Europa, p³n. Afryka, Anatolia. U p r .: dost. mroz. (-23 °C), ale s± typy mroz. (-29 °C)(!). Najlepiej ronie na glebach wie¿ych, do¶æ ¿yznych, obojêtnych, na stanowiskach os³oniêtych, zacisznych. Doskonale ronie w cieniu i pó³cieniu. Na pe³nym s³oñcu wymaga, jak inne roliny o liciach wielosezonowych, dobrego podlania wod± przed zim± (!), os³oniêcia od wysuszaj±cych wiatrów w zimie i wiosennego s³oñca. W m³odoci lubi byæ „ocieplony” na zimê stroiszem, mat± s³omian±, specjalnymi w³ókninami (nie foli± !). Dosyæ dobrze znosi warunki miejskie. Z a s t .: jeden z najbardziej cienioznonych krzewów, o wyj±tkowo atrakcyjnym pokroju, „kolczastych” liciach i przez ca³± zimê czerwonych owocach (tylko okazy ¿eñskie), czêsto zjadanych przez kosy, drozdy, jemio³uszki i inne. Doskonale znosi przycinanie i strzy¿enie, jest stosowany, jak bukszpan i cis, do formowania ró¿nych rolinnych figur. Jeden z piêkniejszych krzewów, ale zalecany do uprawy tylko w najcieplejszych regionach Polski. W a r t o w i e d z i e æ : w krajach o ³agodnym klimacie, np. w USA i W. Brytanii, ga³±zki ostrokrzewu s± nieod³±cznym atrybutem Bo¿ego Narodzenia. Z lici niektórych gatunków po³udniowoamerykañskich, zawieraj±cych kofeinê i teobrominê (I. paraguariensis A. St.- Hil.) parzy siê napój o dzia³aniu pobudzaj±cym tzw. herba mate. Plantacje tej roliny zajmuj± w Brazylii- 65 000 ha, a roczna produkcja lici wynosi w Ameryce P³d. oko³o 100 000 ton. Du¿e okazy I. aquifolium mo¿na zobaczyæ w Arboretum w Glinnej (9 m wysokoci), w OB we Wroc³awiu i w Kamieniu Pomorskim. P o c h .: OBUWr Wroc³aw 1988, 1992, 1993 (typ b. mroz.); Arboretum SGGW w Rogowie 1997; Szkó³ki Kórnickie Zak³adu Dowiadczalnego PAN - 1989, 1993.
kwatera IX
009358
Ilex aquifolium 'Angustifolia' 1789
syn.: Ilex aquifolium 'Ananassifolia, I. aquifolium 'Myrtifolia Stricta', I. aquifolium 'Pernetyifolia', I. aquifolium
'Petit' (>), I. aquifolium 'Petite' (+), I. aquifolium var. serrata, I. aquifolium 'Bromelifolia' (b³êdnie = I. ×
altaclarensis 'Royal Red'), I. aquifolium'Bromeliaefolia' (b³êdnie = I. × altaclarensis 'Royal Red')
Ostrokrzew kolczasty 'Angustifolia'
K r z e w najczê¶ciej (>)(rzadziej, g³ównie w USA i Anglii, spotykane s± klony (+), w±ski, sto¿kowy, ronie powoli po 10-latach uprawy w Polsce 0,7-1 m wysokoci. P ê d y krótkie, zielone do czerwonawych. L i c i e wielosezonowe, 2,5-6 × 1-2 cm, ciemnooliwkowozielone, w±skojajowate do lancetowatych, d³ugo zaostrzone; z ka¿dej strony po 5-7 ma³ych, u³o¿onych w jednej p³aszczy¼nie kolczastych z±bków. O w o c e 5 mm red., intensywnie czerwone (45A), kuliste lub lekko sp³aszczone. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C), sadziæ tylko na najcieplejszych i os³oniêtych stanowiskach. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1997.
kwatera IX
007763
Ilex aquifolium 'Bacciflava' {<1657}
syn.: Ilex aquifolium 'Chrysocarpa', I. aquifolium 'Fructu luteo', I. aquifolium L. f. bacciflava (H.West) Rehder, I.
aquifolium
L. f. flava Sweet, I. aquifolium L. f. xanthocarpa Loes., I. aquifolium 'Xantocarpa'
Ostrokrzew kolczasty 'Bacciflava'
K r z e w (+), w sprzyjaj±cym klimacie drzewo 1-5 × 4 m, lu¼ne, szybko rosn±ce. L i c i e wielosezonowe 6,6-8 × 2,5-3 cm, jajowate, ciemnozielone, b³yszcz±ce, u podstawy zaokr±glone; mniej kolczaste brzeg z 3-5 ma³ymi kolczastymi zêbami lub bez; ogonek 1 cm d³. O w o c e 8 mm red., jasno- do ciemno¿ó³tych (7B), kuliste po 3-5 szt. U p r .: dost. mroz. (-23 °C). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz -1989.
kwatera IX
008431
Ilex aquifolium 'Crispa' {1838}
[sport od I. aquifolium 'Ferox']
syn.: Ilex aquifolium calamistrata Göpp., I. aquifolium 'Calamistrata', I. aquifolium 'Contorta', I. aquifolium
tortuosa
Moore, I. aquifolium 'Tortuosa'
Ostrokrzew kolczasty 'Crispa'
K r z e w (>);, wysoki, wyprostowany, do¶æ gêsty, o purpurowych pêdach. L i c i e wielosezonowe, 5-6 × 2,5-3 cm, eliptyczne, zmienne, ciemnooliwkowozielone, b³yszcz±ce, spiralnie skrêcone i pofalowane (!), mniej kolczaste od gatunku brzeg z 1-2 ma³ymi kolczastymi z±bkami; ogonek 6-8 mm. U p r .: dost. mroz. (-23 °C). P o c h .: Ogród Dendrologiczny w Przelewicach ofiarowa³a £. Swi³³o - 1995.
kwatera IX
005283
Ilex aquifolium 'Ferox' J.Parkinson 1640 ? {Francja/<1635/?}
syn.: `Ilex aquifolium L. f. echinata (Mill.) DC., I. aquifolium 'Echinata'
Ostrokrzew kolczasty 'Ferox'
K r z e w (>), sterylny, w sprzyjaj±cym klimacie tak¿e ma³e d r z e w k o 6-8 m wysokoci, kolumnowe, powoli rosn±ce. P ê d y zielone. L i c i e wielosezonowe, ma³e, 3-5 (7) × 2-2,5 cm, jajowate, grube, ciemnooliwkowozielone; na pofalowanym brzegu po 5-7 kolczastych z±bków po ka¿dej stronie blaszki oraz wiele nieregularnie rozrzuconych na ca³ej powierzchni licia (!); ogonek 5 mm d³. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1990.
kwatera IIID
009068
Ilex aquifolium 'Green Pillar' {Hillier & Sons Nursery}
Ostrokrzew kolczasty 'Green Pillar'
K r z e w (+), w sprzyjaj±cym klimacie tak¿e ma³e, kolumnowe d r z e w k o do 6-8 m wysokoci, ronie powoli. P ê d y zielone. L i c i e wielosezonowe, 7,5-8,7 × 5 cm, ciemnozielone; brzeg pofalowany z 6 kolczastymi z±bkami. O w o c e czerwone, jajowate. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C). Poch .: Firma C. Esveld, Boskoop 1995.
kwatera IX
004945
Ilex aquifolium 'Rubricaulis Aurea' {Anglia <1867}
syn.: Ilex aquifolium 'Aurea Marginata Rotundifolia', I. aquifolium 'Aurea Marginata', I. aquifolium 'Aureo
Marginata', I. aquifolium 'Aureomarginata', I. aquifolium 'Bromeliaefolia', I. aquifolium 'Farmers Variegated
Holly', I. aquifolium 'Latifolia Aureomarginata'
Ostrokrzew kolczasty 'Rubricaulis Aurea'
K r z e w (+) 2,5-4,5 × 2,5-3 m, w sprzyjaj±cym klimacie tak¿e ma³e, wrzecionowate d r z e w k o do 10 m wysokoci, ronie powoli. P ê d y zielone, od strony nas³onecznionej ciemnopurpurowobr±zowe. L i c i e wielosezonowe, du¿e, 5-6 × 3,5-4 cm, jajowate, ciemnooliwkowozielone, matowe i p³askie, z w±skim jasno¿ó³tym obrze¿em (10A); u podstawy zaokr±glone, na brzegu po 4-8 ma³ych czerwonawych kolczastych z±bków; ogonek 6 mm d³. O w o c e 6-10 mm red., czerwone (45A) lub pomarañczowoczerwone, kuliste, liczne. U p r .: ndost. mroz. (-18 °C). P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych S. i A. Tomszak, CzechowiceDziedzice ofiarowa³ S. Tomszak - 1995.
kwatera IIIA, IIID, IX
011604
Ilex aquifolium 'Wilsonii' {Fisher, Son & Sibray ok. 1890}
syn.: Ilex × altaclarensis 'Wilsonii'
Ostrokrzew kolczasty 'Wilsonii'
Odmiana (+), k r z e w i a s t a lub ma³e, sto¿kowate drzewko do 8 m wysokoci, szybko rosn±ce i gêste. P ê d y zielone. L i c i e wielosezonowe, 1012 × 6-8 cm, ciemnooliwkowozielone, jajowate, unerwienie wyra¼ne i jasnozielone; brzeg lekko pofalowany z 6-9 d³ugimi, regularnie u³o¿onymi kolczastymi z±bkami; ogonek gruby 1 cm d³. O w o c e 1 cm red., czerwone (45A), kuliste do elipsoidalnych. U p r .: ndost. mroz. (-18 °C). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1991, 1995.
010807
Ilex aquifolium 'Ferox Argentea' {Anglia 1662}
syn.: Ilex aquifolium 'Echinatum Argentea Marginata', I. aquifolium 'Ferox Argentea Marginata'
Ostrokrzew kolczasty 'Ferox Argentea'
K r z e w (>), sterylny, w sprzyjaj±cych warunkach drzewo 8 × 4 m, podobny do I. aquifolium 'Ferox', ale ronie wolniej i ma l i c i e szeroko, nieregularnie kremowobia³o obrze¿one. U p r . : ndost. mroz. (-18 °C). P o c h .: OBUWr Wroc³aw.
kwatera IX
009063
Ilex aquifolium 'Myrtifolia' {Anglia <1830}
Ostrokrzew kolczasty 'Myrtifolia'
K r z e w (>), 1,5-4(6) m wysokoci, nieregularnie wrzecionowaty, gêsty, w m³odoci ronie bardzo powoli, starsze okazy szybciej. P ê d y cienkie, zielone do purpurowych. L i c i e wielosezonowe. 2-3,8 × 0,5-1,3 cm, ciemnozielone, jajowatolancetowate, d³ugo zaostrzone, b³yszcz±ce, p³askie; na brzegu z ka¿dej strony po (4) 68 ma³ych, delikatnych kolczastych z±bków, skierowanych ku przodowi. U p r .: do¶æ mroz. (-20,5 °C); w Wojs³awicach czêsto marzn± koñce pêdów. P o c h .: Boskoop, gie³da - 1993.
Ilex 'Blue Angel' {K.K. Meserve/ConardPyle Comp. 1963/1975}
syn. Ilex × meserveae 'Blue Angel'
[(I. aquifolium × I. rugosa) × I. aquifolium]
Ostrokrzew 'Blue Angel'
K r z e w (+), 2-4 m rednicy, po 15 latach uprawy oko³o 1,3 × 2 m, gêsty, ronie powoli. P ê d y ciemnopurpurowe do niebieskofioletowych. L i c i e wielosezonowe, 3-4,5 × 1,6-2,2 cm, ciemnooliwkowoniebieskie, b³yszcz±ce, eliptyczne do jajowatych, brzeg mocno pofalowany i kolczasto z±bkowany z ka¿dej strony po 46(8) kolczastych z±bków; ogonek 5-8 mm d³.; zim± przebarwiaj± siê na czarnozielone. K w i a t y w V, bia³e, ma³e. O w o c e w X i utrzymuj± siê a¿ do wiosny, jaskrawoczerwone (45A), kuliste 5-10 mm rednicy. U p r .: dost. mroz. do (-23 °C), bardziej odporny na mróz od I. aquifolium, ale najmniej odporny na niskie temperatury wród odmian z tej grupy mieszañców. P o c h .: nn ofiarowa³ P. Muras - 1999.
kwatera IX
013723
Ilex 'Blue Boy' {K.K. Meserve/Perkins de Wilde <1963/1963}
[I. rugosa 'Long Island' × I. aquifolium 'Lawrence White']
syn.: Ilex × meserveae 'Blue Eagle', I. × meserveae 'Blue Boy'
Ostrokrzew 'Blue Boy'
K r z e w (>), do oko³o 3 m wysokoci, roz³o¿ysty, gêsty. P ê d y purpurowozielone do niebieskofioletowych. L i c i e wielosezonowe, ciemnozielone, jajowate 4-5 cm × 2,5-2,8 cm, brzeg pofalowany i kolczasto z±bkowany po ka¿dej stronie 56 kolców skierowanych ku wierzcho³kowi. Upr .: dost. mroz. (-23 °C). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz 1989.
kwatera IIIB
012141
Ilex 'Blue Prince' {K.K. Meserve/ConardPyle Comp. 1964/1972}
[I. rugosa × I. aquifolium]
syn.: Ilex × meserveae 'Blue Prince'
Ostrokrzew 'Blue Prince'
K r z e w (>), do 3-4 × 3 m, po 15 latach uprawy 2-2,5 m wysokoci, szerokosto¿kowaty, gêsty. Pêdy m³ode czerwonawe do purpurowozielonych, starsze br±zowofioletowe. L i c i e wielosezonowe, 2,5-4,5 × 2-2,5 cm, ciemnooliwkowozielone, jajowate, b³yszcz±ce, brzeg prawie p³aski i kolczasto z±bkowany po ka¿dej stronie 4-8 (9) ma³ych, kolczastych z±bków; ogonek 6-8 mm d³. U p r .: mroz. (-29 °C). Najbardziej mrozoodporna odmiana, obok I. 'Blue Princess'. Znosi zarówno pe³ne nas³onecznienie, jak i wiatry. Jest dobrym zapylaczem dla innych, ¿eñskich klonów Ilex. P o c h .: nn ofiarowa³ P. Muras - 1999.
kwatera IX
Ilex'Blue Princess' {K.K. Meserve/ConardPyle Company 1958/1974}
syn. Ilex × meserveae 'Blue Princess'
[I. rugosa × I. aquifolium]
Ostrokrzew 'Blue Princess'
K r z e w (+), 1,5-3 m wysokoci, szerokokulisty, gêsty, o pêdach br±zowolila, ronie powoli. Licie wielosezonowe, 2-4,5 × 1,6-2,3 cm, ciemnooliwkowozielone z delikatnym fioletowoniebieskim odcieniem, b³yszcz±ce, jajowate, brzeg falowany, u podstawy zaokr±glone, na wierzcho³ku zaostrzone, 5-6(8) kolczastych z±bków, nerwy zag³êbione; ogonek 5-7 mm d³. K w i a t y w V, bia³e. O w o c e 5-8 mm red., intensywnie czerwone (45 A) na szypu³kach 6 mm d³., kuliste, liczne, d³ugo siê utrzymuj±. U p r .: zad. mroz. (-26 °C) do mroz. (-29 °C). Wraz z I. 'Blue Prince', najbardziej mrozoodporna odmiana ich systemy korzeniowe znosz± ni¿sze temperatury od I. aquifolium. P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych S. i A. Tomszak, CzechowiceDziedzice ofiarowa³ S. Tomszak - 2000.
kwatera IIC, IX, A/5
007121
Ilex crenata 'Convexa' {Japonia <1900}
syn.: Ilex crenata 'Bullata', I. crenata 'Buxifolia', I. crenata f. bullata, I. crenata f. convexa Rehder 1931, I.
crenata
var. convexa Makino 1928
Ostrokrzew japoñski 'Convexa'
K r z e w (+), 1,5-2 m wysokoci, szeroki, zwarty, gêsty, o pêdach purpurowozielonych, ronie powoli. Li c i e wielosezonowe, eliptyczne, 10-22 × 8-12 mm, charakterystycznie silnie wypuk³e (!). U p r .: dost. mroz. do (-23 °C); znosi cieñ, ciêcie i miejskie warunki. Aby rolina zawi±za³a czarne pestkowce, wskazane jest posadzenie w jej pobli¿u odmiany mêskiej 'Convexa Male'. Odmiana ta jest podobna z lici do bukszpanu (Buxus). P o c h .: Gospodarstwo Szkó³karskie Mykita-Szymañski, Dobrzyñ ofiarowa³ J. Mykita 1989; OBUWr Wroc³aw - 1995, 1999.
kwatera IX
009360
Ilex crenata Thunb. ex Murray 1784 var. crenata
syn.: Celastrus adenophylla Miq. 1867, Ilex crenata f. luzonica (Rolfe) Loes. 1901, I. crenata var. typica Loes.
1901, I. elliptica Siebold ex Miq. 1867, I. fauriei Gand. 1918, I. luzonica Rolfe 1886
Ostrokrzew japoñski odm. typowa
K r z e w dwupienny, w uprawie 1,5-2 m wysokoci, w ojczy¼nie do 5 × 4 m, zmienny, zwarty, wyprostowany, ronie powoli. P ê d y kanciaste, ciemnobr±zowe, m³ode sk±po pokryte w³oskami. L i c i e wielosezonowe, 1-2,5 × 0,5-1,5 cm, skórzaste, oliwkowozielone, obustronnie b³yszcz±ce, eliptyczne do w±sko pod³ugowatych, krótko zaostrzone, u podstawy klinowate, lu¼no pi³kowane, spodem z ciemnymi punktami. K w i a t y w V/VI, bia³e, 4- krotne, (>) pojedyncze 1,5-2 mm d³., (+) po 3-7 szt., dwukrotnie wiêksze, wyrastaj± w k±tach lici, na pêdach jednorocznych. O w o c e 6 mm, kuliste, b³yszcz±ce, czarne, rzadko ¿ó³te, na krótkich ogonkach. W y s t .: Japonia, Chiny prowincje Fujian i Zhejiang, wybrze¿a Korei, Sachalin, Kuryle, Filipiny, Tajwan i Himalaje, na wysokoci do 1000 m. U p r .: dost. mroz. (- 23 °C) mrozoodporno¶æ zale¿na od pochodzenia. Introdukowany do Europy w 1864 r. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1993.
435 panorama17; kwatera: IIIF, IX
008541
Ilex fargesii Franch. 1898 ssp. fargesii
syn.: Ilex fargesii var. angustifolia C.Yung Chang 1981, I. fargesii var. megalophylla Loes. 1911, I. franchetiana
Loes. 1911
Ostrokrzew Fargesa pgat. typowy
K r z e w dwupienny, w uprawie 2-4 m wysokoci, w ojczy¼nie drzewo 7-12 × 6 m, szerokosto¿kowate, wyprostowane. P ê d y nagie, niekiedy bordowobr±zowe. L i c i e wielosezonowe, 6-14 × 1,2-4 cm d³., skórzaste, matowe, ciemnozielone, pod³ugowate do w±skolancetowatych, d³ugo zaostrzone, u podstawy klinowate, od po³owy pi³kowane; ogonek 8-12 mm d³. K w i a t y w V/VI, bia³ozielone, 4-krotne, w gêstych wi±zkach na dwuletnich pêdach, pachn±. Owoce szkar³atnoczerwone, kuliste pestkowce 4-7 mm red., na krótkich 2 mm ogonkach, z 4 nasionami. W y s t .: Tybet, zach. Chiny (Hubei, Yunnan, Sichuan), Birma na wysokoci 900-3350 m n.p.m. U p r .: w zale¿noci od pochodzenia od ndost. mroz. (-18 °C) do dost. mroz. (-23 °C). Introdukowany do Anglii przez E.H. Wilsona w 1900 r. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1992, 1996.
170 panorama 4; kwatera IVA, IX
008542
Ilex glabra (L.) A.Gray 1856 f. glabra
syn.: Ennepta myricoides Raf. 1838, Ilex angustifolia var. ligustrifolia DC. 1825, Prinos glabra L. 1753,
Winterlia glabra (L.) Moench ex K.
Ostrokrzew g³adki f. typowa
K r z e w dwupienny, w uprawie 1-1,5 m wysokoci, w ojczy¼nie 3 × 3 m, kulisty, gêsty, wyprostowany. P ê d y cienkie, m³ode pokryte aksamitnymi w³oskami, czêsto tworzy liczne roz³ogi. L i c i e wielosezonowe, 2-5 × 1,5-2 cm, b³yszcz±ce, ciemnozielone, odwrotnie w±skojajowate do odwrotnie lancetowatych, ca³obrzegie lub z têpymi z±bkami na wierzcho³ku, obustronnie nagie; zim± niekiedy czerwonopurpurowe; ogonki d³. 3-6 mm. K w i a t y w VI, bia³e, 5-8-krotne, pojedyncze lub po kilka. O w o c e kuliste, 6-10 mm red., czarne, rzadko bia³e. W y s t .: wsch. Ameryka P³n. (Kanada, USA) na kwanych, piaszczystych lub torfowych glebach. Introdukowany w 1759 r. U p r .: w zale¿noci od pochodzenia od nie mroz. (<15 °C) do zad. mroz. (-26 °C). Gatunek wyj±tkowo cienioznony. W a r t o w i e d z i e æ : w ojczy¼nie jest ¼ród³em dobrego, lekkiego miodu. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie - 1993.