endemit
kwatera IIID
004169
Abies pinsapo Boiss. 1838
syn.: Abies baborensis Morley 1878 non Coss. 1861, Abies hispanica Chambray 1845, Abies lusenbeana hort. et
Angl., Picea Pinsapo Loudon 1842, Pinus Pinsapo Boiss. 1844
Joda hiszpaska
D r z e w o  w ojczynie do 25 - 30 m wysokoci (w Polsce brak starych okazw), rozdzielnopciowe, jednopienne o koronie stokowatej, gaziach uoonych w regularnych okkach i strzale trudno oczyszczajcej si, ronie powoli. Pczki silnie oywicowane, czerwonawobrzowe. P d y brzowe z odcieniem czerwonawym lub zielonkawe, nagie pytko falisto bruzdkowane. I g y wielosezonowe, u starszych drzew 8 - 15 mm 2,0 - 2,5 mm, bardzo sztywne i twarde, zwykle nie kujce, grube, z wierzchu z nalotem woskowym, matowe, niebieskawozielone, wypuke, bez rowka, od spodu z mao wyrniajcymi si dwoma biaymi paskami; uoone wyranie promienicie (!), odstaj prawie prostopadle do pdw. S z y s z k i 10 - 15 cm 3 - 5 cm, w Polsce dotd nie zawizyway si. W y s t .: kilka oderwanych stanowisk w grach pd. Hiszpanii gwnie Sierra de Ronde na wysokoci 1100 - 2000 m. U p r .: do mroz. ( - 20,5 C), bez okrywania na zim moe przemarza nawet w najcieplejszych regionach Polski. Z a s t .: bardzo atrakcyjna joda ze wzgldu na szczoteczkowate uoenie igie. Spotykana tylko w kolekcjach, pikny okaz m.in. w Arboretum w Przelewicach. P o c h .: OB Berlin-Dahlem - 1991.
530 panorama 20; kwatera IIIE; fot. 186
008768
Abies pinsapo Boiss. 'Glauca' Carrire 1867 {Desfosse ex Thuillier < 1867}
syn.: Abies pinsapo var. glauca hort., Picea Pinsapo glauca hort., Pinus Pinsapo glauca hort.
Joda hiszpaska 'Glauca'
Odmiana podobna do gatunku, ale igy sinoniebieskie i mniej wraliwa na przemarzanie. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C), wyjtkowo atrakcyjna, ale spotykana tylko w kolekcjach. P o c h .: Arboretum Lene w lizowie ofiarowa S. Sktas - 1998.
kwatera X
004171
Abies procera Rehder 'Glauca' Ravenscr. 1863 {<1863}
syn.: Abies procera 'Argentea', Abies procera 'Glaucifolia', Picea nobilis glauca Ravenscr., Abies nobilis var.
glauca Beissn.
Joda szlachetna 'Glauca', syn.: Joda szlachetna odm. sina
D r z e w o do 15 - 20 m wysokoci, rozdzielnopciowe, jednopienne, wolno rosnce, o koronie stokowatej, w modoci lunej i gaziach uoonych w odlegych okkach. P d y widoczne tylko od spodu, ciemnobrzowe, pokryte woskami. I g y wielosezonowe, 2,5 - 3,5 cm 1 - 2 mm, z wierzchu z rowkiem, od spodu z wskimi biaymi paskami; rodkowe znacznie krtsze do 1 cm, przylegaj do pdu i charakterystycznie odginaj si od niego jak u Picea pungens 'Glauca'; uoone bardzo gsto, na spodzie pasko, grzebieniasto, na grze przycinite do pdw i nastpnie odginaj si ku grze i zasaniaj jego powierzchni; nasady nie skrcone. S z y s z k i bardzo due, 15 - 25 cm 7 - 8 cm, uski wspierajce widoczne i odwinite. U p r .: zad. mroz. ( - 26 C), ale za modu, przez kilkanacie lat wraliwa na mrozy. Najlepiej ronie w dobrych warunkach siedliskowych w Polsce Zach. Szczepiona zwykle zawizuje szyszki ju w modym wieku, ale ronie pocztkowo krzywo. Z a s t .: jedna z najpikniejszych jode, podobna do Picea pungens 'Glauca', godna kadego ogrodu. P o c h .: Szkka Krzeww E. Pudeek, Pisarzowice - 1991.
Acer L. 1753 rodzina Aceraceae Klonowate
Klon
Wedug M. Griffithsa (1994) do rodzaju naley 110 gatunkw, natomiast wg D.M. Gelderena i in. (1994) 124 gatunki, 75 podgatunkw i odmian botanicznych oraz 9 mieszacw midzygatunkowych, wystpujcych gwnie w Azji, Ameryce Pn. i rod., w Europie i pn. Afryce. W Polsce na stanowiskach naturalnych rosn 3 gatunki: A. campestre, A. platanoides, i A. pseudoplatanus. W Polsce uprawianych jest ponad 200 taksonw: 47 gatunkw, 35 podgatunkw, 6 mieszacw midzygatunkowych, 13 odmian i form botanicznych oraz 106 odmian uprawnych. Kolekcja klonw w Arboretum Wojsawice obejmuje 53 taksony z czego 36 to odmiany uprawne. Systematyk rodzaju oraz podzia na sekcje, serie, oraz grupy dla odmian uprawnych przyjto za D.M. van Gelderen i in. 1994. Najwiksze Aceretum (zbir klonw) w Polsce znajduje si w Arboretum Lenym SGGW w Rogowie jest to polska kolekcja narodowa obejmujca okoo 140 taksonw. K o r o w i n a  klonw jest czsto oryginalna i wyjtkowo dekoracyjna szara, czarniawa, brunatna, cynamonowa, zielona w biae prki, gadka lub uszczca si strzpiasto. Rne czci roliny mog by nagie lub pokryte woskami. P d y rnej barwy: z biaym nalotem, czerwone i zielone w biae prki, gadkie lub szorstkie od licznych przetchlinek. Pczki o zrnicowanym ksztacie, wielkoci i barwie, okryte zwykle kilkoma parami nakrzylegych usek. L i c i e sezonowe rzadziej wielosezonowe, najmniejsze 2 - 3 cm d., najwiksze do 20 - 30 cm d., pojedyncze i palczasto klapowane, o 3 - 11 klapach caobrzegich, pikowanych lub wtrnie klapowanych; niekiedy bezklapowe caobrzegie lub pikowane; z reguy bez przylistkw. K w i a t y najczciej owadopylne, miododajne, obupciowe, poligamiczne lub rozdzielnopciowe, czasem dwupienne; promieniste, (4)5-krotne, okwiat zrnicowany lub wyjtkowo brak korony, zwykle wolnopatkowy, korona zwykle tej barwy co kielich; prcikw 8 (4 - 10), supki 2. O w o c em s dwuskrzydlaki oskrzydlone 1-nasienne orzeszki, zronite po dwa („noski”). U p r .: odporno na mrozy bardzo zrnicowana. Wymagania siedliskowe rne, od maych do wysokich. Wikszo dobrze ronie w glebie przecitnej, zarwno na socu jak i w pcieniu, niektre dobrze znosz susz. Przycinanie gazi naley wykonywa jesieni do grudnia cite na wiosn „pacz, gdy wczenie kocz zimowy spoczynek. W a r t o w i e d z i e o polskich odmianach, ktrych nie ma w Wojsawicach: Acer negundo 'Foliis Aureovariegatis' {F. Royski <1902/1902}, A. n. 'Heterophyllum Cuculatum' {F. Royski <1906/1906}, A. n. 'Laciniatum' {F. Royski <1903/1903}, A. n. 'Viride Aureomarginatum' {F. Royski <1903/1903} (syn. A. n. 'Aureomarginatum'), A. n. platanoides 'Prof. Tadeusz Szczsny' {J. Wojtatowicz <1996/1998}, A. pseudoplatanus 'Auratum' {Arboretum Krnickie 1937}, A. ps. 'Foliis Argenteopunctatis' {F. Royski <1910/1910} (syn. A. ps. 'Argenteopunctatum'), A. ps. 'Foliis Atropurpureis Argenteovariegatis' {F. Royski 1909/1909}, A. saccharinum 'Foliis Aureovariegatis' {F. Royski - <1910/1910}.
kwatera IVC
007982
Acer buergerianum Miq.1865 ssp. buergerianum Sekcja Pentaphylla, Seria Trifida
syn.: Acer lingii W.P.Fang 1966, Acer palmatum var. subtrilobum K.Koch 1864, Acer subtrilobum (K.Koch)
Koidz. 1930, Acer trifidum sensu Hook. ex Arn. 1833 non Thunb., Acer trinerve (Siesm.) Rehder 1922 Klon Brgera pgat. typowy, syn.: Klon Buergera
Niewielkie d r z e w o do 10 m wysokoci, w ojczynie do 25 m, o koronie szeroko rozpostartej. Pczki zielone. Dugopdy na wierzchokach pokryte biaymi, aksamitnymi woskami. L i c i e sezonowe, 2,5 - 6 2,5 - 6 cm, 3-klapowe powyej poowy blaszki, do sztywne; z wierzchu ciemnozielone i byszczce, od spodu sine lub jasnozielone, nagie; na krtkopdach mniejsze i maj caobrzegie, na dugopdach wiksze, gbiej klapowane i grubiej pikowane. K w i a t y bardzo miododajne, drobne, w podniesionych wiechach. O w o c e 2 - 2,5 cm d., zielone lub czerwone, pniej brzowe; skrzydeka uoone rwnolegle i czsto zachodzce na siebie. W y s t .: wsch. Chiny. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C); w uprawie od 1890 r. W a r t o w i e d z i e : nazwany ku czci J. Brgera (1804 - 1858), holenderskiego zbieracza rolin w Japonii. P o c h .: OB Kyoto - 1991.
PL
41 panoramy :1a,2,26 ; kwatera V
003576
Acer campestre L. 1753
Sekcja Platanoidea
syn.: Acer campestre ssp. leiocarpon (Wallr.) Pax 1890, Acer campestre ssp. marsicum (Guss.) Hayek 1921,
Acer campestre var. hebecarpum DC. 1824, Acer heterolobum Opiz 1825, Acer tomentosum var. serotinum Kit.
1864, Acer vulgare Borkh. 1793
Klon polny, syn.: Paklon
D r z e w o lub k r z e w rozdzielnopciowe, jednopienne, 10 - 15(20) m wysokoci, o gstej i zaokrglonej koronie, ronie powoli. Pdy brzowe, czsto z narolami korkowymi. L i c i e sezonowe 5 - 8 (12) cm red., (3)5-klapowe, klapy caobrzegie lub s klapowane; ogonek liciowy z sokiem mlecznym; jesieni jaskrawote. K w i a t y w V/VI, wraz z rozwojem lici, bardzo miododajne, zielonkawote; zebrane w szczytowych podbaldachach. O w o c e w VIII/IX, poziomo rozpostarte dwuskrzydlaki. W y s t .: Europa poza rejonami pnocnymi, pn.-zach. Afryka, Kaukaz i pd.-zach. Azja. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), toleruje gleby przecitne, znosi niewielkie zasolenie, odporny na susz i bardzo cienioznony. Jeden z lepszych klonw na formowane ywopoty i szpalery. O k a z y n a j w i k s z e w Polsce: Dobrzyca 20/451/311, Warszawa 15/345/202, 24/331/190, Szczawnica 23/319/204, Tyczyn 23/310/192 i w o k o l i c a ch W r o c a w i a : erkw, gm. Brzeg Dolny 17/360; Pakosawice, gm. Cieszkw 23/310; Kbowice, gm. Kty Wrocawskie 22/290.
P o c h .: stanowisko naturalne - < 1960.
121 panorama  3; kwatera VIIB
012626
Acer campestre L. ssp. campestre 'Erythrocarpum' {nn}
syn.: Acer campestre var. hebecarpum DC., Acer campestre 'Erythrocarpum'
Klon polny pgat. typowy 'Erythrocarpum', syn.: Klon polny odm. czerwonoowocowa
D r z e w o do 10 m wysokoci, czasem wysze, ronie powoli. L i c i e sezonowe, zwykle 5-klapowe, 5 - 8 cm d., klapy tpo zakoczone lub zaokrglone, caobrzegie, pokryte woskami, klapa rodkowa dodatkowo pytko klapowana; ogonki liciowe z sokiem mlecznym; jesieni te. K w i a t y w V - VI, pojawiaj si wraz z rozwojem lici, bardzo miododajne, rozdzielnopciowe, zielonkawote, w szczytowych podbaldachach. O w o c e w VIII - IX, czerwone (!) i pokryte woskami (!), skrzydeka szeroko rozpostarte. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). Odmiana spotykana niekiedy w naturze, odporna na susz i niewielkie zasolenie gleby, cienioznona. Dobrze ronie na glebach przecitnych. Moe by stosowana na formowane ywopoty. W Wojsawicach ronie 105-letni okaz o wymiarach w 2000 r. 20 m wys. i 180 cm obwodu. P o c h .: Szkka F. von Schwerin - 1897.
278 panorama  8; kwatera XV; fot. 164
007873
Acer campestre L. 'Postelense' Lauche ex Schwer. 1896 {Postolin k. Milicza/R.Lauche
<1896/1896}
syn.: Acer campestre 'Postel' H.p.Kelsey i Dayton 1942
Klon polny 'Postelense', syn.: Klon polny odm. tolistna
K r z e w do 3 m wysokoci lub wielopniowe d r z ewo okoo 10(18) m wysokoci. P k i i ogonki liciowe czerwone. L i c i e sezonowe, pocztkowo zocistote, latem jasnozielone. O w o c e nagie (!). U p r .: b. mroz. (> - 29 C), w Wojsawicach 105-letni, duy okaz o wymiarach w 2000 r. 13 m (o 5 m skrcony w 1999 r.) wysokoci i obwodzie pni 98+82+56 cm. Cenna odmiana, wymagajca stanowisk sonecznych, poniewa w cieniu szybko traci typowe wybarwienie. Moe by szczepiona (pienna). W a r t o w i e d z i e : nazwa odmiany pochodzi od parku w Postolinie k. Milicza, w ktrym zostaa znaleziona. P o c h .: Szkka F. von Schwerin - 1897.
kwatera A/5
010754
Acer carpinifolium Siebold et Zucc. 'Esveld Select' Esveld 1978 {Boskoop, NL <1978}
Klon grabolistny 'Esveld Select'
Karowata, wielopniowa odmiana, gsto ulistniona, o adnym, wskim pokroju, w Holandii po 10 - 12 latach uprawy 1 m wysokoci, po 20 latach 2 m. L i c i e sezonowe 4 - 6 2 - 3 cm, silnie zbkowane, jesieni zocistote. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop 1998.
kwatera IIIF
007867 2n = 26
Acer caudatum ssp. ukurunduense (Trautv. et G.Mey.) Murray 1966
Sekcja Parviflora, seria Caudata
syn.: Acer caudatum var. ukuruduense Rehder, Acer caudatum var. ukurunduense (Trautv. et G.Mey.) Rehder,
Acer dedyle Maxim. 1857, Acer spicatum ssp. ukuruduense (Trautv. et G.Mey.) Pax 1889, Acer spicatum var.
ussuriense Budischev 1867, Acer spicatum var. ukuruduense (Trautv. et G.Mey.) Maxim. 1859, Acer
ukurunduense
Trautv. et G.Mey. 1856, Acer ukurunduense var. pilosum Nakai 1856, Acer ukurunduense var.
sachalinense Nakai 1915
Klon ukurundzki
Mae d r z e w o lub k r z e w do 10 - 14 m wysokoci. Rne czci pokryte tawymi lub brunatnymi woskami. K o r o w i n a uszczy si cienko ju na bardzo cienkich gazkach (!). P d y tawozielone lub jasnozielone, od strony sonecznej czerwone, dwuletnie ciemnobrzowe lub ciemnowiniowobrzowe z zielonymi prkami (!), pniej zanikajcymi. L i c i e sezonowe, 5 - 7-klapowe, 6 - 15 cm d., nieregularnie grubo pikowane. K w i a t y w VI, mae, do 6 mm red., te; zebrane w wskie, podniesione i gste grona, pokryte aksamitnymi woskami. O w o c e mae, skrzydeka rozwarte pod ktem ostrym lub prawie prostym, mode omszone; w bardzo gstych gronach. W y s t .: Japonia wyspy Hondo i Honshu, Chiny Hubei, Manduria na wysokoci do 600 m. U p r .: mroz. ( - 29 C); w uprawie od okoo 1900 r., w Polsce od 1939 r. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa J. Tumiowicz - 2000.
kwatera: IVA, VIA, X, XIA; fot. 192
007686
Acer japonicum Thunb. ex Murray 'Aconitifolium' Meehan 1888
syn.: Acer japonicum filicifolium Hesse 1993, Acer japonicum laciniatum Van Houtte 1893, Acer japonicum f.
aconitifolium Vertress 1987, Acer japonicum 'Fernleaf' H.P.Kelsey 1942, Acer japonicum 'Filicifolium'
Yokohama Nurs. 1896, Acer japonicum 'Hauhiva' Yokohama Nurs. 1896, Acer japonicum 'Heyhachii' Matsum.
ex Makino 1904, Acer japonicum 'Laciniatum' Veitch 1904, Acer japonicum 'Palmatifidum' Versch. 1876, Acer
japonicum
'Parsonsii' Veitch ex Schwer. 1893, Acer japonicum 'Veitchii' Vrugtman 1969, Acer japonicum
'Aconitifolium' USA (bdnie = Acer japonicum 'Attaryi'), Acer japonicum 'Maiku-jaku'
Klon japoski 'Aconitifolium', syn.: Klon japoski odm. tojadolistna, Klon japoski odm. wycinana
Mae d r z e w o o krtkim pniu do 2- 4(6) m wysokoci, ronie bardzo powoli i tworzy szerok koron. L i c i e sezonowe 10 - 15(20) cm red., due, nieregularnie i gboko, prawie do nasady powcinane, z wskimi, gboko siecznymi odcinkami; jesieni szkaratnoczerwone. Up r .: mroz. ( - 29 C), ale ju w Polsce centralnej powinien by okrywany na zim. Wymaga gleb yznych i wilgotnych, miejsc zacisznych, o wysokiej wilgotnoci powietrza, sonecznych lub pcienistych. Wspaniale prezentuje si w ogrodach skalnych nad brzegami zbiornikw wodnych. P o c h .: OB PAN Warszawa Powsin - 1989; Boskoop, gieda - 1993, 1994; Ogrd Dendrologiczny w Przelewicach ofiarowaa . Swio - 1995.
kwatera XIA
012137
Acer japonicum 'Vitifolium' N.E.Br. 1876
Klon japoski 'Vitifolium'
Odmiana porednia pomidzy A. japonicum a A. j. 'Aconitifolium'. K r z e w lub mae d r z e w o do 7 - 9 m wysokoci (w Anglii do 15 m wysokoci), ronie najszybciej spord odmian tego gatunku. L i c i e sezonowe, due 10 - 12 12 - 16 cm, z 9 - 11 klapami 4 - 7 cm d., wcitymi do poowy blaszki; nasada lici sercowata; jesieni wspaniale przebarwiaj si na kolor ty, pomaraczowy, karminowy i czerwony. U p r .: mroz. ( - 29 C), zalecane s stanowiska zaciszne i osonite od wiatru. P o c h .: Arboretum Lene w lizowie ofiarowa S. Sktas - 1996.
78 panorama 1b; kwatera: IB, IIIE
009062
Acer negundo 'Flamingo' Bastiaanse 1976 {Holandia <1976}
[siewka A. negundo 'Variegatum']
Klon jesionolistny 'Flamingo', syn.: Klon jesionolistny odm. Flaming
Mae d r z e w k o lub wysoki k r z e w okoo 4 - 6 m wysokoci, ronie szybko. Pdy niebieskawobiao nabiege. L i c i e sezonowe, zoone z 5 - 7 jajowatych, na szczycie zaostrzonych listkw; mode w caoci lub tylko brzegiem rowe (!), pniej bledn i staj si tylko pstre biao; niekiedy pojedyncze listki cakiem biae; osie lici i ogonki listkw czerwonawe. U p r .: prawdopodobnie mroz. ( - 26 C), odmiana wyjtkowo barwna i mao wymagajca w stosunku do gleby. P o c h .: Boskoop, gieda - 1993.
kwatera A/1
014535
Acer negundo 'Tadeusz Szymanowski' Seneta 1996 {J. Wojtatowicz 1986/1990}
Klon jesionolistny 'Tadeusz Szymanowski'
D r z e w o podobne z pokroju i tempa wzrostu do gatunku, ale ma luniejsz koron i l i c i e oryginalnie, gboko wycinane, rnorodnie postrzpione podobne do Sambucus nigra 'Laciniata'. U p r .: prawdopodobnie mroz. ( - 26 C). P o c h .: nn ofiarowa Zwizek Szkkarzy Polskich - 1999.
159 panorama 4; kwatera X
010756
Acer palmatum 'Akegarasu' Koidz. 1911 {Japonia <1911} (Gr. 3b)
Klon palmowy 'Akegarasu'
Duy, mocny, wyprostowany i szeroki k r z e w lub mae d r z e w k o do 3 - 5 m wysokoci w Holandii. Pdy zielone. L i c i e sezonowe, 8 - 12 cm red., due; klapy jajowatoeliptyczne i gboko wcite do 2/3 blaszki; wiosn mocno purpurowoczerwone lub czarnoczerwone, latem brzowe z zielonym odcieniem; ogonki dugie okoo 45 cm, ciemnoczerwone. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. (- 23 C). Dobra odmiana do kolorystycznych kompozycji, dotychczas tylko w dwch kolekcjach. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
163 panoramy : 4,18,23; kwatera: IIIF, XIA
003594
Acer palmatum 'Atropurpureum' {C. Wattez Nursery <1910} (Gr. 1b)
[siewka A. p. 'Purpureum']
syn.: Acer palmatum 'Tanabata', Acer palmatum 'Tana-bata', Acer palmatum f. atropurpureum (Wangenh.)
Schwer. 1893, Acer polymorphum palmatum atropurpureum Van Houtte 1857
Klon palmowy 'Atropurpureum', syn.: Klon palmowy f. purpurowa
Czsto spotykana nazwa zbiorowa dla siewek Acer palmatum o liciach w rnym stopniu czerwono wybarwionych. S to wyprostowane d r z e w a do 10 m wysokoci, o kulistej koronie, rosn do szybko. Z selekcji siewek pochodz cenniejsze odmiany, np.: 'Atropurpureum Nigrum', 'Atropurpureum Novum, 'Atropurpureum Superbum', 'Atropurpureum Variegatum', 'Bloodgood', 'Moonfire', 'The Bishop'. P o c h .: Japonia - <1928 r., kwatera XIA 9,5 m wys. i 57+56+60 cm obwodu (pomiar w 2000 r.); Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa J. Tumiowicz 1990; Ogrd Dendrologiczny w Przelewicach ofiarowaa . Swio - 1991.
kwatera VIA
010758
Acer palmatum 'Aureum' G.Nicholson 1881 (Gr. 1a)
Klon palmowy 'Aureum', syn.: Klon palmowy odm. zocista
Mae d r z e w o do 6 - 7 m wysokoci. L i c i e sezonowe, redniej wielkoci 5 - 7 cm red., z 5(7) lekko zbkowanymi klapami; pocztkowo tozielone (w cieniu jasnozielone) z zaczerwienionym brzegiem, pniej pomaraczowe lub zociste; jesieni intensywnie te. Odmiana podobna do A. palmatum 'Lutescens' {Hillier & Sons 1928}, ktra ma jednak licie wiksze. U p r .: zad. mroz. ( - 26 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
kwatera VIA
010757
Acer palmatum 'Aoyagi' Japanese Maple List 1882 {Japonia <1882} (Gr. 1a)
syn.: Acer palmatum 'Ukon'
Klon palmowy 'Aoyagi'
adny, wyprostowany, gsto ulistniony k r z ew w Europie do 3 m wysokoci i do 8 m w Japonii. P d y intensywnie jasnozielone i byszczce. L i c i e sezonowe, podobne jak u gatunku, okoo 5 cm red., jasnozielone; jesieni atrakcyjnie te. U p r .: mroz. ( - 29 C), dotychczas w Polsce w dwch kolekcjach. Dekoracyjny przede wszystkim zim, dziki jaskrawo wybarwionym pdom. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
160 panorama 4; kwatera X
011601
Acer palmatum 'Bloodgood' {Bloodgood Nurseries} (Gr. 2a)
Klon palmowy 'Bloodgood'
Wyprostowany, wski k r z e w lub mae d r z e w k o , w Japonii osiga 6 - 7 m wysokoci, w modoci sabo ugazione, ronie szybko. L i c i e sezonowe 612 cm red., od spodu byszczce, 5(7)-klapowe, klapy u nasady najmniejsze i wskie, ciemnopurpurowe do czarnoczerwonych, o trwaej barwie najciemniejszej ze wszystkich odmian; jesieni karminowoczerwone; ogonek 5 cm d. Owoce wyjtkowo dekoracyjne, na dugich szypukach, z czerwonymi skrzydekami, ktre utrzymuj si przez dugi czas. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie mroz. ( - 29 C), dotychczas w Polsce tylko w 4 kolekcjach. Bardzo wartociowa i popularna odmiana w Europie Zach. i w USA. Dosy odporna na susz. W modoci wskazane jest przycinanie pdw w celu zagszczenia korony. P o c h .: Boskoop, gieda 1994.
kwatera VIA
010765
Acer palmatum 'Chishio Improved' {Japonia}(Gr. 1b)
syn.: Acer palmatum 'Shishio improved', Acer palmatum 'Chishio improved', Acer palmatum 'Chishio', Acer
palmatum
'Mosen'
Klon palmowy 'Chishio Improved'
Krzaczaste, wyprostowane, miniaturowe d r z e w k o 2 - 3 m rednicy. Ma l i c i e typowe dla grupy Palmatum, mode intensywnie karminowoczerwone z odcieniem pomaraczowym, latem zielone, jesieni pomaraczowoczerwone. Odmiana podobna do A. palmatum 'Shindeshojo' i 'Deshojo', ale o pokroju bardziej kolumnowym. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
kwatera X
011616
Acer palmatum 'Crimson Queen' Cascio 1965 (Gr. 4b)
Klon palmowy 'Crimson Queen'
K r z e w do 3 4 m w Holandii, szerszy ni wyszy, tylko w modoci ronie szybko do 60 cm rocznie. Li c i e sezonowe, 9 cm d., gboko klapowane a po nasad, o klapach wskich, wcinanych i karbowanych; mode ciemnoczerwonopurpurowe, pnym latem czerwonopurpurowe, jesieni szkaratnoczerwone bez koloru tego i pomaraczowego. Up r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie zad. mroz. ( - 26 C). Jedna z najadniejszych odmian klonu palmowego. Znakomita do maych ogrodw, szczeglnie skalnych i przy oczkach wodnych. P o c h .: Boskoop, gieda - 1991.
kwatera: VIA, X;     fot.119
006815
Acer palmatum 'Dissectum' Thunb. 1784 {Japonia <1784} (Gr. 4a)
syn.: Acer dissectum Thunb. ex A.Murray, Acer palmatum 'Dissectum Viride', Acer palmatum 'Matsukaze', Acer
palmatum septemlobum elegans
, Acer palmatum var. dissectum (Thunb.) Miq.1867
Klon palmowy 'Dissectum', syn.: Klon palmowy odm. strzpolistna
W Holandii 100-letnie okazy osigaj 5 5 - 8 m, u nas po 10 latach 0,7 1,3 m, tworzy zwart kopulast koron o pdach silnie przewieszajcych si, ronie powoli. L i c i e sezonowe, podwjnie gboko podzielone, z 9(57) klapami wcitymi prawie do nasady i o brzegach gboko siecznie powcinanych i postrzpionych; nasadowe czci klap zredukowane s tylko do nerwu. U p r .: w dobrych warunkach siedliskowych zad. mroz. ( - 26 C). Introdukowany z Japonii do Holandii przez P.F. Siebolda w 1844 r., ale w szkkach w Niedwiedziu prawdopodobnie ju od 1832 r. P o c h .: Boskoop, gieda - 1993, 1994.
kwatera VIA
010759
Acer palmatum 'Dissectum Flavescens' Hillier 1928 {Hillier & Sons 1928} (Gr. 4a)
syn.: Acer palmatum 'Dissectum Aureum', Acer palmatum 'Flavescens' Hillier 1928, non Veitch 1876, (bdnie =
Acer palmatum 'Shigitatsu sawa' Yokohama Nursery 1896)
Klon palmowy 'Dissectum Flavescens'
K r z e w 2 3 m, o pokroju paczcym. L i c i e sezonowe, mae, do 10 cm red., znieksztacone, z 7 wskimi klapami o nierwnej powierzchni, drobno pcherzykowatej; pocztkowo tawozielone, potem zielone tylko wzdu nerww gwnych; jesieni piknie te i pomaraczowe. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C). Ze wzgldu na taw barw lici, odmiana latem ma nieco „chorobliwy wygld”. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
201 panorama 5 ; kwatera: XIA, XIB
015299
Acer palmatum 'Elegans' R.Smith 1874 {<1874}
syn.: Acer palmatum 'Heptalobum Elegans', Acer palmatum 'Septemlobum Elegans'
Klon palmowy 'Elegans', syn.: Klon palmowy odm. wytworna
Niskie d r z e w o o stosunkowo grubych konarach, szybko osiga 3 m wysokoci. L i c i e ma due 7 - 12 cm, zwykle z (5)7 wskimi klapami, 7 1,5 cm, wcitymi gboko, prawie do nasady; klapy s szeroko rozstawione i wyranie pikowane; mode tawe, potem ciemnozielone, jesieni jaskrawopomaraczowe i czerwone; ogonek 3 cm d. U p r .: mroz. ( - 29 C). Odmiana atrakcyjna dopiero w okresie jesiennych przebarwie; godna polecenia ze wzgldu na mae wymagania uprawowe. P o c h .: Japonia - <1928; Arboretum w Wojsawicach - 1987.
kwatera X
010760
Acer palmatum 'Filigree' {Spingarn ok. 1955} (Gr. 4a)
Klon palmowy 'Filigree'
Bardzo atrakcyjna, kulista, gsta odmiana 2 3 m, o bardzo powolnym wzrocie, przewieszajcych si pdach i grzybkowatym pokroju. P d y srebrzystozielone z biaymi prkami i plamami. L i c i e sezonowe, 8 - 11 cm red., silnie podwjnie pierzasto podzielone, aurowe, wiosn jasnozielone z rnymi kremowobiaymi wariacjami, szybko staj si tozielone; jesieni przebarwiaj si na to. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991.
kwatera: VIA, XIA;     fot.120
009285
Acer palmatum 'Garnet' {Guldemond Bros. 1959} (Gr. 4b)
syn.: Acer palmatum 'Dissectum Garnet'
Klon palmowy 'Garnet'
Duy, szeroki, przewieszajcy si k r z e w, w Boskoop 3 - 4 4 - 5 m, ronie do szybko i jest najwikszy w grupie Dissectum pdy rocznie osigaj nawet 1 m d. L i c i e sezonowe, atrakcyjne, intensywnie purpurowoczerwone (= garnet red wg katalogu barw RHS; ang. garnet = minera lub owoc granatu std nazwa), klapy 12 cm d., nieznacznie mniej wcinane ni u A. palmatum 'Crimson Queen' i wydaj si by sztywniejsze. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie zad. mroz. (- 26 C); wskazane formowanie modych rolin, poniewa rosn szybko i czasem tworz lune korony. P o c h .: Boskoop, gieda - 1993, 1994.