kwatera XIII
012643
Lonicera xylosteum 'Nana' Browicz et Buga³a 1955{A. Wróblewski/Szkó³ki Kórnickie ok.
1932/1946}
syn.: Lonicera xylosteum L. var. nana Wróbl., Lonicera xylosteum 'Nana', Lonicera xylosteum 'Nana Repanda',
Lonicera xylosteum 'Compacta' Browicz et Buga³a 1955,
Suchodrzew zwyczajny 'Nana'
K r z e w do 1,5 m wysokoci, wzrost powolny, pokrój regularny, szerokokulisty, zwarty; ga³źzie uk³adaj± siź poziomo. Licie sezonowe, niebieskawozielone, szerokojajowate. O podobnej nazwie inna odmiana Lonicera × xylosteoides Tausch. 'Compacta' (syn. L. × xylosteoides 'Emerald Mound', L. × xylosteoides 'Nana'). U p r .: b. mroz. (> - 29°). Odmiana cenna do ma³ych ogrodów i na nieformowane æywop³oty, ale podatna na m±czniaka. P o c h .: Arboretum Kórnickie Instytutu Dendrologii PAN ofiarowa³ T. Bojarczuk - 1997.
rodzina Magnoliaceae - Magnoliowate
Magnolia L. 1753
syn.: Alcimandra Dandy 1927, Aromadendron Blume 1825, Blumia Ness ex Blume 1823, Buergeria Siebold et
Zucc. 1845, Dugandodendron Lozano 1975, Guillimia Rchb. 1823, Gwillimia Rottler ex DC. 1818, Kobus
Kaempf. ex Salisb. 1807, Lassonia Buc'hoz 1779, Lirianthe Spach 1839, Micheliopsis H.Keng 1955,
Parakmeria Hu et W.C.Cheng 1951, Santaderia Cčspedes ex Triana et Planch. 1862, Sphenocarpus Wall. 1829
nom. nud., Svenhedinia Urb. 1927, Talauma A.Juss. 1789, Tulipastrum Spach 1839, Yulania Spach 1839
Magnolia, syn. (d.) rozwoń
Do rodzaju naleæy 128 gatunków, wystźpuj±cych g³ównie w Azji od Himalajów po Japoniź, w Malezji i w p³n. czź¶ci Ameryki P³d. W Polsce uprawianych jest 15 gatunków, 2 odmiany botaniczne, 3 mieszance miźdzygatunkowe i oko³o 30 odmian uprawnych. Polska kolekcja narodowa znajduje siź w Ogrodzie Botanicznym PAN w Warszawie. Rodzaj obejmuje d r z e w a i k r z e w y o zwykle g³adkiej, szarej korze i p±czkach zróænicowanych na wegetatywne i zwykle wiźksze kwiatowe. L i c i e sezonowe lub wielosezonowe, ca³obrzegie, duæe, otaczaj±ce pźd i czźsto pocz±tkowo zroniźte z ogonkiem liciowym. K w i a t y bardzo duæe, obup³ciowe, osadzone pojedynczo na końcach ga³±zek, z 5 dzia³kami kielicha podobnymi do p³atków korony, z 6 - 15 wzniesionymi do góry p³atkami korony, rozchylonymi lub p³asko rozpostartymi. S³upki liczne na wyd³uæonym dnie kwiatowym (!), na którym powstaj± szyszkokszta³tne o w o c e , z³oæone z pźkaj±cych 12-nasiennych mieszków, zawieraj±cych czarne nasiona, otoczone czerwon± lub róæow±, aromatyczn± osnówk±. Nasiona zwisaj± z owocostanu na sznureczkach. U p r .: odporno¶ę na niskie temperatury u poszczególnych gatunków róæna, wiele mroz. ( - 29 °C). Wymagaj± gleb æyznych, wieæych, kwanych o pH=56 (!) i wilgotnych. Najlepiej rosn± na ciep³ych, gliniasto-piaszczystych i próchniczych, z przepuszczalnym pod³oæem. Do gleb s³abszych naleæy dodaę torfu kwanego, kompostu i obornika lub jednorazowo nawozów hydroæelowych, np. „Terra Cotem„. Wymagaj± stanowisk s³onecznych lub pó³cienistych, ale os³oniźtych od wiatrów (!) zacisznych i ciep³ych, np. przy cianach budynków. Roliny z kontenerów moæna sadzię od marca do listopada. Nie moæna dopucię do przesuszenia pod³oæa wokó³ roliny, szczególnie w maju i lipcu (!). Ze wzglźdu na wraæliwy, p³ytki system korzeniowy, ziemi wokó³ rolin nie naleæy przekopywaę, a jedynie ció³kowaę (s³oma, torf kwany, kora, obornik, igliwie). Na zimź wskazane jest okrycie gruntu warstw± ga³źzi z drzew iglastych (do 40 cm) lub warstw± kory, trocin, lici bukowych lub dźbowych (20 cm). Koronź naleæy przez pierwsze 3 zimy okryę chocho³em ze s³omy, stroiszem wierkowym lub specjalistycznymi w³ókninami nie foli± (!) lub w pewnym oddaleniu od roliny, parawan od wiatru. Przycinanie magnolii nie jest konieczne. Magnolie moæemy nawozię od końca marca do lipca, np. Azofosk± lub siarczanem amonu, który zakwasza pod³oæe. Najczźstszymi skutkami b³źdów w uprawie magnolii jest pojawienie siź m³odych lici jasnozielonych, cytrynowoæó³tych, pó¼niej æó³tych (nerwy zielone). Przyczyn± jest pod³oæe lub woda, któr± podlewamy nie jest odpowiednio kwana (patrz: rodzaj Rhododendron) lub nornice uszkodzi³y smaczne korzenie. Jeæeli magnolie gubi± licie w VII - VIII w czasie suchej i upalnej pogody moæe to znaczyę, æe pojawi³y siź przździorki, które moæna zwalczaę: Roztoczol Extra p³ynny - 0,1%, Tarque 50 WP - 0,05%, Apollo 50 SC - 0,05%, Mitac 20 EC - 0,2% lub Nissorun - 0,1%. W a r t o w i e d z i e ę : „p³atki” s± doskona³ym dodatkiem do naleników i racuchów.
kwatera IVD; fot. ?
003889 2n=76
Magnolia acuminata (L.) L. 1759 var. acuminata
syn.: Magnolia acuminata f. aurea (Ashe) Hardin 1954, Magnolia acuminata var. aurea (Ashe) Ashe 1931,
Magnolia acuminata var. decandollei (Savi) DC. 1824, Magnolia acuminata var. ludoviciana Sarg. 1919,
Magnolia condollei Link. 1829, Magnolia decandollei Savi 1819, Magnolia pensylvanica DC. 1817, Magnolia
rustica
DC. 1817, Tulipastrum acuminatum var. aureum Ashe 1917, Tulipastrum acuminatum var. ludovicianum
(Sarg.) Ashe 1928, Tulipastrum americanum Spach 1839, Tulipastrum americanum var. vulgare Spach 1839
Magnolia zaostrzona odm. typowa, syn.: Magnolia drzewiasta
D r z e w o w uprawie do 20 - 25 m wysokoci, w ojczy¼nie do 35 m, o prostym pniu i szerokostoækowatej, regularnie uga³źzionej koronie. L i c i e sezonowe, eliptyczne do 25 cm d³., na wierzcho³ku krótko zaostrzone, ca³obrzegie, od spodu pokryte miźkkimi w³oskami, gór± jasno- lub ciemnozielone, do³em lekko niebieskawozielone; jesieni± br±zowoæó³te lub æó³te. K w i a t y w V - VI, ma³e do 5 - 8 cm d³. rozwijaj± siź wród lici i dlatego s³abo widoczne; „p³atki” 3 zewnźtrzne, ma³e i w±skie wewnźtrzne, stulone, na zewn±trz zielonkawoæó³te, wewn±trz bia³e. O w o c e 5 - 8 cm d³., czerwone, szyszkokszta³tne, nieforemne, „ogórkowate”, zwykle z ma³± liczb± nasion. W y s t .: wsch. tereny USA od Ontario do Oklahomy. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), m³ode wymagaj± starannej opieki, jak inne magnolie. Z a s t .: atrakcyjne drzewo, rednio szybko rosn±ce, o oryginalnych liciach i regularnej koronie. Cenne do parków i wzbogacenia dendroflory duæych ogrodów. Cie k a w o s t k a : przed okresem zlodowaceń gatunek ten rós³ takæe w naszych lasach. W USA w Ogrodzie Botanicznym w Brooklyn od 1954 r.wyhodowano kilka æó³to kwitn±cych, mrozoodpornych odmian uzyskanych przez skrzyæowanie M. acuminata var. aurea z M. denudata. P o c h .: nn - 1928.
236 panorama 5; kwatera IIIH, VIB, XIA
003890
Magnolia 'Betty' {W.F. Kosar 19551956}
[M. liliiflora 'Reflorescens' × M. stellata 'Waterlily'] lub [M. l. 'Nigra' × M. s. 'Rosea']
syn.: Magnolia liliiflora 'Betty'
Magnolia 'Betty'
Wysoki k r z e w, podobny do M. × soulangeana, do 2,5 - 3 m wysokoci, o zwartym pokroju. Kwitnie obficie, k.IVp.VI, wraz z rozwojem lici. K w i a t y do 30 cm red., „p³atki” tepale róæowopurpurowe, z obu stron, janiej±ce ku szczytowi, wtedy prawie bia³awe (!), otwarte szeroko, pachn±. U p r .: zad. mroz. ( - 26 °C); odmiana podobna w kwitnieniu do 'Susan', doskona³a do ogrodów przydomowych. P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych „ZYMON”, T³okinia Wielka ofiarowa³ St. Zymon - 1989.
59 panorama 1a; kwatera VIB; fot. 180
003891 2n = 114
Magnolia denudata Desr. 1792
syn.: Gwillimia yulan (Desf.) Kostel 1836, Lassonia heptapeta Buc'hoz 1779, Magnolia alexandrina Steud.
1841, Magnolia citriodora Steud. 1841, Magnolia conspicua Salisb. 1806, Magnolia conspicua var.
purpurascens Rehder et E.H.Wilson (?) (b³źdnie), Magnolia conspicua var. rosea Veits (?) non Veitch,
Magnolia cyathiformis Rinz ex K.Koch 1869, Magnolia denudata var. pyramidalis T.B.Hao et Z.X.Chen 1985,
Magnolia heptapeta (Buc'hoz) Dandy 1934, Magnolia obovata var. denudata (Dsr.) DC. 1817, Magnolia precia
Corrźa ex Vent, (1803) nom. nud., Magnolia purpurea var. denudata (Desr.) Loudon (?), Magnolia spectabilis
G.Nicholson 1894 (b³źdnie), Magnolia superba G.Nicholson 1894 (b³źdnie), Magnolia triumphans G.Nicholson
1894 (b³źdnie), Magnolia yulan Desf. 1809, Michella yulan (Desf.) Kostel 1836, Yulania conspicua (Salisb.)
Spach 1839
Magnolia naga
Ma³e d r z e w o do 15 m wysokoci, o regularnej szerokostoækowatej koronie. L i c i e szerokojajowate do 15 cm d³., na szczycie lekko zaostrzone, obustronnie sk±po pokryte w³oskami. K w i a t y w IV, przed li¶ęmi, pachn± cytryn±, 9 (12) tepali jednakowej wielkoci 3 zewnźtrzne, nieznacznie u nasady zaróæowione i bia³e wewnźtrzne do 15 cm red. W y s t .: wsch. i p³d. Chiny Ahui, Hunan, Fujin, Jingsu, Zhejing, Guangdong, Guizhou. Gatunek podobny do bia³o kwitn±cych odmian M. × soulangeana. U p r .: dost. mroz. ( - 23 °C), ale ze wzglźdu na bardzo wczesne kwitnienie p±ki i kwiaty czźsto s± niszczone przez spó¼nione przymrozki. P o c h .: OB PAN WarszawaPowsin ofiarowa³ A. Marczewski - 1992.
kwatera A/6a
006966
Magnolia 'George Henry Kern' C.E. Kern 1948 {C.E. Kern 1935}
[M. liliiflora 'Nigra' × M. stellata 'Rosea']
syn.: Magnolia stellata 'George Henry Kern'
Magnolia 'George Henry Kern'
Szeroki, w m³odoci lu¼ny k r z e w do 2 - 3 m wysokoci. K w i a t y w IV/V, bardzo liczne, róæowe, redniej wielkoci. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych „ZYMON”, T³okinia Wielka ofiarowa³ St. Zymon - 1990.
kwatera IIIE
012984
Magnolia 'Heaven Scent' {D.T. Gresham 1962}
[M. 'Rubra' × M. liliiflora 'Nigra']
Magnolia 'Heaven Scent'
K w i a t y rozkwitaj± przed rozwojem lici, w kszta³cie wazy, do 12 cm red., pachn± miodowo, g³źboko purpuroworóæowe janiej±ce ku brzegom, tepali 9 - 12. U p r .: mrozoodporno¶ę niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 °C). P o c h .: Szkó³ki Krzewów Ozdobnych E. Pude³ek Pisarzowice - 2000.
51 panorama: 1a,4,5,6,7,11,12,24,25; kwatera: IVD, VIB, X; fot. 145
006962 2n = 38
Magnolia kobus DC. 1817
syn.: Buergeria obovata Siebold etZucc. 1845, Magnolia borealis (Sarg.) Kudō 1922, Magnolia kobus var.
borealis Sarg. 1908, Magnolia praecocossima Koidz. 1929 nom. nud., Magnolia pseudokobus S.Abe et
Akasawa 1954, Magnolia thurberi G.Nicholson 1894, Michelia gracilis Kostel. 1836, Talauma obovata (Siebold
et Zucc.) Benth.et Hook.f. ex Hance 1882, Yulania kobus (DC.) Spach 1839
Magnolia japońska
Wysoki k r z e w lub ma³e d r z e w o , w uprawie do 10 - 12(15) × 6 - 8 m, w ojczy¼nie 20 - 30 m wysokoci, o nisko osadzonej, szerokoroz³oæystej koronie. L i c i e odwrotniejajowate, do 10 - 18 ×5 - 10 cm, na szczycie krótko zaostrzone; jesieni± æó³tawe. K w i a t y w k.IV/V, przed rozwojem lici, bardzo liczne, szeroko otwarte, ma³e do 10 (15) cm red., lekko pachn±ce; petale 3 zewnźtrzne, krótkie, szybko opadaj±ce i 6 - 9 wewnźtrznych, odwrotniejajowatych, bia³ych, nieznacznie zaróæowionych u podstawy. W y s t .: Japonia i Korea. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), nie marznie do- 34°C; najbardziej mrozoodporny azjatycki gatunek, obok amerykańskiej M. acuminata. Dosyę odporny na warunki miejskie, najmniej kapryny w uprawie, ale leniwie kwitn±cy i pó¼no wchodz±cy w okres kwitnienia dopiero po (7)10 - 15(30) latach. Z uprawianych u nas magnolii najmniej atrakcyjny. Stosowany na podk³adki do szczepienia innych magnolii. P o c h .: nn - <1928 r. (kwatera X, pomiar w 2000 r. 11 m wys. i 140 cm obwodu); Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1990; OB Phenian - 1994.
kwatera A/12
006963 2n = 76
Magnolia liliiflora Desr. 1792
syn.: Lassonia quinquepeta Buck'hoz (1779), Magnolia atropurpurea Steud. (1824), Magnolia discolor Vent.
(1803), Magnolia gracilis Salisb. (1807), Magnolia liliiflora var. gracilis (Salisb.) Rehder (1916), Magnolia
liliiflora
var. nigra (G.Nicholson) Rehder (1916), Magnolia purpurea Curtis (1797), Magnolia quinquepeta
(Buck'hoz) Dandy (1934), Magnolia × soulangeana var. nigra G.Nicholson (1884), Talauma sieboldii Miq.
(1866), Yulania japonica Spach (1839), Yulania japonica var. purpurea (Curtis) P.Parm. (1896)
Magnolia purpurowa, syn.: Magnolia czerwonokwiatowa
K r z e w w uprawie 2 - 3 m wysokoci, w ojczy¼nie do 4 m. L i c i e sezonowe, do 20 cm d³., odwrotniejajowate, z wierzchu ciemnozielone i b³yszcz±ce. K w i a t y w V - VI i niekiedy powtórnie, przed i równoczenie z li¶ęmi, do 7 cm red., kieliszkowate, wyprostowane, tepale 6 - 7,5 cm d³., na zewn±trz ciemnopurpuroworóæowe, wewn±trz bia³e z róæowym odcieniem. Wy s t .: Chiny Hubei, Yunnan. U p r .: mroz. ( - 29 °C), kwiaty nie s± uszkadzone przez wiosenne przymrozki. Gatunek cenny do ogrodów przydomowych, ze wzglźdu na pó¼ne i d³ugie kwitnienie oraz wyj±tkowo ciemn± kolorystykź kwiatów. P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych „ZYMON”, T³okinia Wielka ofiarowa³ St. Zymon - 1989.
kwatera IIB, VIII
003848
Magnolia liliiflora 'Nigra' {Japonia <1861}
syn.: Magnolia liliiflora 'Nigricans', Magnolia soulangiana nigra G.Nicholson, Magnolia × soulangeana 'Nigra'
Magnolia purpurowa 'Nigra', syn.: Magnolia purpurowa odm. czarna
Wygl±da prawie identycznie jak gatunek, ale jest bardziej zwarta i niæsza do 1,5 - 2,5 (4) m wysokoci, ronie bardzo powoli. K w i a t y pachn±ce, rozwijaj± siź wraz z li¶ęmi w k.IV - VI (pojedyncze do IX), juæ na m³odych rolinach; w±skie, kielichowate 10 - 12 × 5 cm, na zewn±trz bardzo ciemnobordowe (rubinowoczerwone), od wewn±trz bia³awe z odcieniem lila; tepale zewnźtrzne zielone, charakterystycznie lancetowate (!), z podwiniźtym do rodka brzegiem. U p r .: zad. mroz. ( - 26 °C), wymaga wyj±tkowo starannie dobranego miejsca. Jest ozdob± kaædego, szczególnie ma³ego ogrodu. Najciemniejsza odmiana wród magnolii, cenna takæe ze wzglźdu na d³ugi okres kwitnienia do 1,5 miesi±ca (!). Kwitnie pó¼niej od M. × soulangeana 'Lennei' i 'Betty'. Introdkowana do Europy w 1861 r. z Japonii przez Johna Gould Veitcha. P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych „ZYMON”, T³okinia Wielka ofiarowa³ St. Zymon - 1990.
488 panorama18; kwatera IIIE
012339
Magnolia × loebneri 'Leonard Messel' Messel {J. Comber, Nymanns Garden 1950}
[M. kobus × M. stellata 'Rosea']
Magnolia Loebnera 'Leonard Messel'
K r z e w lub niewielkie, kuliste, gźste drzewo do 3 - 5 (6) m wysokoci, po 40 latach zaledwie 4 × 6 m, o pźdach bocznych lekko przewisaj±cych. Kwitnie w IV/V, bardzo obficie, przed rozwojem lici. K w i a t y liczne 12,5 cm red., o 1113 d³ugich tepalach 6 - 7 × 0,81,5 cm zewnźtrzne bladolilioworóæowe z ciemniejszymi smugami, wewnźtrzne bia³e. Odmiana otrzyma³a angielsk± nagrodź FCC Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego w 1969 r. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: Szkó³ka E. Pude³ek ofiarowa³ E. Pude³ek - 1996.
249 panorama: 6, 7; kwatera IVB, A/5a
011193
Magnolia × loebneri 'Merrill' {K. Sax, Arnold Arboretum 1939/1944}
{M. kobus × M. stellata}
syn.: Magnolia × loebneri 'Dr Merrill'
Magnolia Loebnera 'Merrill'
K r z e w lub czasem drzewko 5 - 7 (9) m × 4 - 5 m, po 20 latach uprawy oko³o 6 m wysokoci, bujnie rosn±ce, zwarte, wyprostowane. L i c i e sezonowe, szersze jak u gatunku, 10-20 cm d³.Kwiaty IV - V, przed rozwojem lici, liczne, do 10 - 12(16) cm red., pocz±tkowo kieliszkowate, potem gwiazdkowate, tepali wewnźtrznych 11 - 15, w p±ku lila, pó¼niej czysto bia³e, pachn±. U p r .: mroz. ( - 29 °C), p±ki i kwiaty bardziej od M. × soulangeana. Odmiana nazwana ku czci E.D. Merilla, dyrektora Arnold Arboretum. P o c h .: Boskoop, gie³da - 1995.
253 panorama: 6, 7; kwatera IVB, IVD
006961 2n = 38
Magnolia obovata Thunb. 1794
syn.: Liliodendron liliflorum Steud. 1841, Magnolia glauca Thunb. 1784, Magnolia honogi 1896, Magnolia
hoonokii
Siebold 1830, Magnolia hypoleuca Siebold et Zucc. 1845, Magnolia hypoleuca var. concolor Siebold
et Zucc. 1845, Yulania japonica var. obovata (Thunb.) P.Parm. 1896
Magnolia szerokolistna
D r z e w o w uprawie takæe wysoki k r z e w do oko³o 6 - 10 (15) m wysokoci, w ojczy¼nie do 30 m, o nisko osadzonej, szerokoroz³oæystej, s³abo uga³źzionej koronie. P źd y czerwonawe, grube, nagie; p±ki szare. L i c i e sezonowe, 20 - 40 × 20 cm (!), odwrotniejajowate, na wierzcho³ku krótko zaostrzone, z wierzchu jasnoszarozielone, od spodu niebieskawe, w m³odoci pokryte w³oskami; zebrane na końcach pźdów poniæej kwiatów w pozorne okó³ki. K w i a t y w VI, po listnieniu, do 10 - 15(20) cm red., silnie pachn±ce, kremowobia³e, 912 skórzastych tepali zewnźtrzne nieco krótsze róæowo zabarwione, nitki prźcików karminowoczerwone. O w o c o s t a n y pod³ugowate, 12 - 20 cm d³., dojrza³e szkar³atnoczerwone. W y s t .: Japonia, Kuryle. U p r .: dost. mroz. ( - 23 °C). Jedna z najpiźkniejszych magnolii wielkolistnych, obok M. macrophylla, M. officinalis i M. tripetala. W a r t o w i e d z i e ę : opad³e duæe licie, br±zowe z metalicznym po³yskiem, po odpowiednim spreparowaniu stosowane s± do aæurowych kompozycji kwiatowych. W Japonii licie tej magnolii by³y uæywane do pakowania æywnoci. P o c h .: OB Phenian - 1994; Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1995.
436 panorama 17; kwatera IIIF, IVC, VIA
006403 n = 38
Magnolia officinalis var. biloba Rehder et E.H.Wilson 1913
syn.: Magnolia biloba (Rehder et E.H.Wilson) W.C.Cheng et Y.W.Law 1972, Magnolia officinalis ssp. biloba
(Rehder et E.H.Wilson) W.C.Cheng et Y.W.Law 1983
Magnolia lekarska odm. dwuklapowa
D r z e w o szerokokolumnowe, lu¼ne, niewysokie w uprawie po 30 latach tylko 9 m wysokoci, w ojczy¼nie do 20 m. L i c i e sezonowe, odwrotniejajowate, do 46 × 20 cm (!), gór± jasnozielone, nagie, do³em za m³odu bia³awe, brzeg falisty, na wierzcho³ku wyra¼nie wciźty, jak u mi³orzźbu, tworz±c „dwie klapy” (!), u³oæone w pozorne okó³ki na szczytach pźdów pod kwiatami. K w i a t y w VI - VII, 15 cm red., po rozwoju lici, kremowe (!) szybko przekwitaj± i wiźdn±. W y s t .: Chiny Anhui, Fujian, Gungdong, Gungxi, Hunan, Jiangxi, Zhejiang, obecnie znana tylko z uprawy. U p r .: od dost. mroz. ( - 23 °C) do zad. mroz. ( - 26 °C), pozosta³e wymagania jak magnolie. Z a s t .: wyj±tkowo duæe licie i pó¼ne, æó³tawe kwiaty. Godna miejsca w kaædym ogrodzie. W a r t o w i e d z i e ę : kora jest nadal stosowana w medycynie chińskiej, co przyczyni³o siź do wyginiźcia tego taksonu na stanowiskach naturalnych. P o c h .: OB Phenian ofiarowa³ Sin Sieng Czer - 1989, 1990, 1993.
kwatera IIIB
012982
Magnolia 'Ricki' {F. de Vos 1955}
[M. liliiflora 'Nigra' + × M. stellata 'Rosea']
syn.: Magnolia 'Ricky'
Magnolia 'Ricki'
K r z e w 2 - 4 m wysokoci, wyprostowany, zwarty. K w i a t y w IV/V, 15 cm red. ciemnoczerwone, pó¼niej lilioworóæowe, wewn±trz bia³e, 9 - 15 skrźconych tepali; p±ki d³ugie, w±skie zaostrzone. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: Szkó³ki Krzewów Ozdobnych E. Pude³ek Pisarzowice - 2000.
48 panorama 1a; kwatera VIB
007418 2n = 38
Magnolia salicifolia (Siebold et Zucc.) Maxim. 1872
syn.: Buergeria salicifolia Siebold et Zucc. 1845, Magnolia famasiha 1896, Magnolia kewensis
1952 nom. nud., Magnolia proctoriana Rehder 1939, Magnolia salicifolia f. fasciata (Millais) Rehder 1849,
Magnolia salicifolia var. fasciata Millais (?), Magnolia slavinii Harkn. 1954, Talauma salicifolia var. concolor
(Miq) Maxim 1872
Magnolia wierzbolistna
D r z e w o w uprawie 8 - 10 m wysokoci, w ojczy¼nie do 15 m, o zwartej, stoækowatej koronie. L i c i e sezonowe, eliptyczne lub lancetowate (!), do 14 × 5 cm, u nasady szerokoklinowate, gór± jasnozielone, spodem niebieskawe i sk±po pokryte w³oskami; m³ode licie czasem czerwonawe. K w i a t y w IV/V, przed li¶ęmi, pachn±ce, tepale zewnźtrzne 12 cm d³., zielonkawobia³e, czasem o po³owź krótsze od tepali wewnźtrznych, bia³ych i w±skich (6). U p r .: zad. mroz. ( - 26 °C), pozosta³e wymagania jak magnolie. W y s t .: Japonia Honsiu, Shikoku, Kyushu. Z a s t .: drzewo o ³adnym pokroju i delikatnych, jak na magnolie, kwiatach, kwitn±ce najwczeniej, juæ czasem w pierwszej po³owie kwietnia. Sadzone pojedynczo lub w grupach prezentuje siź bardzo atrakcyjnie wród innych drzew liciastych. Cenne dla ogrodów i parków. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1992.
244 panorama 6; kwatera; IVB, B/1; fot. 182
003894 2n = 38
Magnolia sieboldii K.Koch 1853 ssp. sieboldii
syn.: Magnolia oyama Kort 1905, Magnolia parviflora Siebold et Zucc. 1845, Magnolia verecunda Koidz. 1926
Magnolia Siebolda pgat. typowy
Niewysoki, lu¼no uga³źziony k r z ew, w uprawie 2,5 - 4 (6) m rednicy, w ojczy¼nie niekiedy drzewo do 10 m wysokoci, o szerokiej p³askiej koronie. L i c i e sezonowe, odwrotniejajowate, 12 - 15 × 9 cm , gór± ciemnozielone, od spodu niebieskawozielone i pokryte w³oskami; jesieni± æó³te. K w i a t y w VI - VII (!), rozwijaj± siź stopniowo, pachn±, lekko przewisaj± na d³ugich szypu³kach 3 - 6 cm d³., maj± kszta³t miseczki (!) 7 - 9 cm szer., tepale (9) bia³e, pylniki karminowe (!). O w o c e walcowate, 3 - 4 cm d³., lilaróæowe. W y s t .: P³w. Koreański, Japonia, wsch. Chiny Liaoning, Anhuei, Guangxi, Guizhou, Yunnan, Sichuan. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), pozosta³e wymagania jak magnolie. Z a s t .: nietypowy, parasolowaty kszta³t kwiatów i pó¼ne, bardzo d³ugie kwitnienie czyni tź magnoliź wyj±tkowo atrakcyjn± i oryginaln± w kaædym ogrodzie. P o c h .: OB Phenian - 1994.
250 panorama: 6, 9; kwatera XIII; fot. 179
006964
Magnolia × soulangeana 1826 Soul.-Bod. 1826 {Soulange-Bodin 1820}
[M. denudata × M. liliiflora]
syn.: Magnolia brozzonii (auct.) Millais 1927, Magnolia conspicua var. soulangeana (Soul.-Bod) Loudon (?),
Magnolia obovata var. soulangeana (Soul.-Bod.) Ser.(?), Magnolia × soulangeana var. brozzinii auct.(?),
Magnolia × lenneana (Lem.) Koehne 1893, Magnolia × lennei van Houtte 1867, Magnolia yulan var.
soulangeana
(Soul.-Bod.) Lindl. 1828, Yulania × lenneana Lem. 1854
Magnolia Soulange'a, syn.: Magnolia porednia
Szeroki duæy k r z ew do 3 - 4 wysokoci, niekiedy drzewo do oko³o 8 - 10 m, o krótkim pniu i kulistej koronie w starszym wieku, ronie powoli. L i c i e sezonowe, odwrotnie szerokojajowate lub eliptyczne do 10 - 15 cm d³., z krótkim ostrym wierzcho³kiem, spodem sk±po pokryte w³oskami; jesieni± æó³tawe do jasnobr±zowych. K w i a t y w IV - V, przed listnieniem, p±ki kwiatowe walcowate, pó¼niej dzwonkowate, bezwonne lub lekko pachn±ce, do 25 cm red.; tepale zewnźtrzne (3) rzadko dzia³kokszta³tne, wewnźtrzne (9) od rodka bia³e, na zewn±trz od prawie bia³ych, zaróæowionych u nasady, do róæowych i ciemnopurpuroworóæowych. U p r .: mroz. ( - 29 °C), czasem przemarzaj± p±ki kwiatowe i kwiaty w czasie pó¼nych wiosennych przymrozków; najlepiej kwitnie w miejscach nas³onecznionych, os³oniźtych; pozosta³e wymagania jak magnolie. Z a s t .: wspaniale kwitn±ce drzewo reprezentacyjne, które naleæy sadzię pojedynczo w miejscach szczególnie eksponowanych. Mieszaniec i jego odmiany to najpiźkniej kwitn±ce drzewa i duma kaædego ogrodnika. C i e k a w o s t k a : Soulange-Bodin rozpocz±³ krzyæowanie magnolii w 1820 r., a w 1926 r. zakwit³a po raz pierwszy w Instytucie Ogrodniczym w miejscowoci Fremont pod Paryæem jego M. × soulangeana. P o c h .: nn - <1928.
239 panorama: 6, 7, 14; kwatera: IIIE, IVB; fot.178
003895
Magnolia × soulangeana 'Alexandrina' {Cels ok. 1825/1831}
syn.: Magnolia conspicua var. soulangeana Lindl., Magnolia soulangeana Soul. var. alexandrina hort.
Magnolia Soulange'a 'Alexandrina', syn. Magnolia Soulange'a odm. Aleksandry
K r z e w lub niekiedy drzewko do 5 (7) m wysokoci, o wyprostowanych ga³źziach, ronie do¶ę szybko. Kwitnie obficie i d³ugo, w IV/V, przed rozwojem lici. K w i a t y duæe 10 - 12 cm, bia³oróæowe, pachn±ce; p±ki zabarwione równomiernie od purpuroworóæowych u nasady do bia³awych, na końcu prźga nieco ciemniejsza. Podobna (identyczna ?) do M. × soulangeana 'Norbertii' (syn. M. × s. 'Norbertiana'). U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych „ZYMON”, T³okinia Wielka ofiarowa³ St. Zymon - 1989, 1990.
kwatera VIB
003896
Magnolia × soulangeana 'Amabilis' {Baumann <1865/1885}
syn.: Magnolia × soulangiana 'Alba', Magnolia × soulangiana alba
Magnolia Soulange'a 'Amabilis', syn. Magnolia Soulange'a odm. mi³a
Wygl±da jak M. × soulangeana 'Alexandrina', ale ronie wolniej, zakwita wczeniej w IV/V (najwczeniej wród odmian M. × soulangeana) oraz ma k w i a t y (), mniejsze, bia³e z delikatnym kremowym odcieniem, lekko zaróæowione w dolnej czź¶ci i z delikatnymi smugami powyæej; nitki prźcików br±zowoczerwone. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: nn - <1928.
kwatera: IIB, VIB; fot.: 177
007701
Magnolia × soulangeana 'Lennei' Topf 1854 {P.J. Lenne /A. Topf ok. 1840/1854}
syn.: Magnolia × lenneana hort. ex Kochne 1893
Magnolia Soulange'a 'Lennei', syn.: Magnolia Soulange'a odm. Lenn'ego
K r z e w szeroki, lu¼ny, w odpowiednich warunkach dosyę szybko rosn±cy do 3 - 4 m wysokoci.. K w i a t y w IV/V, w p±kach ciemnopurpurowe, u nasady prawie czarne, rozwijaj± siź przed listnieniem, pźkate, odwrotnie gruszkowate, róæowopurpurowe, bardzo duæe 20 - 25 cm rednicy, tepale zewnźtrzne dzia³kokszta³tne, b³oniaste, cienkie i w±skie, do po³owy d³ugoci p±ka, odchylaj± siź w dó³; tepale wewnźtrzne odwrotniejajowate, duæe do 9 - 15 cm d³. (!), miźsiste, „³yækowato” wypuk³e, kontrastowo wybarwione róæowopurpurowe na zewn±trz, w rodku bia³e. U p r .: mroz. ( - 29 °C). Obok M. × soulangeana 'Rustica Rubra', jedna z piźkniejszych odmian o ciemnych kwiatach. Nazwa nadana ku czci P.J. Lenne, dyrektora Ogrodu Botanicznego w Poczdamie. P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych „ZYMON”, T³okinia Wielka - 1989, 1990.
kwatera IIIB
012340
Magnolia × soulangeana 'Picture' {Wada's Nursery 1930}
[M. denudata × M. liliiflora 'Nigra' wg. G. Pardatscher 1995]
syn.: Magnolia 'Picture', Magnolia × soulangiana 'Wada's Picture', Magnolia soulangiana 'Picture'
Magnolia Soulange'a 'Picture'
K r z e w lub ma³e d r z e w o 4 - 7 m wysokoci, wyprostowane, d³ugopźdowe, ronie szybko. K w i a t y w IV/V, kielichowate, 15 - 25 (30) cm red. (!), w p±ku winnoczerwone, pó¼niej na zewn±trz bia³e z róæowoczerwonymi smugami od podstawy, wewn±trz bia³e, 6 - 9 miźsistych tepali. U p r . mroz. ( - 29 °C), dobrze ronie na pe³nym s³ońcu. P o c h .: Szkó³ki Krzewów Ozdobnych E. Pude³ek - Pisarzowice 2000.
kwatera VIA
006965
Magnolia × soulangeana 'Purpurea' Madlinger 1960 Magnolia Soulange'a 'Purpurea'
Nazwa zbiorowa dla siewek wygl±daj±cych podobnie jak M. × soulangeana , ale o kwiatach purpurowych od zewn±trz, wewn±trz bia³ych. U p r .: mroz. ( - 29 °C). P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych „ZYMON”, T³okinia Wielka ofiarowa³ St. Zymon - 1989, 1990.
endemit
242 panorama: 6, 7; kwatera IVB
003899 2n = 38
Magnolia stellata (Siebold et Zucc.) Maxim. 1872
syn.: Buergeria stellata Siebold et Zucc. 1845, Magnolia halleana auct. 1878, Magnolia keiskei (Makino) Ihrig
1948, Magnolia kobus f. stellata (Siebold et Zucc.) Maxim (?), Magnolia kobus var. stellata (Siebold etZucc.)
Blackburn 1955, Magnolia rosea (Veitch ex Hu) Blackburn 1954, Magnolia simsii Siebold ex Miq. 1866,
Magnolia sinostellata P.L.Chiu et Z.H. Chen 1989, Magnolia stellata var. keiskei Makino 1912, Magnolia
stellata
var. rosea Veitch ex Hu 1912, Talauma stellata (Siebold et Zucc.) Miq. 1866
Magnolia gwia¼dzista
K r z e w do 2 - 3 (5) m rednicy, po 20 latach uprawy oko³o 2,5 - 3 × 3,5 m, szeroki, gźsty, zwarty, ronie powoli. L i c i e sezonowe, jasnozielone, eliptyczne, 610 × 5 cm, na wierzcho³ku zaokr±glone, klinowate u podstawy. Kwi a t y w III/IVV, przed rozwojem lici, 7,5 - 10 cm szerokoci, bardzo liczne, pachn±ce, tepale wewnźtrzne liczne 14 - 16 (12 - 18), nieænobia³e, w±skie odwrotniejajowate, na końcu odgiźte w dó³, tepale zewnźtrzne niewielkie, dzia³kokszta³tne, szybko opadaj±ce. W y s t .: Japonia górskie lasy na p³d. Honsiu. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), bardziej od M. × soulangeana, ale i jej kwiaty czasem cierpi± od pó¼nowiosennych przymrozków. Pozosta³e wymagania jak magnolie. Zast .: oryginalny i obficie kwitn±cy krzew, cenny do ogrodów przydomowych. „P³atki” dodane do ciasta nalenikowego, czyni± z tej potrawy wykwintne danie. P o c h .: OB Phenian - 1993.
kwatera IVD
003900 2n = 38
Magnolia stellata 'Rosea' Veitch 1893 {Japonia <1893}; klon amerykański {J. Platt <1915} syn.: Magnolia stellata 'Jane Platt', Magnolia stellata 'Pink' Magnolia gwia¼dzista 'Rosea'
K r z e w do 2,5 - 3 m wysokoci. Kwitnie w III/IV, najwczeniej ze wszystkich odmian, bardzo obficie, p±ki lekko róæowe n a zewn±trz (!), po rozwiniźciu bielej±. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C). Jedna z najbardziej mrozoodpornych odmian magnolii. P o c h .: Szkó³ka Drzew i Krzewów „KULAS”, Pisarzowice ofiarowa³ K. Kulas - 1989.
53 panorama: 1a, 20; kwatera IIIE, VIB
011194
Magnolia stellata 'Royal Star' {J. Vermeulen/J. Vermeulen & Sons 19471952/1960}
[siewka z M. stellata 'Waterlily']
Magnolia gwia¼dzista 'Royal Star'
K r z e w duæy, z kulist± koron± do 2,5 - 3,5(6) m rednicy, ronie szybciej od M. stellata i kwitnie od niej o 7 - 14 dni pó¼niej. K w i a t y przed rozwojem lici, w p±ku bladoróæowe, pó¼niej czysto bia³e, 12 - 15 cm red., z 18 - 25(30) petalami. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), nawet do - 37,2 °C, cenna odmiana dla p³n.-wsch. Polski. P o c h .: Boskoop, gie³da 1995; Szkó³ki Krzewów Ozdobnych E. Pude³ek , Pisarzowice - 2000.
46 panorama 1a; kwatera VIB
003901
Magnolia 'Susan' {W.F. Kosar i F.de Vos, Arboretum Washington 19551956/68}
[M. liliiflora 'Nigra' × M. stellata 'Rosea']
syn.: Magnolia liliiflora 'Susan'
Magnolia 'Susan'
K r z e w bardzo gźsty, kulisty, do 2,5 - 4 m wysokoci, ronie powoli. L i c i e sezonowe, 6 - 10 × 3 - 5 cm, odwrotniejajowate, ciemnozielone. K w i a t y wraz z rozwojem lici w k.IV - V/VI i czźsto ponownie w końcu lata, pachn±, liczne, o d³ugim okresie kwitnienia, dzwonkowate, w±skie, ciemnoamarantowe janiej±ce ku górze, 6 „p³atków” 9 - 12(15) × 3,5 - 4,5 cm, o podwiniźtych do wewn±trz brzegach. U p r .: zad. mroz. ( - 26 °C). Wyj±tkowo cenna do ma³ych ogrodów; kwitn± juæ m³ode okazy. P o c h .: Szkó³ka Krzewów Ozdobnych „ZYMON”, T³okinia Wielka ofiarowa³ St. Zymon - 1989.
kwatera VIB
003902 2n = 38
Magnolia tripetala (L.) L. 1759
syn.: Magnolia frondosa Salisb. 1796, Magnolia umbellata Steud. 1841, Magnolia umbrella Desr. 1792,
Magnolia virginiana var. tripetala L. 1753
Magnolia parasolowata
Ma³e, wielopniowe d r z e w o , w uprawie 46 (10) m wysokoci, w ojczy¼nie do 12 - 15 m. L i c i e sezonowe, wyj±tkowo duæe (!), 50 - 60 × 25 cm, wyd³uæone, odwrotniejajowate, obustronnie zaostrzone (!) i parasolowato skupione na końcach ga³źzi (!). K w i a t y po 7 - 9 latach, w VI - VII, duæe, nieliczne, do 25 cm red., równoczenie z li¶ęmi; 12 (6 - 16) tepali wewnźtrzne do 20 cm d³., bia³e do kremowobia³ych, zewnźtrzne (3) zielonkawe, dzia³kokszta³tne, krótkie, odgiźte w dó³; pachn± intensywnie, ale nieprzyjemnie. W y s t .: p³d.- wsch. rejony USA. U p r .: w zaleænoci od pochodzenia od nie mroz. (< - 15 °C) do b. mroz. (> - 29 °C), wymaga wysokiej wilgotnoci powietrza i stanowisk os³oniźtych od wiatru moæe niszczyę duæe licie. Podobna do M. hypoleuca, od której róæni siź li¶ęmi wiźkszymi i w±skoklinowatymi u podstawy. O w o c e róæowe, liczne w ciep³e lata, bardzo ozdobne; nasiona chźtnie zjadane przez ptaki. Z a s t .: wyj±tkowo egzotyczny, parasolowaty uk³ad wielkich lici, w rodku których rozwija siź duæy kwiat. Polecana dla zach. i p³d. Polski. Spreparowane licie, po czź¶ciowym przegniciu tkanki i delikatnym jej wyp³ukaniu, doskonale nadaj± siź do suchych kompozycji kwiatowych. P o c h .: nn ofiarowa³a B. Stawikowska - 1990.
kwatera IIC, VIB
007419 2n = 38
Magnolia virginiana L. 1753
syn.: Magnolia australis (Sarg.) Ashe 1931, Magnolia australis var. parva (Ashe) Ashe 1931, Magnolia
burchelliana
Steud. 1841, Magnolia fragrans Salisb. 1796, Magnolia glauca (L.) L. 1759, Magnolia glauca var.
argentea DC. 1824, Magnolia glauca var. longifolia Aiton 1789, Magnolia gordoniana Steud. 1841, Magnolia
latifolia
Aiton ex Dippel 1893, Magnolia major Millais 1927, Magnolia virginiana ssp. australis (Sarg.)
E.Murray 1981, Magnolia virginiana var. australis Sarg. 1919, Magnolia virginiana var. glauca L.(?), Magnolia
virginiana
var. parva Ashe 1928, Magnolia virginiana var. pumila 1822
Magnolia sina
K r z e w lub ma³e d r z e w k o w uprawie do 4 - 5(6) m wysokoci, w ojczy¼nie drzewo do 16 - 20 (30) m (!), o do¶ę gźstej, nieregularnej koronie, ronie powoli. P ź d y cienkie, nagie; p±ki pokryte w³oskami. L i c i e dwusezonowe, ale czź¶ę opada przed zim± w pierwszym roku, 7 - 15 cm d³., eliptyczne, skórzaste, z wierzchu jasnozielone, b³yszcz±ce, nagie, od spodu niebieskobia³e, sine (st±d polska nazwa), w m³odoci pokryte jedwabistymi w³oskami, aromatyczne. K w i a t y w VI - VII/VII, czasem IX, 5 - 8 cm red., kuliste do p³askokulistych, pachn±ce róæami i cytrynami, kremowobia³e, tepale (9 - 12) grube i silnie wypuk³e. W y s t .: od wsch. USA po Texas wraz z Taxodium distichum, Nyssa aquatica, Cephalanthus occidentalis i Chamaecyparis thyioides. Up r .: w m³odoci ndost. mroz. ( - 18 °C), pó¼niej, w zaleænoci od pochodzenia, od dost. mroz. ( - 23 °C) do mroz. ( - 29 °C). Lubi gleby równomiernie wilgotne (!), lekko kwane, ciep³e i na takich dobrze kwitnie. Jest to magnolia piźknie pachn±ca i z zielonymi li¶ęmi w zimie, cenna do ma³ych przydomowych ogrodów w najcieplejszych regionach Polski, w s±siedztwie zbiorników wodnych. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa³ J. Tumi³owicz - 1999, 2000.
rodzina Berberidaceae - Berberysowate
× Mahoberberis C.K.Schneid.
[Mahonia × Berberis]
Mahoberberys
Grupa krzyæówek miźdzyrodzajowych obejmuj±ca 4 mieszańce. W Polsce uprawiane s± 2. Od berberysów odróæniaj± siź bezbronnymi pźdami, natomiast podobnie jak u mahonii, maj± pojedyńcze, czasami 3-dzielne licie.
kwatera IIIB
009374
× Mahoberberis miethkeana Melander et Eade {H.O. Miethke 1940}
[Berberis julianae × Mahonia aquifolium]
Mahoberberys Miethke'a
Interesuj±cy botanicznie mieszaniec miźdzyrodzajowy. Powsta³ samorzutnie i zosta³ znaleziony w szkó³ce krzewów w USA pomiźdzy rolinami Mahonia aquifolium. K r z e w 1 2 m wysokoci, do¶ę lu¼ny, o s³abo rozga³źziaj±cych siź, wyprostowanych pźdach, ronie szybko; m³ode pźdy br±zowawe. L i c i e wielosezonowe, zmienne na m³odych pźdach silnie kolczasto-z±bkowane (podobne do Ilex aquifolium), na starszych s³abo z±bkowane, eliptyczne, nie podzielone lub z³oæone z 3 listków, przy czym rodkowy znacznie wiźkszy od bocznych; z wierzchu zielone, b³yszcz±ce (!), spodem janiejsze; zim± przebarwiaj± siź na br±zowo. K w i a t y jasnoæó³te, w szczytowych gronach pojawiaj± siź sporadycznie. O w o c e czarne. Bardzo podobny do × M. aquisargentii. U p r .: dost. mroz. (- 23 °C), ale tylko w korzystnych warunkach siedliskowych. Wymagania jak Mahonia aquifolium. Piźkny krzew ozdobny, polecany do uprawy tylko w Polsce Zach. Nie jest tak podatny na m±czniaka jak × M. neubertii i od niego ³adniejszy. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop 1997.