348 panorama: 13, 17, 24; kwatera IIID
013802
Philadelphus virginalis Rehder 1920 ? {Lemoine 1909}
[prawdopodobnie (P. lemoinei) P. nivalis 'Plenus']
syn.: Philadelphus lemoinei virginal, Philadelphus virginalis Rehder, Philadelphus Virginal'
Jaminowiec panieski
K r z e w silnie rosncy do 2,5 - 3 m rednicy, pocztkowo o sztywnych i wyprostowanych gaziach, potem starsze przewieszaj si. L i c i e sezonowe, do 5 - 8 cm d., wybrzuszone, pomarszczone pomidzy nerwami, jajowate, ciemnozielone, zbkowane, od spodu pokryte gsto woskami. K w i a t y w VI - VII, intensywnie pachnce, 5 - 6 cm red., ppene (+ 5 dziaek i 5 patkw), czysto biae, kubkowate, patki zawinite do rodka, po 5 - 7 w pkulistych gronach; 25 - 35 prtniczek. U p r .: mroz. ( - 29 C); bficie kwitn take w pcieniu. Z a s t .: nadzwyczaj obficie kwitncy krzew. Doskonay na obrzea kp drzew, pod korony drzew i na ywopoty nieformowane. P o c h .: nn - <1970.
rodzina Gramineae (d. Poaceae) - Trawy
podrodzina Bambusoideae - Bambusowe
Pchyllostachys Siebold et Zucc.
Fylostachys
Do rodzaju naley 80 gatunkw bambusw wystpujcych w Birmie, Indiach i Chinach; w Polsce w uprawie gruntowej tylko 2 gatunki.
kwatera B/1
Pchyllostachys nigra (Lodd. ex Lindl. ) Munro
syn.: Bambusa nigra Lodd.
Fylostachys czarny
B a m bu s w uprawie 1 - 2 m, w ojczynie 3 - 5(6) m wysokoci, o pokroju wyprostowanym, lunym i pdach malowniczo przewieszajcych si na boki. Sabo wytwarza krtkie, podziemne rozogi. P d y 2 - 3 cm red., pocztkowo pokryte filcowatymi woskami, oliwkowozielone, po roku najpierw z czarnymi punktami, a dojrzae czarne z poyskiem wyjtkowo ozdobne. Pochwa liciowa pomaraczoworowa z duymi, czarnoczerwonymi, orzsionymi uszkami. L i c i e obustronnie ciemnozielone, z wierzchu byszczce, od spodu matowe, bardzo cienkie. W y s t .: Chiny w dolinie Jangcy. U p r .: do mroz. ( - 20,5 C). Wymagania glebowe ma niewielkie ronie na kadej niezbyt ubogiej glebie, ale preferuje gbokie, wiee, bogate w skadniki pokarmowe, przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne. Wymaga stanowisk ciepych, osonitych od wiatru i stale wilgotnego powietrza. Z a s t .: gatunek o jadalnych pdach, polecany do maych ogrodw, ze wzgldu na sabe rozprzestrzenianie si. P o c h .: Park Chamburcy ofiarowa N. Pirecki - 2000.
kwatera B/1
012488
Phyllostachys nuda McClure
Fylostachys prosty
B a m b u s w uprawie 1 - 2 m wysokoci, w ojczynie 4 - 6 m, o eleganckim, wyprostowanym pokroju i przewieszajcych si na boki pdach. Wytwarza rozogi, dziki ktrym szeroko rozprzestrzenia si jedna kpa moe zaj powierzchni okoo 25 m kw. P d y (dba) gadkie, szarozielone, tylko mode z biaym nalotem; wzy grube, purpurowe. Pochwy brzowoczerwone z duymi, ciemnymi plamami. L i c ie mae, cienkie, 8 - 10 1,5 - 2 cm, na spodniej stronie, u podstawy pokryte woskami. W y s t .: Chiny. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C) do zad. mroz. ( - 26 C). Wymagania uprawowe jak u rolin z rodzaju Sasa. Naley do jeszcze u nas do mao znanych gatunkw, ale najbardziej mrozoodpornych. P o c h .: Park Chamburcy ofiarowa N. Pirecki - 2000.
rodzina Rosaceae - Rowate
podrodzina Spiraeoideae - Tawuowe
Physocarpus Maxim.
Pcherznica, syn.: Tawuowiec
Do rodzaju naley 10 gatunkw, wystpujcych w Ameryce Pn. i pn.-wsch. Azji. W Polsce uprawianych jest 8 gatunkw (1 powszechnie) i 4 odmiany uprawne. K r z e w y do 2 - 5 m wysokoci, o jasnobrzowej korowinie uszczcej si na starszych pdach. L i c i e sezonowe, pojedyncze, skrtolege, zwykle 3-klapowe, zbkowane, bez przylistkw; jesieni te i pomaraczowote. K w i a t y obupciowe, biae, czasem rowe, 5-krotne; zebrane w szczytowe baldachogrona. O w o c e we IX, rozdte mieszki pcherzykowate (gr. physa = pcherz, karpos = owoc), w kadym po 3 - 5 tych nasion. U p r .: s wytrzymae na mrozy i bardzo na susz, znosz due ocienienie i rosn szybko. S mao wymagajce co do gleby, najlepiej rosn na glebach lekkich, piaszczystych, przepuszczalnych. Maj du zdolno do wydawania odroli i mona je intensywnie przycina. Doskonale znosz warunki miejskie.
kwatera A/0
003937
Physocarpus opulifolius (L.) Maxim. 'Luteus' {nn <1864}
syn.: Physocarpus opulifolius aureus
Pcherznica kalinolistna 'Luteus', syn.: Pcherznica kalinolistna odm. tolistna
K r z e w do 2 - 2,5 m wysokoci, o sztywnych, wzniesionych pdach, ronie szybko. L i c i e sezonowe, jaskrawo te szczeglnie wiosn, potem tozielone do brzowotych, 3-klapowe, rodkowa klapa dusza od bocznych, 3 - 5 cm d., z zarysie jajowatoeliptyczne, pikowano-zbkowane, nagie. K w i a t y w V/VI, do 1 cm red., miododajne, biae lub rowe. Up r .: odmiana b. mroz. (> - 29 C), doskonaa na gleby ubogie, piaszczyste i gliniasto-piaszczyste, szczeglnie w miastach. Wybarwienie lici intensywniejsze na stanowiskach sonecznych. Nie naley ci wiosn, gdy pdy „pacz”. Z a s t .: bardzo dobra na formowane ywopoty i do barwnych zestawie. W Polsce w
1838 r. Mniejszym krzewem jest, take tolistna odmiana Ph. opulifolius 'Dart's Gold'. P o c h .: OBUWr Wrocaw - 1998.
kwatera IVF
009259
Physocarpus opulifolius 'Nanus'{nn <1864}
syn.: Physocarpus opulifolius nanus (bdnie ?= Physocarpus monogynus (Torr.) Coult.)
Pcherznica kalinolistna 'Nanus'
K r z e w niszy od gatunku, 1 - 1,8 m wysokoci, gsty, zwarty, o pdach wyprostowanych, cienkich. L i c i e mniejsze, ciemnozielone, szerokoeliptyczne i nie tak gboko klapowane; nie przebarwiaj si jesieni. K w i a t y w VI, biae w baldachogronach 3 cm szer. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), wytrzymaa na susz. Wskazane stanowiska soneczne, dobrze ronie nawet na glebach ubogich, piaszczystych i gliniasto-piaszczystych. Polecana do sadzenia w grupach lub na niskie ywopoty, szczeglnie w miastach. Przez niektrych autorw (Warda H.-D., 2001), odmiana ta traktowana jest jako gatunek Physocarpus monogynus (Torr.) Coult.), syn. Spiraea monogyna, Neillia torreyi, Physocarpus torreyi. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1993.
rodzina Pinacea - Sosnowate
Picea A.Dietr. 1824
wierk
Do rodzaju naley okoo 35 gatunkw rosncych na pkuli pn. W Polsce na stanowiskach naturalnych wystpuje 1 gatunek, ale uprawianych jest 27, 10 mieszacw midzygat., form i odmian bot., oraz 152 odmiany uprawne. S to d r z e w a rozdzielnopciowe, jednopienne, wiatropylne, ywiczne, o stokowatej i ostro zakoczonej koronie, bez bocianich gniazd, jak u jode; gazie boczne osadzone w okkach. P d y chropowate z wystajcymi trzonkami po opadych igach; uoone dachwkowato, szczotkowato lub promienicie. I g y wielosezonowe, osadzone na trzonkach, romboidalne lub spaszczone jak u jode, ale bez rowka na grnej stronie, wierzchoki nigdy nie wcite. S z y s z k i zwisaj, s wyduone cylindrycznie, czasem jajowate, czsto pokryte ywic, nie rozpadaj si, dojrzewaj w cigu jednego roku; uski wspierajce przewanie niewidoczne. U p r .: lubi wiee, kwane gleby wilgotne powietrze; maj pytki system korzeniowy. Wikszo gatunkw to drzewa lasotwrcze o duym znaczeniu gospodarczym. W a r t o w i e d z i e o odmianach polskich, ktrych nie ma w Wojsawicach: Picea pungens 'Marciniec' {J. Krl 1962}, Picea pungens 'Aureovariegata' {F. Royski 1912}, Picea pungens 'Compacta Pyramidalis' {S. Tokarz 1925}, Picea pungens 'Tomek' {A. Marczewski 1975}.
PL
125 panorama: 3, 8 - 10, 13, 17, 18, 20; kwatera: IVF, VIIB, XVI
004317 2n = 24
Picea abies (L.) H.Karst. 1891
syn.: Abies abies (L.) Borbas 1902, Abies erythrocarpa Nyman, Abies excelsa Poir.1805, Abies gigantea Smith
ex Carrire 1867, Abies Lemoniana Booth ex Gordon 1858, Abies montana Nyman 1878, Abies mucronata Endl.
1847 non Raf. 1847, Abies pectinata DC. 1805 non Gilbert 1792 non Poiret 1804, Abies picea Mill. 1768 non
Lindl. 1838, Abies sub-artica Nyman 1878, Abies vulgaris Wender. 1851, Picea excelsa Link 1841, Picea rubra
A.Dietr. 1824 non Link, Picea vulgaris Link 1827, Pinus abies L. 1753, Pinus excelsa Lam. 1778, Pinus picea
Durand 1747
wierk pospolity, syn.: wierk zwyczajny, „smrek”, „wirk”
D r z e w o 25 - 35 m wysokoci i wysze, o zmiennych cechach morfologicznych. Korona bardzo regularna, stokowata, strzaa prosta, gazie boczne osadzone na pniu w do wyranych okkach pierwszy okek po 4 latach. W zwarciu oczyszcza si atwo z bocznych gazi i daje gadkie, zbieyste pnie z wysoko osadzon koron. P d y rnej barwy, pczki wskostokowate, zaostrzone, brzowe, bez ywicy. I g y wielosezonowe, 10 - 20 (25) okoo 1 mm, od kwadratowych na przekroju do romboidalnych i spaszczonych, obustronnie ciemnozielone, poyskujce. S z y s z k i 10 - 18 3 - 4 cm, cylindryczne, przed dojrzeniem zwykle zielone, pniej jasnobrzowe, opadaj zwykle w zimie lub na wiosn. D r e w n o z tawobia twardziel, czsto z czerwonawym odcieniem, nie rnic si barw od bieli. Soje roczne dobrze widoczne. Struktura niejednolita, ma ciemne i twarde ski oraz przyjemny, sabo ywiczny zapach. W y s t .: r., pn. i pn.-wsch. Europa do 2000 m n.p.m. W Polsce cz niowa i wyowa przedzielona jest pasem bezwierkowym obejmujcym fragment Niziny Mazowiecko-Podlaskiej. Wchodzi w skad niowych i grskich borw wierkowych oraz borw regla dolnego. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), lubi gleby wiee, gliniasto-piaszczyste i niezbyt suche powietrze, miejsca soneczne i chodne. Wraliwy na zanieczyszczenia powietrza dymami i pyami i nie nadaje si do miast i okrgw przemysowych. W Polsce gatunek lasotwrczy: drzewostanw nasiennych - 2025 ha, drzew doborowych - 706, plantacji nasiennych - 29,6 ha (7296 szczepw), plantacyjnych upraw nasiennych - 5,7 ha (2264 sadzonek). Z a s t .: wierki rosnce samotnie nie oczyszczaj si i maj bardzo adn koron, czsto z gaziami do samego dou. Gatunek dobry do zadrzewie krajobrazowych, na nie formowane osony przeciwniene i przeciwwietrzne oraz na najtasze, formowane ywopoty (sadzi w kierunku pn.-pd.). Z gatunku otrzymano kilkaset (!) odmian uprawnych. Oglnie znany jako witeczna choinka. Drewno ma wielorakie zastosowanie w budownictwie, stolarstwie i jako drewno rezonansowe. O k a z y najwiksze w Polsce: Zawoja 38/418/335, Strzelce Opolskie 35/413/345, Tysa Polana, gm. Tatrzaska 27/365/321, 40,5/361/319 i 29/326/288 i w okolicach Wrocawia: Sobtka Grka 26/380, Gola Wielka, gm. Twardogra 29/345, 29/285 i 27/250, Suw, gm. Milicz 24/345. W a r t o w i e d z i e : pdy i igy zawieraj olejki eteryczne, garbniki, gorycze, cukry, kwasy organiczne i witamin C. Dziaaj wyksztunie, antyseptycznie, bakteriobjczo, przeciwblowo i rozgrzewajco. W weterynarii odwar z pdw szczytowych stosuje si przy dychawicy oskrzelowej i w nieytach grnych drg oddechowych, za okady i kompresy z mocnego odwaru z pdw i modych szyszek w schorzeniach reumatycznych, oparzeniach, owrzodzeniach, otarciach i stuczeniach. Plastry z utartych igie i ywicy stosuje si w leczeniu ran, za zmielone igy mona dodawa do karmy drobnej zwierzyny domowej, zwaszcza kur, gdy wpywa to korzystnie na nono i zdrowotno. P o c h .: prawdopodobnie stanowisko naturalne - <1939, samosiewy ok.- 1980.
391 panorama 16; kwatera IIIC
004318
Picea abies 'Aurea' Carrire 1855 {nn<1855}
syn.: Picea abies 'Elegantissima', Picea abies var. aurea (Carrire) Rehder, Picea elegantissima hort., Picea
excelsa
var. aurea Carrire 1855
wierk pospolity 'Aurea', syn.: wierk pospolity odm. zocista
Nazwa zbiorowa dla form o modych igach w rnym stopniu to wybarwionych, w zalenoci od typu, gleby i stanowiska, np. w miejscach sonecznych s jaskrawote. W poowie lata igy trac tawe zabarwienie i staj si zielone. Drzewa rosn powoli i osigaj do 10 m wysokoci. Odmiany podobne: P. abies 'Finedonensis' i P. a. 'Aurescens' {USA 1920}.U p r.:b. mroz.(> - 29 C). P o c h .: Szkka Krzeww E. Pudeek, Pisarzowice - 1989.
kwatera IIC
004319
Picea abies 'Barryi' Beissn. 1891 {nn <1891}
syn.: Picea abies f. barryi (Beissn.) Rehder, Picea excelsa Barry Beissn.
wierk pospolity 'Barryi', syn.: wierk pospolity odm. Barrego
Karowata odmiana okoo 2,5 m wysokoci (niekiedy do 10 m), o koronie lunej, nieregularnie stokowatej, mocno „powygryzanej”. P d y przewodnie grube, gboko bruzdkowane, boczne krtkie. Pk szczytowy duy, stokowaty, z odwijajcymi si brzegami usek; pczki boczne mniejsze, gsto skupione dookoa pdw. I g y wielosezonowe, do 10 mm d., tpo zaostrzone, „nastroszone” na grnej stronie i skierowane ku przodowi. U p r .: odmiany b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Szkka Krzeww E. Pudeek, Pisarzowice 1989; Gospodarstwo Szkkarskie L. i G. Kurowscy, Koskowola ofiarowa L. Kurowski - 1990.
kwatera IIC
011590
Picea abies 'Clanbrassiliana' C.Lawson 1836 {Irlandia ok. 1780/1798}
syn.: Abies clanbrassiliana C.Lawson 1836, Abies excelsa Clanbrassiliana Loudon 1842, Picea excelsa var.
Clanbrassiliana
Carrire 1857 non Beissn., Pinus clanbrassiliana
wierk pospolity 'Clanbrassiliana'
Odmiana karowata, rednio do 1 m wysokoci, pdy roczne 2 - 3 cm d. Mode okazy paskokuliste lub zaokrglone. I g y krtkie, 5 - 10 0,5 mm, kujce. Pczki dobrze widoczne, ciemnobrzowe, stosunkowo due; na spodzie pdw janiejsze i mniejsze. Podobna do Picea abies 'Remontii' {nn < przed 1874}, o pczkach jasnych. Odmiana znaleziona w pn. Irlandii okoo 1790 r. i przeniesiona do posiadoci lorda Clanbrassila, gdzie ronie nadal, osigajc po 210 latach zaledwie 3 m wys. (!). Pod nazw P. a. 'Clanbrassiliana' byy rozpowszechniane bdnie w Europie inne odmiany, np.: 'Gregoryana', 'Pygmea', 'Nana', natomiast prawdziwa niekiedy bdnie pod nazwami: 'Parviformis', 'Brevifolia', 'Compacta Nana', 'Clanbrassiliana Elagans'. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Szkka w Litomylu ofiarowa Z. Chlebicki - 1995.
kwatera XIV
014286
Picea abies 'Columnaris' hort.
syn.: Abies excelsa columnaris Jacques, Picea abies f. columnaris (Jacques) Rehder, Picea excelsa columnaris
Carrire 1855
wierk pospolity 'Columnaris', syn.: wierk pospolity odm. kolumnowa
Nazwa zbiorowa dla drzew o bardzo wskim, kolumnowym pokroju. Gazie krtkie, odstajce + poziome lub lekko zwisajce. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: nn <1928.
636 panorama: 6, 25; kwatera: IVB, A/0
006996
Picea abies 'Cupressina' C.(?) Thomas 1908 {Turyngia <1904}
syn.: Picea abies f. cupressina (C.(?)Thomas) Rehder, Picea excelsa var. cupressina C.(?)Thomas 1904
wierk pospolity 'Cupressina', syn.: wierk pospolity odm. cyprysowa
Pokrj podobny do cyprysa, gsty, wskostokowaty, z ostrym wierzchokiem. Gazie liczne wznosz si pod ktem ostrym do gry. I g y 10 - 15 mm d., szarawozielone. Podobny do P. abies 'Pyramidata', ale wszy i korona bardziej zagszczona. U p r .: odmiana b. mroz. (> - 29 C), wartociowa, ronie do szybko. P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa J. Tumiowicz - 1990.
kwatera IIID
007002
Picea abies' 'Finedonensis' Paul ex Gordon 1862 {Finedon Hall Park <1862}
syn.: Abies finedonensis Gordon 1862, Picea abies var. finedonensis (Gordon) Rehder, Picea excelsa
finedonensis
Paul ex Gordon
wierk pospolity 'Finedonensis', syn.: wierk pospolity odm. toigowa
D r z e w o 10 - 15 m wysokoci, o pokroju stokowatym i pdach niemal poziomo uoonych. Mode pdy intensywnie jasnote lub tawobiae, pniej zieleniej. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), ale mode, jeszcze te pdy niekiedy bywaj uszkadzane przez intensywne soce. P o c h .: Arboretum Krnickie PAN ofiarowa T. Bojarczuk - 1998.
kwatera IIIC
008776
Picea abies 'Formanek' Svoboda 1906 {V. Formanek <1906}
wierk pospolity 'Formanek'
Wzrost bardzo powolny, igy krtkie; gazie gwne i boczne jak u Picea abies 'Inversa' Szczepiona nisko silnie poy si po ziemi lub zwisa, np. z murkw oporowych, tarasw. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Dendrologick Zahrada VOZ Prhonice - 1994.
561 panorama 21a; kwatera IIC
011611
Picea abies 'Gregoryana' J. Jefferies 1856 {nn < 1856}
syn.: Abies excelsa gregoryana Paul ex Gordon, Abies gregoryana hort., Picea excelsa gregoryana Carrire,
Picea abies var. gregoryana (Gordon) Rehder
wierk pospolity 'Gregoryana'
Odmiana karowata do 0,5 - 0,6 m wysokoci, zwykle szersza ni wysza, kulista, podzielona na odrbne, zaokrglone czci,. P d y cienkie, od spodu bardzo jasne; przyrosty krtkie, nieregularne, skupione „w pczkach”. P c z k i bardzo mae, jajowate, dobrze widoczne, bez ywicy; uoone nieregularnie lub w skupieniach do 10. I g y 6 - 12 mm poniej 1 mm, szarawozielone, dugo zaostrzone, sztywne, kujce; uoone promienicie. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Boskoop, gieda - 1995.
487 panorama: 18, 19, 22; kwatera IIA, IIIE
004322
Picea abies 'Inversa' Gordon 1862 {R.Smith <1862}
syn.: Abies excelsa inverta Gordon 1862, Abies inverta hort., Picea abies f. inversa (Beissn.) Rehder, Picea
abies
'Inverta', Picea excelsa var. inversa hort.
wierk pospolity 'Inversa', syn.: wierk pospolity odm. odwrcona
Odmiana najczciej szczepiona na wysokim pniu, wtedy gazie gwne i boczne zwisaj prostopadle do ziemi. Pokrj bardzo wski. Koron mona podwyszy przez podwizywanie gazek do palika. Szczepiona na niskiej podkadce cieli si po ziemi. Podobne odmiany: Picea abies 'Pendula', syn. P. abies var. pendula (Claws) Rehder i inne z nazwami dwuczonowymi, np. P. a. 'Pendula Bohemica' {Simon okoo 1910 r.}, P. a. 'Pendula Major' {S.Louis przed 1868}, syn. P. a. pendula major (Beissn.) den Ouden. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Boskoop, gieda - 1993.
kwatera IIIC
012150
Picea abies 'Koca' Cecot 1996 {A. Koca 1981}
wierk pospolity 'Koca'
Wyselekcjonowana siewka, gsta, rosnca do wolno, o zotawej barwie igie utrzymujcej si przez cay rok (!). U p r .: b. mroz. (> - 29 C). Nazw nadali J.J. Widajowie. P o ch .: Szkka Drzew i Krzeww Ozdobnych J. i J. Widajowie, Jzefosaw ofiarowa J. Widaj - 1998.
kwatera IIB
004327
Picea abies 'Ohlendorffii' Spth 1904 {Th. Ohlendorff/Spth Baumsch. ok. 1840
1850/1904}
syn.: Abies orientalis pygmaea Th. Ohlend. ex Beissn., Picea orientalis pygmaea Th.Ohlend., Picea excelsa
ohlendorffii
Spth, Picea abies 'Ohlendorfii', Picea abies var. ohlendorffii (Spth) Bail.
wierk pospolity 'Ohlendorffii'
Odmiana karowata, do 2,5 m. wysokoci, pocztkowo krzaczasta, pkolista lub zaokrglona, pniej wytwarza przewodnik i korona staje si stokowata. P d y cienkie, sztywne; rozgazienia „wachlarzykowate”. I g y krtkie 9 - 12 mm (4 - 8 mm), tawozielone, cienkie, wskie, mocno spaszczone. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Boskoop, gieda - 1993.
556 panorama 21a; kwatera IIC
004326
Picea abies 'Nidiformis' Beissn. 1907 {Rulemann Grisson Baumsch. <1904}
syn.: Picea excelsa var. nidiformis Beissn. 1909
wierk pospolity 'Nidiformis', syn.: wierk pospolity odm. gniazdkowata
Odmiana karowata, krzaczasta, szeroka i paska. U modych rolin porodku powstaje jajowate zagbienie, u starszych gniazdo zanika i krzewy wypitrzaj si wskutek nakadania si kolejnych warstw gazi, staj si kopulaste lub zaokrglone. Pczki mae, ciemnobrzowe z sinym nalotem. I g y krtkie, 7 - 11 mm, mocno spaszczone, z mikroskopijnymi zbkami (!). Odmiana czsto u nas spotykana, podobna do P. abies 'Procumbens' {Francja okoo 1850 r.}, ktra ma igy bez zbkw, dusze, 10 - 15 mm, wzrost bujniejszy, pokrj spaszczony i szerszy. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Gospodarstwo Szkkarskie L. i G. Kurowscy, Koskowola ofiarowa L. Kurowski - 1990.
kwatera IIB
009301
Picea abies 'Pumila Nigra' Beissn. 1891 {nn <1891}
syn.: Abies excelsa pumila nigra Beissn., Picea abies pumila nigra (Beissn.) Slavin
wierk pospolity 'Pumila Nigra'
Odmiana karowata, krzaczasta, nie wysza ni 1 m, pocztkowo paskokulista, pniej rozrasta si na szeroko. Pczki ciemne. I g y ciemnozielone, spodem niebieskawe. Odmiana podobna do P. abies 'Pumila Glauca', z ktr jest czsto utosamiana, z powodu na braku istotnych rnic. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Boskoop, gieda - 1993.
228 panorama: 5, 6, 7, 9, 14; kwatera: IVB
007006
Picea abies 'Pyramidalis Robusta' {nn <1891}
syn.: Abies excelsa var. pyramidalis robusta hort., Picea excelsa pyramidalis robusta Beissn. 1891
wierk pospolity 'Pyramidalis Robusta'
Mae drzewo (w Wojsawicach 5 - 6 m wys.) lub gsty, zwarty, do 2 - 3 m wysokoci krzew, o regularnym stokowatym pokroju, jak u Picea glauca 'Conica'. I g y krtkie, ciemnozielone, pczki jak u gatunku. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: nn - <1928.
302 panorama 9; kwatera XIV
012842
Picea abies 'Remontii' Reb.M.(?) Sm. 1874 {nn <1874}
syn.: Abies excelsa remontii Reb.M.(?)Sm. 1874, Abies remontii hort., Picea excelsa remontii Beissn. 1891,
Picea abies f. remontii Rehder, Picea remontii hort.
wierk pospolity 'Remontii', syn.: wierk pospolity odm. Remonta
K r z e w karowaty, do okoo 3 m wysokoci, regularnie stokowaty, ronie powoli. P d y jasne od spodu, przyrosty roczne 1 - 3 cm d., pczki jasne jak pdy. I g y krtkie, 5 - 8 mm, wskie, najdusze w dolnej czci przyrostu i stopniowo zmniejszaj si. Odmiana z pokroju i zagszczenia nieco podobna do P. glauca 'Conica', ale mniej atakowana przez przdziorki. Cenna do ogrodw przydomowych. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: nn - <1928.
28 panorama: 1a, 2, 11 - 14, 17 - 19, 23 - 26; kwatera: IIID, VIB, VIIB; fot. 98, 117, 183
007922
Picea abies 'Viminalis' Casp. 1878 {Alstrmer 1741}
syn.: Abies viminalis hort., Picea abies f. viminalis (Alstr.) Lindm., Pinus abies Pinus silvestris L. 1755, Pinus
hybrida
1792, Pinus viminalis Sparrm. 1777
wierk pospolity 'Viminalis', syn.: wierk pospolity odm. wiciowa, „wierk kurtynowy&rdqu;, „wierk
grzebieniasty”
Nazwa zbiorowa dla drzew z szeroko rozpostartymi konarami, lekko uniesionymi ku grze i gazkami bocznymi zwisajcymi pionowo w jednej paszczynie. Odmiana zmienna. Pozostae cechy jak u typu.   U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: nn - <1928 r. (pomiar w 2000 r. kw. IVA 29/247); nn - ok. 1960 - 70 (IIID 17/123 i VIA 21/191).
kwatera: IIA, IIIC
004329
Picea abies 'Virgata' Jacques 1853 {Francja < 1853}
syn.: Abies excelsa denudata hort., Abies excelsa virgata Jacques 1853; Picea excelsa denudata Carrire 1854,
Picea excelsa var. virgata Casp. 1873
wierk pospolity 'Virgata', syn.: wierk pospolity odm. wowa
Nazwa zbiorowa dla drzew skpo ugazionych, z dobrze widoczn strza wewntrz przejrzystej korony. Gazie bardzo dugie, biczowate lub wowate, gitkie, niekiedy ich koce ciel si po ziemi i prawie nie rozgaziaj si. Gazie boczne u starszych drzew zwisaj jak u Picea abies 'Viminalis'. Odmiana zmienna. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Arboretum Wojsawice 1990; Szkka Drzew i Krzeww „KULAS”, Pisarzowice - 1992.
545 panorama 21a; kwatera IIC
009300
Picea abies 'Will's Zwerg' Krssm. 1972 {J. Bruns/H. Wills 1936 ?/?}
syn.: Picea abies 'Obergrtner Bruns' hort., Picea abies 'Wills Zwerg'
wierk pospolity 'Will's Zwerg'
Karowaty k r z e w do 2 m wysokoci, bardzo gsty. Jasnozielone jednoroczne pdy kontrastuj z zielon barw krzewu. U p r .: odmiany b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Boskoop, gieda - 1996.
endemit, relikt
kwatera IIID
008514
Picea breweriana S.Watson 1855
wierk Brewera
D r z e w o do 40 m w ojczynie, dugowieczne, ronie powoli. Korona luna, „pczca”, gazie boczne dugie do 2,5 m (!), zwisaj z konarw pionowo w „kurtynach” podobnie jak u Picea abies 'Viminalis', ale bardziej regularnie i pikniej. P d y cienkie i jasne, matowe, gsto pokryte woskami; pczki prawie wrzecionowate, pojedynczo na szczycie zwisajcych gazek. I g y wielosezonowe 2 - 3 cm 1,5 mm, wypuke, z wierzchu ciemnozielone, byszczce, pniej matowe, od spodu z dwoma wskimi biaymi paskami; uoone promienicie, odstaj luno i skonie na wszystkie strony. S z y s z k i 8 - 12 cm d., najpierw zielone, pniej purpurowe i brzowe. W y s t .: gry Siskiyou w Kalifornii i Oregonie do 2500 m n.p.m. U p r .: jak wierki; gatunek b. mroz. (> - 29 C), charakterystyczny pokrj uzyskuje po kilkunastu latach uprawy. Okazy szczepione rosn wolniej i na og nie tworz regularnej korony. Z a s t .: drzewo o majestatycznej koronie, najpikniejszej wrd wierkw. Gatunek wyjtkowo cenny dla Polski, niestety bardzo rzadko spotykany w uprawie i w produkcji. W Polsce brak starych okazw. P o c h .: Arboretum Lene w lizowie ofiarowa S. Sktas - 1993.
606 panorama 23; kwatera IVF
007009
Picea engelmannii (Parry) Engelm. 1853
syn.: Abies engelmannii Parry 1863, Abies pungens Parry 1863, Abies nigra Engelm. 1862 non Desf., Picea
columbiana
Lemmon 1897, Picea engelmannii Engelm. 1863, Pinus commutata Parl. 1868
wierk Engelmana
D r z e w o 2 m wysokoci, w ojczynie do okoo 35 (maks. 50 m), dugowieczne, ronie rednio szybko, o koronie wskostokowatej z gaziami wyranie podniesionymi do gry, a u starszych drzew lekko zwisajcymi; oglnie podobne do Picea pungens, ale wsze i mniej srebrzyste. P d y jasne, sabo byszczce lub matowe, pokryte drobnymi, gruczokowatymi woskami (take trzonki igie), pczki sabo oywicowane. I g y wielosezonowe, 15 - 25 mm; bocznie spaszczone, czsto wysze ni szersze, matowe, szarozielone do niebieskawych, uoone skonie ku przodowi; roztarte nieprzyjemnie pachn. S z y s z k i podobne do wierka kujcego, ale mniejsze, 4 - 8 cm d., jasne - „somiaste”. W y s t .: od Kanady po Meksyk na wysokoci 450 - 3600 m n.p.m. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), wymagania uprawowe jak P. p.; stosunkowo wytrzymay na zanieczyszczenia powietrza. W uprawie w Europie od 1862 r., w Polsce od 1873 r. Z a s t : podobny do P. pungens, ale mniej srebrzysty, i tak te stosowany. P o c h .: Morton Arboretum - 1993.
502 panorama: 18, 23; kwatera IIIB
007849
Picea glauca var. albertiana (S.Br.) Sarg.1919
syn.: Picea alba albertiana (S.Br.) Beissn. 1909, Picea albertiana S.Br. 1907, Picea canadensis (Mill.) Britt.
var. albertiana Fitschen
wierk biay odm. wysoka, syn.: wierk biay odm. zachodnia
D r z e w o o wskiej koronie, do 20 m wysokoci, w ojczynie do 50 m, po Picea sitchensis najwyszy ze wierkw amerykaskich. P d y ciemniejsze ni u gatunku, bez nalotu woskowego; pczki lekko fioletowawo oywicowane. I g y dusze i wsze ni u typu, do 20 mm d., od gry ciemnozielone, od spodu z wskimi biaymi paskami. W y s t .: stan Alberta w Kanadzie, Gry Skaliste. U p r .: mroz. ( - 29 C), pozostae wymagania jak wierki. Z a s t .: tylko w kolekcjach, ale wart szerszego rozpowszechnienia. P o c h .: OBUWr. Wrocaw - 1989.
554 panorama 21a; kwatera IIC
004380
Picea glauca 'Albertiana Conica' Bailey 1933
syn.: Picea albertiana conica Bean, Picea albertiana 'Conica' hort., Picea canadensis conica Beissn., Picea
glauca
'Conica' A. Rehder i J.G. Jack 1904, Picea glauca 'Conica' hort., Picea glauca f. Conica Rehder 1920,
Picea glauca var. albertiana f. conica Rehder
wierk biay 'Albertiana Conica', syn.: wierk biay odm. stokowata
Odmiana karowata, po 60 latach uprawy okoo 4 m wysokoci, regularnie stokowata, bardzo gsta.   P d y cienkie, kremowobiae. I g y bardzo cienkie, krtkie (10 - 15 mm d.), delikatne, jasnozielone; uoone promienicie. Podobna do Picea glauca 'Liliput' W.H. Welch 1979 {Le Feber & Co. <1979}. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C), lubi stanowiska soneczne, osonite, zaciszne. Jedna z najcenniejszych karowatych odmian wierka, atrakcyjna w maych przydomowych ogrodach; niestety w okresie upaw i suszy bywa atakowana przez przdziorki wtedy igy zmieniaj zabarwienie i opadaj. P o c h .: Szkka Krzeww E. Pudeek, Pisarzowice - 1989.
kwatera IIC
007707
Picea glauca 'Laurin' Arnold ex Krssm. 1972 {R. Arnold 1952/1970}
[sport od Picea glauca 'Albertiana Conica']
wierk biay 'Laurin'
Wzrost wyjtkowo wolny, rocznie 15 - 25 mm; pokrj wskostokowy, wyjtkowo regularny i bardzo gsty. Podobny do P. glauca var. albertiana. U p r .: odmiana b. mroz. (> - 29 C), cenna do miniaturowych ogrodw, spotykana dotychczas tylko w kolekcjach. P o c h .: Gospodarstwo Szkkarskie L. i G. Kurowscy, Koskowola ofiarowa L. Kurowski 1989.
kwatera IIC
008516
Picea glauca 'Echiniformis' Carrire 1855 {Francja <1855}
syn.: Abies alba echiniformis hort., Picea alba var. echiniformis Carrire, Picea canadensis var. echiniformis
Carrire 1855
wierk biay 'Echiniformis'
Karowaty k r z e w 0,3 - 0,5 0,7 - 1 m, paskokulisty, bardzo gsty. Pdy jasnobrzowe, do grube; rocznie przyrastaj okoo 1 - 2 cm. I g y 0,5 - 1,0 cm d., szaroniebieskie, bardzo wskie, sztywne, luno uoone. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Gospodarstwo Szkkarskie L. i G. Kurowscy, Koskowola ofiarowa L. Kurowski - 1995.
243 panorama 6; kwatera: IIIC, IVB
004382
Picea mariana (Mill.) Britton, Sterns et Poggenb. 1888
syn.: Abies americana nigra hort., Abies artica cuning. ex Gordon 1853 non Murray 1867, Abies denticulata
Michx 1903, Abies mariana Mill. 1768, Abies marylandica hort., Abies nigra Aiton, Poiret i inni, Abies novaeangliae
K.Koch, Picea brevifolia Peck 1897, Picea nigra (Aiton) Link 1789, Picea nigra var. brevifolia (Peck)
Rehder ex L.H.Bailey, Pinus abies var. mariana (Mill.) Mnchh., Pinus mariana (Mill.) Du Roi, Pinus nigra
Aiton non Arn.
wierk czarny
D r z e w o do 10 m wysokoci, w ojczynie do 20 m, wolno rosnce, dugowieczne, o koronie wskostokowatej, gstej, u starszych nieregularnej i konarach odchodzcych od pnia pod katem prostym. P d y gsto pokryte gruczokowatymi woskami, zwykle ciemne. Pczki jajowate, ciemne, matowe, bez ywicy. I g y wielosezonowe, bardzo krtkie i wskie, 6 - 12 <1 mm, szaro- lub niebieskawozielone, matowe, w przekroju prawie kwadratowe, sztywne; uoone bardzo gsto, promienicie. S z y s z k i najmniejsze u wierkw, do 3,5 cm d., podobne do modrzewia; pojawiaj si ju u modych drzew, a po dojrzeniu wisz przez kilka lat. W y s t .: Kanada od Alaski i Labradoru do stanw Wisconsin i Michigan. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), wymagania glebowe mae, ale czsto choruje. W Europie w uprawie od 1700 r., w Polsce od 1824 r. Z a s t .: spotykany tylko w kolekcjach. W a r t o w i e d z i e : nazwa pochodzi od maego stanu Maryland (terra mariana) w USA P o c h .: Uniwersytet w Toronto - 1988, 1993.
kwatera IIB
007809
Picea mariorika B.K. Boom 'Gnom' W.H.Welch 1979 {Jeddeloh Nurs. 1951}
syn.: Picea omorika 'Gnom'
wierk poredni 'Gnom', wierk serbski 'Gnom'
K r z e w karowaty, po 20 latach uprawy 1,5 - 1,8 m wysokoci, szerokostokowaty, gsty, ronie powoli. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), rzadko atakowany przez przdziorki. P o c h .: OB Praga-Troja - 1989.
kwatera IIB
004383
Picea mariorika 'Machala' H.M.Groot. 1971 {Machala <1963}
syn.: Picea omorika 'Compacta'
wierk poredni 'Machala'
Karowaty k r z e w do 30 - 50 cm wysokoci i 1 m red., roczny przyrost do 10 cm. I g y wielosezonowe, 10 - 15 0,8 mm, z wierzchu ciemnozielone, spodem z biaosrebrzystymi lub szaroniebieskimi paskami. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), cenny do miniaturowych ogrodw. P o c h .: Szkka Krzeww E. Pudeek, Pisarzowice - 1989.
endemit, relikt
45 panorama: 1a, 1b, 2, 6, 7, 21b; kwatera: IA, IB, IVD, VIB, B/2; fot. 115
004385 2n = 24
Picea omorika (Pani) Purk. 1877
syn.: Abies omorica Nyman 1881, Pinus omorika Pani 1876
wierk serbski
D r z e w o 20 - 25 m wysokoci, w ojczynie ponad 30 m, dugowieczne, ronie szybko, z bardzo wsk (!) i strzelist koron. Jej charakterystyczny pokrj uwydatnia si z wiekiem. P d y i pczki brzowe do ciemnobrzowych, bez ywicy, z gruczokowatymi woskami. I g y wielosezonowe, 1 - 2 cm 1 - 2 mm, spaszczone, dwubarwne, z wierzchu ciemnozielone, byszczce, od spodu niebieskawobiae z 2 biaymi paskami, tpo zakoczone; uoone jak u wierkw na silnych pdach podniesione do gry ukazuj jasny spd (!). S z y s z k i mae, 3 - 6 cm d., bardzo liczne ju na modych drzewach (!), przed dojrzeniem fioletowe lub purpurowe do prawie czarnych, dojrzae ciemnobrzowe; nasady charakterystycznie zwaj si jakby w „szypuk”. W y s t .: Bonia i Hercegowina wapienne, pnocne zbocza gr Tara w rodkowym biegu rzeki Drwiny, na wysokoci 900 - 1700 m, objte rezerwatem o powierzchni okoo 60 ha. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), na glebach yznych i przy wysokiej wilgotnoci powietrza ronie szybko, toleruje gleby gorsze, dobrze znosi suche i zanieczyszczone powietrze. Wykazuje du tolerancj co do kwasowoci gleby dobrze ronie na kwanych, ale preferuje alkaliczne. Pno rozpoczyna wegetacj i dlatego nie szkodz jej spnione, wiosenne przymrozki. W uprawie w Europie od 1884 r., w Polsce od 1895 r. Z a s t .: jeden z najpikniejszych i najwszych wierkw, o wyjtkowo wskiej, strzelistej koronie. Obok Picea pungens najwaniejszy wierk dla naszych terenw zieleni, take w miastach i okrgach przemysowych. Doskonay na wskie szpalery, osony wiatro- i dwikochonne oraz jako to dla innych, kontrastowo wybarwionych rolin. Wymienity do ogrodw przydomowych. W a r t o w i e d z i e : opisany po raz pierwszy w 1872 r. przez prof. Josepha G. Panica (1814-1888). W trzeciorzdzie wystpowa take w Polsce. P o c h .: Szkka Rolin Ozdobnych J. i Z. Byczkowscy, Glinka - 1980, 1992.
kwatera IIIC
009304
Picea omorika 'Pendula Bruns' hort. {J.Bruns ok. 1955}
wierk serbski 'Pendula Bruns'
Odmiana o wyjtkowo wskiej koronie, do 1 m rednicy, oraz gaziach silnie zwisajcych i przylegajcych do pnia. Strzaa czsto powyginana. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Firma John. Bruns, Bad Zwischenahn - 1993.
447 panorama: 17, 19, 21a; kwatera IIIB, IIIH; fot. 158
004387
Picea orientalis (L.) Link 1847
syn.: Abies orientalis (L.) Poir. 1804, Picea Wittmanniana Carrire 1855, Pinus orientalis L. 1763
wierk kaukaski
D r z e w o w uprawie 20 - 25(30) m wysokoci, w ojczynie do 40(50) m, dugowieczne, ronie rednio szybko, z pokroju podobne do Picea abies, ale dolne konary sigaj do samej ziemi. P d y jasne i byszczce, gsto pokryte woskami; pczki mae, jajowate, ciemniejsze od pdw, bez ywicy.   I g y wielosezonowe, bardzo krtkie (!) do 1 cm d., prawie kwadratowe lub lekko spaszczone, ciemnozielone i silnie byszczce, jak „polakierowane”, nie kujce; zagszczone na grnej stronie gazek i skierowane bardzo regularnie ku przodowi. S z y s z k i wskie, 5 - 10 cm d., wrzecionowate lub cylindryczne, niedojrzae fioletowe, potem ciemnobrzowe i pokryte ywic. W y s t .: Kaukaz i pn.-wsch Anatolia. U p r .: w Wojsawicach b. mroz. (> - 29 C), w innych czciach kraju opisywana jako zad. mroz. ( - 26 C); mniej wymagajcy od wierka pospolitego. Z a s t .: ze wzgldu na charakterystycznie krtkie igy bardziej oryginalny od P. abies. Polecany raczej dla cieplejszych regionw Polski. P o c h .: nn - <1928 r. (pomiar w 2000 r. kw. IIIH grupa do 21/123, 120, 103, 92, 83, 54).
275 panorama 7, 19; kwatera: IIIE, XV
004388
Picea orientalis 'Aurea' Otto 1873 {P. Smith przed 1873}
syn.: Picea orientalis aurea Otto, Picea orientalis var. aurea Hesse, Picea orientalis aureo spicata Beissn.
wierk kaukaski 'Aurea'
Wyglda prawie identycznie jak gatunek, ale mode pdy zocistote kontrastujce ze starszymi, ciemnozielonymi igami; w lecie zielone. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: nn - <1928; Szkka Krzeww E. Pudeek, Pisarzowice - 1989.
kwatera IIIH
008900
Picea orientalis 'Gracilis' Kort 1903 {Van Geert Nurs. <1903/ok. 1903}
syn.: Picea orientalis gracilis compacta hort., Picea orientalis gracilis nana hort., Picea orientalis var. nana
Carrire 1891
wierk kaukaski 'Gracilis'
Odmiana karowata, starsze okazy do 2 - 3 m wys., bardzo gsta, jajowata do zaokrglonej, ronie bardzo powoli. I g y krtkie, jak u gatunku, 5 - 7 mm d. U p r .: mroz. ( - 29 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991.
kwatera IIIC
004390
Picea polita (Siebold et Zucc.) Carrire 1855
syn.: Abies polita Siebold et Zucc. 1842, Abies Thunbergii Lindl. 1833, Abies torano Siebold 1830, Abies torano
Siebold ex K.Koch, Picea torano (Siebold ex K.Koch) Koehne 1893, Pinus Abies Thunb. 1784 non L.
wierk szydlasty, syn.: wierk tygrysi
D r z e w o w uprawie do 10 m wysokoci, w ojczynie do 40 m. Ronie bardzo wolno, ma koron regularnie stokowat (u starszych szerokosupow) i konary ustawione prawie horyzontalnie, w wyranych pitrach. P d y mocne i sztywne, gboko bruzdkowane, bladote lub kremowe, nagie i lekko byszczce; paczki ciemnobrzowe do czarniawych, wygadzone i bez ywicy. I g y wielosezonowe, 1,5 - 2,0 cm do 3 mm, bocznie spaszczone, sztyletowate, bardzo sztywne i kujce, byszczce; uoone prawie promienicie. S z y s z k i 8 - 10 cm d. W y s t .: Japonia. U p r .: dost. mroz. (- 23 C), wikszo dawniej sadzonych okazw zmarza. Z a s t .: tylko dla kolekcjonerw. P o c h .: OBUWr. Wrocaw - 1996.
241 panorama 6; kwatera IVB
004392
Picea pungens 'Argentea' Rosenthal 1887 {nn <1887}
syn.: Picea pungens argentea Rosenthal, Picea pungens coerulea Beissn., Picea pungens var. Kosteri Beissn.,
Picea pungens
var. Kosteriana hort. non Mast.
wierk kujcy 'Argentea', syn.: wierk kujcy odm. srebrzysta
Nazwa zbiorowa dla drzew o srebrzystawym zabarwieniu pdw, ale bardziej intensywnym ni u P. pungens 'Glauca'. Pomidzy barwami „argentea” i „glauca” nie ma wyranego rozdziau i s one czsto subiektywnie ujmowane. D r z e w o do 20 m wysokoci, o koronie regularnie szerokostokowatej (u starszych czsto szerokosupowej) i gaziach rozpostartych pasko w wyrane pitra, ronie do szybko. P d y sztywne, mocne, nagie, gboko bruzdkowane, od jasnoto brzowych do pomaraczowych; pczki bez ywicy jasno- lub tobrzowe. I g y wielosezonowe,2-3 cm d., kwadratowe na przekroju, sztywne, silnie kujce, srebrzyste do srebrzystobiaych; uoone promienicie dookoa pdw, szczotkowato nastroszone.S z y s z k i 6-10 cm d., somianote lub brzowe.U p r .: b. mroz. (> - 29 C), bardzo wiatolubna, nie toleruje nawet bocznego zacienienia, mao wymagajca co do gleby, odporna na zanieczyszczenia powietrza i bardzo odporna na susz. Z a s t .: warto dekoracyjna bardzo wysoka ze wzgldu na regularn i atrakcyjnie wybarwion koron. Sadzony jest w caej Polsce, najczciej pojedynczo lub w maych grupach. Wymienity na szpalery i jako to dla rolin o kontrastowym ulistnieniu. P o c h .: nn - <1928.
kwatera IIIC
004393
Picea pungens 'Biaobok' Szk. Krnickie kat. 1994 {Szkka w Poogu/Szk. Krnickie
<1935/1994}
syn.: Picea pungens 'Bialobok' (bdnie), Picea pungens 'Profesor Biaobok', Picea pungens 'Professor Bialobok'
(bdnie), Picea pungens 'Puawski' hort.
wierk kujcy 'Biaobok'
Odmiana polska znaleziona przed II wojn przez Jana Biaoboka, w ogrodzie jego ojca w Lublinie, a pochodzca ze szkek w Poogu i na jego cze oficjalnie nazwana przez A. Boratyskiego, K. Dolatowskiego i J. Oleksego. Wg katalogu Szkek Krnickich z 1994 r.: „Due drzewo wolno rosnce o gstej koronie. Mode pdy, jasnote, z czasem bledn, pod koniec lata maj kolor jasnoniebieski”. Z a s t .: bardzo wartociowa odmiana, cenna w kadym polskim ogrodzie. U p r .: b. mroz. (> - 29 C); szczepiona w modoci dugo nie wytwarza przewodnika, ronie bardzo powoli, wiosn wyjtkowo atrakcyjna, a jej mode przyrosty „drani oczy”. P o c h .: OBUWr. - 1994.
84 panorama: 1b, 2 - 7, 10 - 12, 14, 17, 18, 21b, 24 - 26; kwatera: IA, IIIA i D, VIIB, XIB; fot. 117
004394 2n = 24
Picea pungens f. glauca (Regel) Beissn. 1891
syn.: Picea pungens 'Glauca', Picea pungens var. glauca Beissn.
wierk kujcy f. sina
Uniwersalna nazwa zbiorowa obejmujca drzewa i krzewy o mniej lub bardziej niebieskawym albo sinym odcieniu, ale mniej intensywnym od Picea pungens 'Argentea'. Identyfikacja odmian klonalnych o podobnym zabarwieniu igie, takich jak: P. p. 'Glauca Endtz', P. p. 'Glauca Hoopsii' czy 'Glauca Koster' jest bardzo trudna, std pod nazw P. p. 'Glauca' kryj si czsto inne odmiany szczepione. Up r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: prawdopodobnie Szkka A. Weisse, Kamieniec Zbk. - <1928 r. (pomiar w 2000 r. najwiksze okazy: kwatera IA 25/161, IIIA 25/160, IIID 21/210 i XIB 26/220).
6 panorama: 1a, 3, 22; kwatera IIA; fot. 100
007924
Picea pungens 'Frst Bismarck' A.Weisse 1887 {Weisse <1887/1887}
syn.: Picea pungens 'Bismarck' hort., Picea pungens 'Frst (Prince) Bismarck', Picea pungens 'Furst Bismarck'
wierk kujcy 'Frst Bismarck'
Monumentalne d r z e w o 20 - 25 m wysokoci, o koronie wskostokowatej i gaziach uoonych w regularnych, paskich, wyranie oddalonych od siebie okkach. Mode igy czsto prawie biae, pniej jak u P. pungens 'Argentea'. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). W a r t o w i e d z i e : w Wojsawicach F. von Oheimb zgromadzi wiele odmian wierka kujcego, prawdopodobnie dziki kontaktom z poblisk szkk A Weisse w Kamiecu Zbkowickim (d. Kamenz), ktra wyselekcjonowaa kilka wasnych odmian wierka kujcego. P o c h .: prawdopodobnie od hodowcy A. Weisse - <1928 (pomiar w 2000 r. 25/238).
553 panorama 21a; kwatera IIC
004395
Picea pungens 'Glauca Globosa' {A. Kluis Nurs. 1937/1955}
syn.: Picea pungens glauca nana Hesse, Picea pungens globosa Den Ouden
wierk kujcy 'Glauca Globosa', syn.: wierk kujcy odm. sina kulista
Karowaty k r z e w o gstej koronie w ksztacie spaszczonej, nieregularnej pkuli, ronie bardzo powoli, do 8 mm rocznie. Starsze okazy osigaj wysokoci do 1,5 m. I g y wielosezonowe, 8 - 12 mm d., srebrzystoniebieskie. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Szkka Drzew i Krzeww „KULAS”, Pisarzowice - 1989.