156 panorama 4; kwatera X
013503
Acer palmatum 'Hessei' Schwer. 1893 {<1893} (Gr. 2b)
syn.: Acer palmatum 'Elegans Purpureum' G.Nicholson 1881 non Schwer. 1893, Acer palmatum 'Elegans
Atropurpureum' Dicks. 1887, Acer palmatum heptalobum Hessei, Acer palmatum heptalobum elegans
atropurpureum
G.Nicholson
Klon palmowy 'Hessei', syn.: Klon palmowy odm. Hessego
K r z e w lub mae drzewo 4 - 5 m wysokoci, z grubymi pdami i konarami. L i c i e sezonowe, purpurowoczerwone, w lecie na stanowisku sonecznym brzowe, 7-klapowe; klapy wskie i dugie, 8 - 9 cm d., zbkowane, gboko wcite niemal do nasady i stykaj si ze sob, przez co li wydaje si by wyduony (!); klapy, z wyjtkiem najmniejszych u nasady, skierowane s skonie ku grze; jesieni jaskrawokarminowoczerwone. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Boskoop, gieda - 1995.
kwatera: VIA, X, XIA
009228
Acer palmatum 'Inaba Shidare' {Yokohama Nurseries <1930} (Gr. 4b)
Klon palmowy 'Inaba Shidare'
K r z e w w Boskoop do 2,5 m wysokoci, w dolnej czci wyprostowany, o przewieszajcych si, do grubych pdach, czasem szerszy ni wyszy, ronie szybko. Odmiana o liciach purpurowoczerwonych, podobna do A. palmatum 'Garnet', ale l i c i e wiksze okoo 15 cm red., sabiej wcinane, a starsze okazy maj pokrj mniej kaskadowy i jesieni przebarwiaj si intensywnie na karminowoczerwono. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C). Bardzo dekoracyjna odmiana, dotychczas w 4 kolekcjach. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1991; Boskoop, gieda - 1993, 1995.
161 panorama 4; kwatera X
010761
Acer palmatum 'Kagiri Nishiki' Chikinsho 1710 {Chikinsho/Yokohama Nurseries
1710/1896} (Gr. 1c)
syn.: Acer palmatum 'Rosavariegatum', Acer palmatum 'Roseomarginatum', Acer palmatum 'Roseovariegatum',
Acer palmatum roseomarginatum Van Houtte 1865, Acer palmatum 'Kagiri', Acer palmatum 'Kagiri nishiki',
Acer palmatum 'Kageori nishiki'
Klon palmowy 'Kagiri Nishiki', syn.: Klon palmowy odm. rowo obrzeona
Luny, wyprostowany k r z e w lub mae, kuliste d r z e w o . W Europie 50-letnie okazy dorastaj do 4 - 5 m wysokoci. P d y i ogonki 1,5 cm d., czerwone. L i c i e sezonowe, mae 3 - 5 4 - 6 cm, ciemnozielone z niebieskawym odcieniem i z nieregularnie biaymi i rowymi brzegami, zwykle z 5(7) podugowatojajowatymi klapami, czsto zdeformowanymi i sierpowato wygitymi; jesieni kremowe brzegi lici staj si intensywnie rowokarminowe. Podobny do A. palmatum 'Butterfly' {Wada 1938}. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. (- 23 C). Dotychczas w Polsce w dwch kolekcjach. W a r t o w i e d z i e : o podobnej nazwie inna odmiana 'Kiri Nishiki', z grupy Dissectum. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
230 panorama 5,12; kwatera XIA
007874
Acer palmatum 'Linearilobum' Miq. 1867 (Gr. 5a}
syn.: Acer palmatum 'Atrolineare', Acer palmatum f. linearifolium, Acer palmatum f. linearilobum, Acer
palmatum
'Lineare', Acer palmatum var. linearilobum Miq.
Klon palmowy 'Linearilobum', syn.: Klon palmowy odm. wskoklapowa
Mae, wyprostowane d r z e w k o do 4 - 6 m wysokoci. L i c i e sezonowe, gboko podzielone, a do nasady na 5 - 7 bardzo wskich klap o wymiarach 5 - 8 0,5 - 1 cm; brzeg odlegle zbkowany. Podobny do A. palmatum 'Shime-no-uchi' i A. p. 'Scolopendrifolium'. U p r .: mroz. ( - 29 C), wskazana jednak uprawa w rejonach o agodnych zimach i wysokiej wilgotnoci powietrza. W Europie w uprawie od 1860 r. W Wojsawicach stary okaz o wymiarach w 2000 r. 6 m wys. i 43 cm obwodu. P o c h .: Japonia - <1928.
kwatera IVA
010763
Acer palmatum 'Omato' {Angyo Maple Nursery 1930} (Gr. 2a)
Klon palmowy 'Omato'
K r z e w lub niewielkie drzewko o kulistej koronie do 6 - 8 m red. (w Boskoop). L i c i e sezonowe, due, 6 - 9 8 - 11 cm, ogonek 3 - 4 cm d., mode z odcieniem pomaraczowoczerwonym, starsze intensywnie zielone, jesieni wspaniale przebarwiaj si na kolor purpurowy, niekiedy pomaraczowoty. Jesieni podobny do A. palmatum 'Koreanum' i A. p. 'Heptalobum'. Up r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie zad. mroz. ( - 26 C). P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
009284
Acer palmatum 'Osakazuki' Japanese Maple List 1882 {Yokohama Nursery <1882/1898}
syn.: Acer palmatum 'Taihai', Acer palmatum 'Ohsakazuki' (Gr. 2a)
Klon palmowy 'Osakazuki'
D r z e w o w modoci wyprostowane i szybko rosnce, w starszym wieku o kulistej koronie, w Japonii 5 - 7 4 - 5 m. L i c i e sezonowe 5 - 10 12 - 14 cm, sztywne, podzielone na 7 szerokojajowatych, regularnie pikowanych klap, mode oliwkowozielone, pniej intensywnie zielone; jesieni przebarwiaj si wspaniale, najintensywniej wrd klonw, na jaskrawokarminowoczerwone; ogonek 6 cm d.. U p r .: mroz. ( - 29 C); stara i wartociowa odmiana, cenna do jesiennych zestawie kolorystycznych. P o c h .: Boskoop, gieda - 1994.
21  panorama 1a,2,3; kwatera VIII
007875
Acer platanoides 'Palmatifidum' Tausch 1829 {nn}
syn: Acer platanoides 'Lorbergii'
Klon pospolity 'Palmatifidum', syn.: Klon pospolity odm. powcinana
D r z e w o o nieregularny pokroju, osiga 15 - 18 m wysokoci, ronie szybko. L i c i e gboko powcinane, a do ogonka, klapy zachodz czciowo na siebie i wygldaj jak palczasto zoone; koce klap i zby dugo zaostrzone; jesieni topomaraczowe. Podobny do A. palmatum 'Dissectum', ale wzrost silny, gazie pogite, mode p d y tozielone, mode licie jasnozielone. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), w Wojsawicach ronie 105-letni okaz, dar F. von Schwerina, o wymiarach w 2000 r. 18 m wysokoci i 193 cm obwodu. P o c h .: Szkka F. von Schwerin - 1896.
152  panorama 4; kwatera X
kwatera IVA
010764
Acer palmatum 'Red Pygmy' Esveld 1969 {C. Esveld 1967} (Gr. 5a)
Klon palmowy 'Red Pygmy'
Miniaturowe d r z e w k o , gste i kuliste, po 25 latach uprawy w Boskoop 1,5 - 2 m red., ronie powoli. L i c i e sezonowe 10 - 12 cm red., delikatne, 7(5)-klapowe, klapy lancetowate 3 - 9 0,2 - 0,3 cm, bardzo wskie (!); wiosn ciemnoczerwone, latem brzowopurpurowe, jesieni topurpurowozielone. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C), dotychczas w jednej kolekcji w Polsce. Cenna, oryginalna odmiana, polecana do maych ogrodw. P o c h .: Firma C. Esveld, Boskoop - 1994.
013502
Acer palmatum 'Rubrum' Schwer. 1893 {nn ok. 1900}
syn.: Acer palmatum septemlobum sanguineum, Acer palmatum septemlobum rubrum
Klon palmowy 'Rubrum'
D r z e w o wyprostowane, w uprawie okoo 4 m wysokoci, ronie do szybko. L i c i e sezonowe 9 - 12 cm red., mode kasztanowoczerwone, latem brzowe lub zielone z odcieniem brzowoczerwonym, 7-klapowe, wcite gbiej ni do poowy, silnie zaostrzone, brzegiem delikatnie zbkowane; ogonek okoo 4 cm d.; jesieni karminowoczerwone. U p r .: mroz. ( - 29 C). P o c h .: Boskoop, gieda - 1994.
157  panorama 4; kwatera X
008373
Acer palmatum 'Satzuki Beni' (Gr. 2a)
syn.: Acer palmatum 'Satzuki-Beni', Acer palmatum 'Satzuki beni', Acer palmatum 'Satsuki beni'
Klon palmowy 'Satzuki Beni'
Mocny wyprostowany k r z e w lub d r z e w k o , w Boskoop po 20 latach uprawy 7 - 8 m wysokoci. L i c i e sezonowe 5 - 6 7 - 10 cm, ciemnozielone i sztywne, 7-klapowe, pytko wcite; jesieni jaskrawopomaraczowe do szkaratnopurpurowych. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie zad. mroz. ( - 26 C), dotychczas tylko w dwch kolekcjach. P o c h .: OB Kanagawa - 1992.
kwatera IIIF
008372
Acer palmatum 'Shindeshojo' {Japonia} (Gr. 1b )
[selekt 'Deshojo']
syn.: Acer palmatum 'Shin-De-Shoujou', Acer palmatum 'Shin deshojo'
Klon palmowy 'Shindeshojo'
K r z e w silnie ugaziony, w Japonii 2 - 3 m red. Mode p d y ciemnopurpurowe. L i c i e sezonowe, mae 3 - 5 cm red., 7(5)-klapowe; w modoci dugo i wspaniale purpurowe do szkartnoczerwonych, pniej czerwonawozielone, z delikatnymi biaokremowymi plamami; jesieni przebarwiaj si na czerwono i pomaraczowo. Odmiana podobna do 'Chishio Improved' i 'Seigai'. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C); niekiedy mode pdy niszczone s przez wiosenne przymrozki. Preferuje stanowiska ocienione. Dotychczas w Polsce w dwch kolekcjach. Z a s t .: atrakcyjna odmiana, take zim, ze wzgldu na barwne pdy. Cenna do maych ogrodw i do miniaturowych upraw typu bonsai, bundze, pen-dzin. P o c h .: OB Kanagawa 1992, Boskoop - 1994.
230  panorama 5,12; kwatera: X, XIA
012226
Acer palmatum ssp. amoenum (Carrire) Hara 1954 Sekcja Palmata, Seria Palmata
syn.: Acer amoenum Carrire 1867, Acer palmatum var. amoenum (Carrire) Ohwi 1953, Acer palmatum var.
coreanum Nakai 1914, Acer palmatum var. heptalobum Rehder 1938
Klon palmowy pgat. powabny
D r z e w o lub drzewkoksztatny k r z e w, w uprawie 4 - 10 m wysokoci, w ojczynie do 10 m. Li c i e sezonowe 6 - 15 cm red., wiksze od gatunku o okoo 2 cm i gbiej klapowane, 7 - 9-klapowe, brzegiem delikatnie zbkowane; ogonki liciowe 35 cm d.; jesieni te do pomaraczowych. K w i a t y w V, patki kremowe, dziaki czerwone. Nasiona 35 cm d. W y s t .: ten sam region co A. palmatum ssp. palmatum. U p r .: w dobrych warunkach siedliskowych mroz. ( - 29 C). W Wojsawicach na kwaterze XIA ronie stary okaz o wymiarach w 2000 r. 11 m wys. i 72+100 cm obwodu. P o c h .: Japonia - <1928; OB Hiroszima - 1996; Arboretum w Wojsawicach (samosiewy) - 1996.
279  panorama 8,24; kwatera: VIA, XIIA, XIV
003593
Acer palmatum Thunb. ex Murray 1784 ssp. palmatum Sekcja Palmata, Seria Palmata
syn.: Acer formosum Carrire 1867, Acer japonicum var. polymorphum (Siebold et Zucc.) Veitch 1867, Acer
jucundum
Carrire 1867, Acer palmatum var. amabile Koidz. 1911, Acer palmatum var. coreanum Nakai 1915,
Acer palmatum var. palmatum (K.Koch) Rehder 1938, Acer palmatum var. spectabile Koidz. 1911, Acer
palmatum
var. thunbergii Pax 1886, Acer polymorphum sensu Siebold et Zucc. 1845 non Spach 1934, Acer
polymorphum
var. thunbergii (Pax) Dieck 1886
Klon palmowy pgat. typowy
K r z e w lub d r z e w o w uprawie 5 - 15 m wysokoci, o rednicy pnia do 25 - 30 cm, w ojczynie 10 - 20 m wysokoci i o pniach do 50 - 60 cm red., o pdach cienkich, nagich i gadkich, ronie powoli. L i c i e sezonowe (4)5(7)10 5 - 10 cm, wachlarzowate (palmowe) w zarysie okrgawe, 5(7)-klapowe, jasnozielone. Klapy wskie, grubo podwjnie pikowane i sieczne, w rnym stopniu powcinane; ogonek 2 - 5 cm d.; jesieni wspaniale jaskrawoczerwone, topomaraczowe. K w i a t y w V - VI, dziaki czerwonopurpurowe, patki kremowobiae. O w o c e w IX, 1 - 2 cm d., skrzydeka uoone pod ktem rozwartym, niedojrzae czsto czerwone. Gatunek zmienny. Wy s t .: Korea, Tajwan, wsch. Chiny, Japonia gry Azuma Fukushima, Shikoku, zach. Kiyshiu i Honshu na wysokoci 100 - 1100(1300) m. U p r .: w dobrych warunkach siedliskowych i ookazy o „dobrym pochodzeniu” mroz. ( - 29 C), w modoci jednak wraliwy. Nie nadaje si do uprawy w pn.- wsch. Polsce. Wymagania siedliskowe podobne jak raneczniki i azalie. O k a z y n a j w i k s z e w Polsce: Ksi 13,5 m wys. i 36 cm red., Rogw do 10 m wys., Wojsawice 10 m wys. i 46+54 cm obwodu. W a r t o w i e d z i e : ju w 1882 r. w Japonii uprawiano ponad 200 odmian tego klonu.
P o c h .: Japonia - <1928; Arboretum w Wojsawicach - 1991.
kwatera: VIA, XIA
009229
Acer palmatum 'Trompenburg' Van Hoey Smith 1965 {Arb. Trompenburg <1965} (Gr. 3b)
Klon palmowy 'Trompenburg'
D r z e w o wyprostowane, wielopniowe 4 - 5 3 - 4 m (6 - 8 m wysokoci w Boskoop), ronie do szybko. Li c i e sezonowe 6 - 8 9 - 12 cm, dekoracyjne mode ciemnopurpurowe i byszczce, pniej brzowozielone, 79-klapowe z gboko wcitymi i silnie na brzegach podwinitymi klapami tworzcymi niemal rurk (!); jesieni szkaratnopurpurowe. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie zad. mroz. ( - 26 C). Interesujca odmiana, popularna w Europie, w Polsce tylko w czterech kolekcjach. P o c h .: Boskoop, gieda - 1993.
162  panorama 4; kwatera X
010766
Acer palmatum 'Tsuchigumo' (Japanese Maple List 1882) Koidz. 1911 {Japonia <1882}
syn.: Acer palmatum 'Tsuchi Gumo' (Gr. 1a)
Klon palmowy 'Tsuchigumo',
K r z e w bardzo zwarty, ronie powoli, w Japonii do 2 - 3 m wysokoci. L i c i e sezonowe, „gwiazdkowate”, rnej wielkoci od maych 2 - 4 cm do 5 cm red., gboko 7- klapowe, klapy podugowate, charakterystycznie poskrcane; ogonek 1 - 2 cm d. Mode licie krtko rdzawoczerwone, starsze bardzo szybko staj si intensywnie zielone; jesieni te z czerwonokarminowym obrzeem. U p r .: mrozoodporno niedostatecznie u nas poznana, prawdopodobnie dost. mroz. ( - 23 C); stara i wartociowa odmiana japoska, polecana do maych ogrodw; dotychczas w Polsce w jednej tylko kolekcji. P o c h .: Firma C. Esveld,
384  panorama 16; kwatera: IIIB, IIIF, IIIG
003595
Acer pensylvanicum L. 1753 Sekcja Macrantha
syn.: Acer canadense Marshall 1785, Acer pennsylvanicum, Acer pensylvanicum var. integrifolium G.Don ex
K.Koch 1853, Acer striatum Du Roi 1771, Acer striatum Lam., Acer tricuspifolium Stokes 1812
Klon pensylwaski
Mae d r z e w k o w uprawie do 8 m wysokoci, w ojczynie do 12 m, o sabo rozgazionych konarach. K o r o w i n a gadka, zielona, z podunymi czerwonobrzowymi i biaymi prkami. P d y od gry czerwonawe, gadkie, nagie, matowe, od drugiego roku z prkami. L i c i e sezonowe, due do 15 - 18 cm red., cienkie, atwo widnce, jasnozielone i matowe, najmodsze od spodu z rudawymi woskami; klapy trjktne, mocno zaostrzone i pikowane, wcite powyej poowy dugoci blaszki; jesieni te. K w i a t y w V, rozkwitaj po rozwiniciu lici, s zielonkawote i miododajne. W y s t .: wsch. Ameryka Pn. U p r .: gatunek b. mroz. (> - 29 C), lubi gleby wiee, yzne, prchnicze, wilgotne i miejsca zacienione. Dobrze ronie w pobliu zbiornikw wodnych. Z a s t .: adne licie i atrakcyjna, szczeglnie zim, korowina. P o c h .: OB Kanagawa - 1993; Morton Arboretum, Lisle 1996, 1999.
PL
195   panorama:5,9,13,17,18,19 ; kwatera: IIIB, IX
003596 2n = 26
Acer platanoides L. ssp. platanoides Sekcja Platanoidea
syn.: Acer dasyphyllum G.Nicholson 1881, Acer dobrudschae Pax 1886, Acer fallax Pax 1886, Acer lactescens
Steud. 1821, Acer laetum var. cardifolium Kanitz 1880, Acer platanifolium Stokes 1812, Acer rotundum Dulac
1867
Klon zwyczajny pgat. typowy, syn.: Klon pospolity
D r z e w o do 25 m wysokoci, o szerokokolumnowej koronie. L i c i e sezonowe 10 - 20 cm red., 5(7)-klapowe, klapy z wycignitymi, ostrymi kocami, wcicia midzy klapami ukowate; obustronnie zielone, od spodu lekko byszczce i z kpkami woskw w ktach nerww; jesieni te, pomaraczowe, niekiedy czerwone. Ogonki liciowe z sokiem mlecznym. K w i a t y w IV/V, rozwijaj si tu przed ukazaniem si lici, bardzo miododajne, rozdzielnopciowe, jednopienne, zielonkawote, w szczytowych podbaldachach. O w o c e w IX - X, rozupnia (podwjny skrzydlak), ktra po dojrzeniu rozpada si na 2 oskrzydlone orzeszki (skrzydlaki). Skrzydeka owocw ustawione s szeroko, prawie horyzontalnie. Dr ewn o zwarte, elastyczne i ciko upliwe, beztwardzielowe, rozpierzchonaczyniowe, do jasne, tawe, ale nieco ciemniejsze, cisze i twardsze od jaworu. W y s t .: Europa w Polsce na Niu i w niszych pooeniach grskich. U p r .: mroz. ( - 29 C), ronie na kadej glebie uprawnej, z wyjtkiem bardzo suchych i podmokych; dobrze znosi ocienienie i warunki miejskie. Gatunek lasotwrczy. Z a s t .: kwitnie przed rozwojem lici, najwczeniej z rodzimych klonw wtedy korony zielonkawote. Jedno z najcenniejszych naszych drzew do zadrzewie krajobrazowych, szczeglnie przydronych, take do miast. O k a z y n a j w i k s z e w Polsce: Kamienica 28,5/460/258, Lusawice 460 cm obwodu, Cety, gm. Trzebielino 23,5/420/232, Dobroszyn, gm. Witnica 25/415/230, Brzeg k. Opola 28/400/226 i w o k o l i c a c h W r o c a w i a Postolin, gm. Milicz 15/435, Brzeg Dolny 18/385, Kbowice, gm. Kty Wrocawskie 23/369.
P o c h .: stanowisko naturalne.
PL
135 panorama: 3, 6, 7, 12, 18, 26; kwatera: IIIB, IVC i D, VIII
003601 2n = 52
Acer pseudoplatanus L. 1753 Sekcja Acer, Seria Acer
syn.: Acer montanum Garsault 1764, Acer opulifolium Thuill. 1799 non Vill. 1786, Acer platanophyllum St.-Lag.
ex Keegan 1909, Acer procerum Salisb. 1796, Acer ramosum Schwer. 1895, Acer sericeum Schwer. 1895
Klon jawor, syn.: Klon jaworowy, „jawor”.
Wysokie d r z e w o do 25(30) m wysokoci, o szerokiej, kulistej, regularnej koronie i grubym pniu, pokrytym uszczc si patami korowin (!) jak u platana. L i c i e jak u Acer platanoides, ale wcicia midzy klapami ostre (nie ukowate), brzeg karbowanopikowany; od spodu sinawe (!), czasem czerwonawe i z woskami wzdu nerww; jesieni te. K w i a t y w V, po rozwiniciu si lici, miododajne, rozdzielnopciowe, jednopienne, zielonkawote. Skrzydeka w VIII - IX, ustawione pod ktem ostrym lub w linii prostej, czasem szeroko rozwarte. Dr ewn o beztwardzielowe, bielaste, tawobiae, z do wyranymi sojami; cikie, twarde, trudno upliwe, atwe w obrbce, rezonansowe. W y s t .: gry rod. i pd. Europy oraz w pn. czci Pw. Iberyjskiego; w Polsce przebiega pn.-wsch. granica jego zasigu. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), odporny na choroby i szkodniki, ale mao wytrzymay na susz i zanieczyszczenia powietrza. Ronie na rnych glebach, najlepiej w klimacie wilgotnym w grach i nad morzem. W Polsce gatunek lasotwrczy: drzew doborowych 4 ha, plantacji nasiennych 0 ha. Z a s t .: podobny do A. platanoides, ale atrakcyjniejsza korowina. Cenny do zadrzewie krajobrazowych, szczeglnie w terenach podgrskich. Pikne drzewo alejowe. O k a z y n a jwi k s z e w Polsce: Wysoka, gm. Lenica 28/593/339, Zadnia Polana, gm. Tatrzaska 20/470/360, yrowa, gm. Zdzieszowice 26,5/444/272, ysa Polana, gm. Tatrzaska 19/438/319, Koszalin 28/441/298, Winiowa 29/424/299 i w o k o l i c a c h W r o c awi a Kondratowice, gm. Prusy 24/480, Kowale, gm. Oborniki lskie 20/415, Dziewitlin, gm. Kronice 27/400, Trzebnik, gm. agiewniki 19/388. P o c h .: stanowisko naturalne.
281 panorama. 8; kwatera XV
016887
Acer pseudoplatanus 'Atropurpureum' Spth 1883 {Groinland/Spth 1862/1883} (Gr. 3)
syn.: Acer pseudoplatanus 'Purpureum Spaethii', Acer pseudoplatanus 'Spthii', Acer pseudoplatanus Spaethi
hort.,
Klon jawor 'Atropurpureum', syn.: Klon jawor odm. ciemnopurpurowa
Mode l i c i e s zielone, jednak ju w okresie kwitnienia nabieraj od spodu barwy fioletowopurpurowej, jesieni sabiej wybarwione miedziane, korona w lecie ciemna, prawie czarna. Skrzydeka modych owocw ciemnoczerwone (!). Podobny do A. pseudoplatanus 'Purpurascens' licie sabiej zabarwione i do A. ps. 'Purpureum' skrzydeka zielone. Czsto pod nazw zbiorow A. pseudoplatanus f. (lub var.) purpureum. U p r .: b. mroz.(>- 29 C), w Polsce rzadki, daje samosiewy sabiej wybarwione. P o c h .: Szkka F. von Schwerin - 1897.
261 panorama. 7; kwatera IVD
007876
Acer pseudoplatanus 'Erythrocarpum' Vaillant 1727 {Vaillant ?} (Gr. 1a)
syn.: Acer pseudoplatanus f. erythrocarpum (Carrire) Pax 1902, Acer pseudoplatanus erythrocarpum Carrire
1864
Klon jawor 'Erythrocarpum', syn.: Klon jawor f. czerwonoowocowa
Wzrost i ulistnienie identyczne jak u gatunku A. pseudoplatanus, ale skrzydeka niedojrzaych owocw czerwone. W Wojsawicach rosnie jeden stary okaz o wymiarach w 2000 r. 21 m wys. i 215 cm obwodu. P o c h .: Szkka F. von Schwerin - 1897.
fot.161
282 panorama. 8; kwatera XV;
007878
Acer pseudoplatanus 'Leopoldii' Lem. 1864 {Belgia ok. 1860} (Gr. 2d)
Klon jawor 'Leopoldii', syn.: Klon jawor odm. Leopolda
D r z e w o 20 - 25 m wysokoci, o gstej, regularnej koronie, ronie wolniej od gatunku. L i c i e sezonowe, mode od gry rowe, pniej miedzianoczerwone, ceglastoczerwone lub te, starsze nierwnomiernie upstrzone plamami rnej barwy od ciemnozielonych do biaych, od spodu nie purpurowe (!), lecz szarozielone lub sinozielone; ogonki czerwonawe. Up r .: mroz. ( - 29 C). Jedna z adniejszych pstrolistnych odmian jawora. W a r t o w i e d z i e : odmiana nazwana ku czci krla Belgw Leopolda I. W Wojsawicach adny okaz o wymiarach w 2000 r. 17 m wys. i 160 cm obwodu. P o c h .: Szkka F. von Schwerin - 1897.
131 panorama. 3; kwatera VIII
007877
Acer pseudoplatanus 'Prinz Handjery' {Boom/Spth ok. 1860/1883}
Klon jawor 'Prinz Handjery', syn.: Klon jawor odm. Ksi Handjery
Mae d r z e w o okoo 8 - 12 m wysokoci, ronie powoli. L i c i e sezonowe, najmodsze ceglastoczerwone, pniej nierwnomiernie bladorowe do szarotych, latem zieleniej; od spodu jasnopurpurowofioletowe; ogonki dugie, czerwone, pokryte woskami u nasady blaszki. Odmiana podobna do A. ps. 'Brilliantissimum', od ktrej ronie szybciej. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: Szkka F. von Schwerin - 1897.
105 panorama.1b,22 ; kwatera IIA, XV
016416
Acer pseudoplatanus 'Purpureum' Clarke(?) 1828 {Anglia <1828}
syn.: Acer pseudoplatanus 'Purpurascens'
Klon jawor 'Purpureum', syn.: Klon jawor odm. purpurowa
Podobny do A. pseudoplatanus 'Atropurpureum'. L i c i e mode, w momencie rozwijania brzowoczerwone, pniej na spodzie ciemnofioletowopurpurowe (!); intensywniej zabarwione od A. ps. 'Purpurascens'; jesieni te i pomaraczowoczerwone. Skrzydeka owocw zielone. U p r .: b. mroz. (> - 29 C). P o c h .: nn - <1928 r.; kwatera XV 20 m wys. i 195 cm obwodu (pomiar w 2000 r.).
132 panorama. 3; kwatera VIII
003602
Acer rubrum L. 1753 Sekcja Rubra
syn.: Acer barbatum Michx. 1803 p.p., Acer carolinianum Walter 1788, Acer sanguineum Spach 1834, Rufacer
rubrum
(L.) Small 1933, Sacharodendron barbatum (Mich.) Nieuwl. 1914 p.p.
Klon czerwony
D r z e w o czsto dwupienne, w uprawie do 25 m wysokoci, w ojczynie 20 - 40 m, o szerokokolumnowych koronach i piknych, szarostalowych pniach. L i c i e sezonowe, 5(3)- klapowe do 10 cm d., sercowate, z wierzchu ciemnozielone i byszczce, spodem sinoniebieskawe; jesieni intensywnie czerwone i pomaraczowe. K w i a t y w III/IV, liczne, w gstych pczkach, rozkwitaj przed rozwojem lici, ciemnoczerwone (!) z prcikami na dugich nitkach, miododajne. O w o c e do 2 cm d., z czerwonymi skrzydekami na dugich 6 - 10 cm szypukach; opadaj w V/VI. W y s t .: wsch. cz Ameryki Pn. U p r .: mroz. ( - 29 C), wymaga yznych, kwanych i wilgotnych gleb; na glebach wapiennych ronie le. Z a s t .: jeden z najpikniejszych klonw, efektowny w okresie kwitnienia i wyjtkowo barwny jesieni. Cenny dla parkw i zielecw miejskich wolnych od jemioy, poniewa jest to gatunek klonu szczeglnie atwo atakowany. P o c h .: Szkka F. von Schwerin - 1897.
260 panorama. 7; kwatera IVD
003645
Acer rufinerve Siebold et Zucc. 1845 Sekcja Macrantha
syn.: Acer cucullobracteatum Lv. et Vaniot 1906, Acer pensylvanicum ssp. rufinerve (Siebold et Zucc.) Wesm.
1890
Klon rdzawy, syn.: Klon niady
D r z e w o do 10 m wysokoci, w ojczynie do 20 m, o szerokokolumnowej koronie. Rne czci, zwaszcza mode, pokryte rudobrzowymi woskami (!). K o r o w i n a dekoracyjna, z biaymi, luno rozmieszczonymi prkami. P d y zielone lub winiowe, z biaawym nalotem, starsze przez kilka lat byszczce, z coraz wyraniejszymi biaymi prkami. L i c i e sezonowe do 15 cm d., 3-klapowe, wcite powyej poowy blaszki, klapy zaostrzone, brzegiem pikowanokarbowane; grna strona ciemnozielona, u nasady z rudymi woskami, dolna janiejsza z mocno wystajc siatk nerww pokryt rudymi woskami (czsto tylko w ich ktach); jesieni czsto czerwone (!). K w i a t y w V, te lub bladozielone, w podniesionych (!) i pokrytych rudymi woskami gronach. O w o c o s t a n y przewisajce, skrzydeka rozwarte pod ktem prostym lub ostrym, pocztkowo zielone, pniej czerwone. W y s t .: Japonia. U p r .: dost. mroz. ( - 23 C), w Polsce Zach. w czasie surowych zim czciowo przemarza. Z a s t .: gatunek doskonay do jesiennych zestawie kolorystycznych, a ze wzgldu na ozdobn korowin take do ogrodw zimowych. P o c h .: OB Kanagawa - 1993.
kwatera IVC endemit
007842
Acer sieboldianum Miq. 1865 Sekcja Palmatum, Seria Palmata
syn.: Acer japonicum var. sieboldianum (Mig.) Franch. et Sav. 1878, Acer palamtum var. kaempferi Spth ex
Schwer. 1893
Klon Siebolda
W uprawie k r z e w lub mae d r z e w k o , okoo 34 m wysokoci, w ojczynie do 10 m, o cienkich pdach, podobne do A. japonicum. Rne czci za modu pokryte biaymi, aksamitnymi woskami. L i c i e sezonowe 5 - 9 cm red., w zarysie okrge, z 9(7 - 11) klapami wcitymi do poowy blaszki i ostro pikowanymi; za modu jasnozielone i pokryte woskami, pniej ciemnozielone, tylko od spodu z aksamitnymi woskami; ogonki pokryte woskami; jesieni pomaraczowoczerwone i szkaratnoczerwone. K w i a t y w V, drobne, czerwonawe, po rozwiniciu lici, z ktrymi piknie kontrastuj. O w o c e w VIII /IX, mae, skrzydeka 1,5 - 2 cm d. W y s t .: Japonia wyspy Hokkaido, Shikoku, Kiyushu i Honshu na wysokoci do 900 m. U p r .: zad. mroz. (> - 26 C), pozostae wymagania jak A. palmatum. W a r t o w i e d z i e : nazw nadano ku czci niemieckiego lekarza i botanika P.F. von Siebolda (17961866). P o c h .: Arboretum SGGW w Rogowie ofiarowa J. Tumiowicz - 1994.