PL Rchr
420 pan.16 ; kwatera IIIH
004402 2n = 24
Pinus cembra L. 1753
syn.: Cembra montana Opiz, Pinus montana Lam. non Mill. 1778
Sosna limba, syn.: Limba europejska, Limba
D r z e w o 10 - 15(25) m wysokoci, bardzo wolno rosnce, dugowieczne, o gstej, zwartej koronie, u modych drzew wskostokowatej lub wskokolumnowej, u starszych jajowatej do rozszerzonej u gry. K o r o w i n a czarniawa, uskowata. P d y gsto pokryte jasnobrzowymi lub pomaraczowymi woskami. I g y wielosezonowe, 5 - 8(12) cm d., zebrane po 5, proste, koce bez zbkw; z wierzchu ciemnozielone, byszczce, od spodu niebieskoszare; opadaj po 3 - 5 latach. S z y s z k i 5 - 8 cm 3,5 - 5,5 cm, mode fioletowe, stercz na drzewie i opadaj na ziemi w 2 roku zamknite wraz z jadalnymi nasionami bez skrzydeek; zawizuj si dopiero po 25 - 50 latach (!). D r e w n o twardzielowe z przewodami ywicznymi, biel do wski, zotopomaraczowy, twardziel szeroka, zotawoczerwonawa. Soje roczne dobrze widoczne; drewno lekkie, mikkie, atwo upliwe i bardzo ywiczne; z licznymi skami i dlatego ma adny rysunek. Cenione w meblarstwie, szczeglnie do wyrobu szaf, ktrych nie „lubiy” mole. W y s t .: Alpy, Tatry i Karpaty Wsch., w Tatrach Wysokich tworzy reliktowy br limbowy. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), lubi okolice o duej iloci opadw; gleby yzne, gliniaste, ale dobrze ronie take na glebach sabszych. Wymaga, jak wszystkie sosny, penego owietlenia. Odporna na silne wiatry, oki niegow, choroby i szkodniki. Bardzo dobrze ronie na niu i w miastach. Z a s t .: dobrze prezentuje si samodzielnie lub w maych grupach. Doskonaa do maych ogrodw przydomowych i ogrodw skalnych, ze wzgldu na powolny wzrost, adny pokrj i dugie igy. O k a z y najwiksze w Polsce: ysa Polana, gm. Tatrzaska - 18,5/221/349, 24,5/210/336, 21/191/222, 14,5/185/226, 18/181/236 i we Wrocawiu - 21/121/140. C i e k a w o s t k i : najstarszy 1000-letni okaz limby ronie w Szwajcarii, w Findelen i ma pie o obwodzie ponad 8 m. Z modych pdw i ywicy wytaczano niegdy w Polsce tzw. balsam karpacki, stosowany do produkcji ywicznych nalewek. Odwar z kory stosowano w medycynie ludowej, midzy innymi do leczenia owrzodze. Wg A. Zikowskiej (1988) skuteczny by waciwie na wszystko: goi rany od postrzaw, skalecze i uksze mij, usuwa krosty, a „najwicej na gbie”, ciera piegi i kurzajki. Wklepywany w czoo „rozum odnajdowa, jeli si komu nieszcznie zawieruszy”. Limba jest w Polsce gatunkiem chronionym, a szkoda, bo zapewne i dzisiaj balsam karpacki znalazby wielu amatorw. P o c h .: nn ofiarowa M. Wilczkiewicz - 1983.