fot.147
437 pan.17 ; kwatera IIIF;
009234
Platanus orientalis L. 1753
Platan wschodni
D r z e w a dugowieczne, w ojczynie do 15 - 25(30) m wysokoci, o szerokokulistej koronie, osadzonej na niskim i grubym pniu. Okazy rosnce swobodnie s szersze ni wysze. K o r o w i n a nie tak dekoracyjna jak u platana klonolistnego szara, brzowoszara lub zielonkawoszara, uszczca si duymi patami w ojczynie, w Europie drobnymi. L i c i e sezonowe, do 20 25 cm, zbkowane lub caobrzegie, doniasto 5 - 7-klapowe, klapy gboko wcinane do blaszki liciowej, klapy rodkowe 11-13 3 - 3,5 cm, klapy dolne wyranie krtsze, nerwy od spodu jasnobrzowo omszone, dolna strona licia janiejsza, przewanie naga (mode pokryte brzowymi woskami), grna z poyskiem; ogonek liciowy omszony. Owocem s orzeszki zebrane w kuliste, „kolczaste” gwki 2,5 cm red., osadzone po (2)3 - 4(6) (wana cecha!) na wsplnej szypuce. W y s t .: w dolinach rzek i strumieni w pd.-wsch. Europie i zach. Azji, a po Himalaje. U p r .: do mroz. ( - 20,5 C); mode roliny wymagaj osony na zim, ale i starsze w surowe zimy bywaj uszkadzane. Z a s t .: due znaczenie dla terenw zieleni ma, w Polsce najczciej uprawiany, mieszaniec platana zachodniego i wschodniego - platan klonolistny P. hispanica 'Acerifolia' (syn. P. acerifolia Willd.), ktry ronie szybciej, jest wikszy i bardziej mrozoodporny, ale jest coraz czciej poraany przez plamisto nerwozbien chorob grzybow atakujc mode licie, ktre na wiosn zwijaj si i zasychaj, a na pniu pojawiaj si wycieki. P o c h .: Pary ofiarowa J. Pirecki - 1990.