Spis panoram   Mapa panoram   Wykaz ro¶lin   Spis znaków i skrótów
PL
125 pan.:3  7  8  9  10  13  17  18  20; kwatera: IVF, VIIB, XVI
004317 2n = 24
Picea abies (L.) H.Karst. 1891
syn.: Abies abies (L.) Borbas 1902, Abies erythrocarpa Nyman, Abies excelsa Poir.1805, Abies gigantea Smith
ex Carričre 1867, Abies Lemoniana Booth ex Gordon 1858, Abies montana Nyman 1878, Abies mucronata Endl.
1847 non Raf. 1847, Abies pectinata DC. 1805 non Gilbert 1792 non Poiret 1804, Abies picea Mill. 1768 non
Lindl. 1838, Abies sub-artica Nyman 1878, Abies vulgaris Wender. 1851, Picea excelsa Link 1841, Picea rubra
A.Dietr. 1824 non Link, Picea vulgaris Link 1827, Pinus abies L. 1753, Pinus excelsa Lam. 1778, Pinus picea
Durand 1747
¦wierk pospolity, syn.: ¦wierk zwyczajny, „smrek”, „wirk”
D r z e w o 25 - 35 m wysokoci i wyæsze, o zmiennych cechach morfologicznych. Korona bardzo regularna, stoækowata, strza³a prosta, ga³źzie boczne osadzone na pniu w do¶ę wyra¼nych okó³kach pierwszy okó³ek po 4 latach. W zwarciu oczyszcza siź ³atwo z bocznych ga³źzi i daje g³adkie, zbieæyste pnie z wysoko osadzon± koron±. P ź d y róænej barwy, p±czki w±skostoækowate, zaostrzone, br±zowe, bez æywicy. I g ³ y wielosezonowe, 10 - 20 (25) × oko³o 1 mm, od kwadratowych na przekroju do romboidalnych i sp³aszczonych, obustronnie ciemnozielone, po³yskuj±ce. S z y s z k i 10 -18 × 3 - 4 cm, cylindryczne, przed dojrzeniem zwykle zielone, pó¼niej jasnobr±zowe, opadaj± zwykle w zimie lub na wiosnź. D r e w n o z æó³tawobia³± twardziel±, czźsto z czerwonawym odcieniem, nie róæni±c± siź barw± od bieli. S³oje roczne dobrze widoczne. Struktura niejednolita, ma ciemne i twarde sźki oraz przyjemny, s³abo æywiczny zapach. W y s t .: r., p³n. i p³n.-wsch. Europa do 2000 m n.p.m. W Polsce czź¶ę niæowa i wyæowa przedzielona jest pasem bezwierkowym> obejmuj±cym fragment Niziny Mazowiecko-Podlaskiej. Wchodzi w sk³ad niæowych i górskich borów wierkowych oraz borów regla dolnego. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), lubi gleby wieæe, gliniasto-piaszczyste i niezbyt suche powietrze, miejsca s³oneczne i ch³odne. Wraæliwy na zanieczyszczenia powietrza dymami i py³ami i nie nadaje siź do miast i okrźgów przemys³owych. W Polsce gatunek lasotwórczy: drzewostanów nasiennych - 2025 ha, drzew doborowych - 706, plantacji nasiennych - 29,6 ha (7296 szczepów), plantacyjnych upraw nasiennych - 5,7 ha (2264 sadzonek). Z a s t .: wierki rosn±ce samotnie nie oczyszczaj± siź i maj± bardzo ³adn± koronź, czźsto z ga³źziami do samego do³u. Gatunek dobry do zadrzewień krajobrazowych, na nie formowane os³ony przeciwnieæne i przeciwwietrzne oraz na najtańsze, formowane æywop³oty (sadzię w kierunku p³n.-p³d.). Z gatunku otrzymano kilkaset (!) odmian uprawnych. Ogólnie znany jako wi±teczna choinka. Drewno ma wielorakie zastosowanie w budownictwie, stolarstwie i jako drewno rezonansowe. O k a z y najwiźksze w Polsce: Zawoja - 38/418/335, Strzelce Opolskie - 35/413/345, Tysa Polana, gm. Tatrzańska - 27/365/321, 40,5/361/319 i 29/326/288 i w okolicach Wroc³awia: Sobótka Górka - 26/380, Gola Wielka, gm. Twardogóra-29/345, 29/285 i 27/250, Su³ów, gm. Milicz - 24/345. W a r t o  w i e d z i e ę : pźdy i ig³y zawieraj± olejki eteryczne, garbniki, gorycze, cukry, kwasy organiczne i witaminź C. Dzia³aj± wyksztunie, antyseptycznie, bakteriobójczo, przeciwbólowo i rozgrzewaj±co. W weterynarii odwar z pźdów szczytowych stosuje siź przy dychawicy oskrzelowej i w nieæytach górnych dróg oddechowych, zaok³ady i kompresy z mocnego odwaru z pźdów i m³odych szyszek w schorzeniach reumatycznych, oparzeniach, owrzodzeniach, otarciach i st³uczeniach. Plastry z utartych igie³ i æywicy stosuje siź w leczeniu ran, zazmielone ig³y moæna dodawaę do karmy drobnej zwierzyny domowej, zw³aszcza kur, gdyæ wp³ywa to korzystnie na nono¶ę i zdrowotno¶ę. P o c h .: prawdopodobnie stanowisko naturalne <1939, samosiewy ok.- 1980.