Spis panoram   Mapa panoram   Wykaz ro¶lin   Spis znaków i skrótów
fot.135    PL
126 pan.:3  8  15  16  17  19  23  24; kwatera: IIIB, IIIE, IVF, XVI;
004079 2n = 82
Tilia cordata Mill.
syn.: Tilia microphylla Vent., Tilia parvifolia Ehrh., Tilia silvestris Desf., Tilia ulmifolia Scop.
Lipa drobnolistna
D r z e w o do 18 - 25(30 - 35) ×10 - 12(15) m, o zmiennej, ale regularnej, szerokojajowatej lub prawie kulistej koronie, d³ugowieczne æyj± nawet ponad 1000 lat. L i c i e sezonowe, okr±g³awe, 3 - 6 cm d³., u nasady sercowate, drobno pi³kowane, z wierzchu ciemnozielone, matowe lub nieznacznie po³yskuj±ce, spodem sinozielone z kźpkami rudych w³osków w k±tach nerwów. K w i a t y k.V - VII, podobne do T. plathyphyllos, bardzo miododajne (+1000 kg/ha), drobne, æó³tawobia³e, silnie pachn±ce; zebrane w 5 - 11-kwiatowe, wyprostowane lub nieco zwisaj±ce kwiatostany. O w o c e ma³e, 6 - 8 mm red., czźsto asymetryczne, cienkocienne, miźkkie, bez æeberek. D r e w n o beztwardzielowe, rozpierzch³onaczyniowe, æó³tawobia³e z lekkim po³yskiem, grubow³ókniste; s³oje roczne s³abo rozgraniczone; lekkie, miźkkie, ³atwo ³upliwe, mocno zsychaj±ce siź i ³atwe w obróbce, ma³otrwa³e na powietrzu, zupe³nie nietrwa³e w wodzie. W y s t .: od zach. Europy, z wy³±czeniem P³w. Iberyjskiego, po zach. Syberiź. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), tolerancyjna co do gleby, d³ugowieczna i bardzo æywotna czźsto silnie wypróchnia³a, ale z korzeniami wspomagaj±cymi wewn±trz pnia. Z a s t .: najcenniejszy gatunek miododajny i cenny do zadrzewień przydroænych, pozamiejskich. W Polsce gatunek lasotwórczy: drzewostanów nasiennych - 78,5 ha; drzew doborowych - 33, plantacji nasiennych - 27,8 ha (5804 szczepów), plantacyjnych upraw nasiennych brak. W a r t o  w i e d z i e ę : dawniej przed dworami sadzono lipy gźsto, co 1 m, po okrźgu oko³o 3 - 5 m red., co powodowa³o ich szybki wzrost na wysoko¶ę. Po kilku latach drzewa s³absze usuwano i otrzymywano „æyw±”, cienist± altanź, w której stawiano stó³ i mile spźdzano czas (tzw. lipy sto³owe). Kwiatostany lipy zawieraj± liczne flawonoidy, pochodne kwercetyny i kempferolu, kwasy organiczne, trójterpeny, fitosterole, ma³e iloci luzu i garbnika, olej eteryczny (ok. 0,05 %), a w nim m.in. farnezol (hormon owadzi) oraz ladowe iloci kilku witamin. Kwiatostany stosowane s± w stanach gor±czkowych spowodowanych przeziźbieniem, zapaleniem gard³a, krtani i oskrzeli, pomocniczo w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, przy nadmiernej pobudliwoci nerwowej, zw³aszcza u dzieci (!); zewnźtrznie do k±pieli regeneruj±cych i uspokajaj±cych. O k a z y  n a j w i ź k s z e w Polsce: Cielźtniki, gm. D±browa Zielona 35/992/525, Klińska Wielkie, gm. Goleniów 27/871/453, Prolice, gm. Byczyna 25,5/750/454 i w o k o licach W r o c³ awi a Bagno, gm. Oborniki ¦l. 15/905, Lubi±æ, gm. Wo³ów 26/700, Olenica 25/690, Gola Wielka, gm. Twardogóra 24/600, Strzeszów 19/600 oraz w granicach dawnego województwa wroc³awskiego 112 drzew o obwodzie w piernicy powyæej 400 cm (!). P o c h .: naturalne stanowisko; pomiary w Wojs³awicach w 2000 r.: kwatera IX 25/280, kw. XVI okaz 5- pniowy 35/200+226+363+141+127.