Spis panoram   Mapa panoram   Wykaz ro¶lin   Spis znaków i skrótów
fot.142 211 endemit,relikt
187 pan. 4;
004253
Ginkgo biloba L. 1771
syn.: Ginkgo adiantifolia Sprecher 1907, Ginkgo macrophylla hort. ex K.Koch, Pterophyllus Salisburiensis
Nelson 1866, Salisburia adiantifolia Sm. 1797
Mi³orz±b dwuklapowy, syn.: Mi³orz±b chiński, Mi³orz±b japoński (b³źdnie)
D r z e w o 15-20 m wysokoci, w ojczy¼nie do 30-40 m, rozdzielnop³ciowe dwupienne, d³ugowieczne, ronie rednio szybko. Korona o zmiennej budowie u m³odych drzew zwykle stoækowata i lu¼na, z d³ugimi ga³źziami poziomo odstaj±cymi, u starych zagźszczona, nieregularna, czźsto z kilkoma pźdami przewodnimi. Korowina szara, na starych pniach g³źboko spźkana. P źd y zróænicowane na d³ugie, do 8 cm i krótkie pokryte bliznami po opad³ych liciach. Na pniach i dolnej stronie konarów starych drzew mog± pojawiaę siź narola czi-czi, wyd³uæaj±ce siź jak stalaktyty, które po osi±gniźciu ziemi zakorzeniaj± siź i niekiedy wytwarzaj± pźdy. L i c i e sezonowe, do 10 cm red., skrźtolegle wachlarzowate, zwykle wciźte porodku, skórzaste; ogonki d³ugie, nerwu g³ównego brak, nerwacja widlasta (dichotomiczna); jesieni± intensywnie æó³te u rolin æeńskich wydaj±cych nasiona przebarwiaj± siź jesieni± o oko³o 7 -10 dni wczeniej od okazów mźskich; opadaj± masowo po pierwszych przymrozkach. N a s i o n a (nie owoce !) podobne do liwki, 2,5-3,0 cm red., otoczone s± osnówk± pocz±tkowo z zielon±, pó¼niej bursztynowoæó³t±, miźsist±, cuchn±c± zje³cza³ym mas³em (kwas mas³owy); opadaj± ¼niej od lici. W y s t .: wsch. Chiny góry prowincji Zhejiang i Anhi. U p r .: gatunek b. mroz. (> - 29 °C), ale m³ode roliny czźsto przemarzaj± i regeneruj±, wytwarzaj±c wiele pźdów przewodnich. Lubi gleby przeciźtne, najlepiej g³źbokie, æyzne i wieæe, ¼le ronie na glebach o wysokim poziomie wód gruntowych; wymaga stanowisk s³onecznych. Bardzo odporny na skaæenia przemys³owe, warunki miejskie oraz na choroby i szkodniki. Juæ od XI w. uprawiany by³ przy wi±tyniach, klasztorach i pa³acach w Chinach, Korei i Japonii. W Europie pierwsze okazy wysadzono w Ogrodzie Botanicznym w Utrechcie w 1727 r., a w Polsce prawdopodobnie w £ańcucie w latach 1770 -1780. Z a s t .: Jedno z najpiźkniejszych naszych drzew parkowych „którego w æadnym starannie prowadzonym ogrodzie nie powinno brakowaę” (cyt. za: S. Makowieckim dyrektorem kursów ogrodniczych we Lwowie, redaktorem „Przegl±du Ogrodniczego)”. Bardzo charakterystyczne, oryginalne licie, nie spotykane u æadnego innego gatunku, wspania³e z³ocistoæó³te jesienne przebarwienie lici oraz duæa tolerancja i odporno¶ę na warunki rodowiska czyni± ten gatunek jednym z najcenniejszych dla róænych rodzajów terenów zieleni (nie naleæy sadzię okazów æeńskich). W a r t o  w i e d z i e ę : licie s± waænym surowcem do produkcji preparatów leczniczych. Zawieraj± m.in. zespó³ ginkgoflawonoglikozydów i zespó³ pochodnych terpenowych. Wyci±gi z lici maj± zastosowanie w leczeniu zaburzeń ukrwienia mózgowego i obwodowego wraz z towarzysz±cymi zmianami miaædæycowymi; dzia³aj± korzystnie w niedokrwieniu i niedotlenieniu mózgu, przy obrzźku mózgu, zwiźkszaj± mikrocyrkulacjź w naczyniach skóry i inne. Obecnie wytwarzanych jest oko³o 200 preparatów leczniczych. Wyci±gi z lici mi³orzźbu s± takæe stosowane w produkcji kosmetyków (np. seria „Ginkgo). O k a z y najwiźksze w Polsce: Warszawa 23/385/181, £ańcut 31/352/201, Dobroszyn 14,5/335/190, Kórnik 25/297/173 i w okolicach Wroc³awia: Wroc³aw Krzyki 20/315, Æelowice, gm. Kondratowice 18/310, Siod³owice, gm. Wo³ów 22/300, £ojowice, gm. Wi±zów 21/280. C i e k a w o s t k i : kszta³t klasycznego wachlarza japońskiego wzorowany jest na liciu mi³orzźbu. Æyczenia noworoczne napisane tuszem na zasuszonych liciach przynosz± prawdopodobnie szczź¶cie. Nasiona (bez osnówki) ugotowane lub upieczone s± przysmakiem na wschodzie. Chociaæ gatunek ten pochodzi z Chin, jego nazwa wywodzi siź od japońskich s³ów „gin-kyo (srebrny owoc) chińskie „yinxing-guo. Do Japonii zosta³ wprowadzony oko³o XI-XII w. P o c h .: nn <1928; OBUWr. Wroc³aw - 1990.