Spis panoram   Mapa panoram   Wykaz rolin   Spis znakw i skrtw
fot.85  PL  Rchr
240  pan.:6  7  9  11  14  24; kwatera: IIID, IIIE, IVB, IVD, XIIA, XIII,
XVA, A/8, A/12
002956
Rhododendron luteum Sweet 1930
Subg. Pentanthera, Sect. Pentanthera
syn.: Anthodendron ponticum (L.) Rchb. 1827, Azalea flava Hoffmanns. 1826, Azalea pontica L. 1753, Azalea
pontica
L. var. autumnalis K.Koch. 1843, Rhododendron flavum G.Don 1834, Rhododendron flavum G.Don var.
macranthum Bean 1914, Rhododendron luteum Sweet var. macranthum E.H.Wilson 1921, Rhododendron
ponticum
(L.) Schreb. ex DC. 1839, Rhododendron luteum(L.) C.K.Schneid. 1909 (bdnie = Rhododendron
periclymenoides
(Michx.) Shinners 1962)
Azalia ta, syn.: Azalia pontyjska, Zielina
K r z e w 1 - 2,5 m wysokoci, w ojczynie do 4 m, silnie rozgaziony, niekiedy z odrostami korzeniowymi. Mode p d y pokryte lepkimi gruczokami. L i c i e sezonowe 6 - 12 cm d., lancetowate, brzegiem orzsione, mode pokryte woskami; jesieni te, pomaraczowe lub czerwone. K w i a t y maj 5 cm red., rozkwitaj w V przed rozwojem lici, silnie pachn, lejkowate z wskocylindryczn rurk, te lub zotote, na zewntrz z lepkimi gruczokami; zebrane po 7 - 24 w okazae szczytowe kwiatostany. W y s t .: Polska, Sowenia, Ukraina, Modawia, Gruzja, Abchazja, Azerbejdan, Armenia, Turcja, Dagestan. U p r .: b. mroz. (> - 29 C), w czasie surowych zim mog przemarza pki kwiatowe. Dobrze ronie na stanowiskach w peni nasonecznionych i nawet na lekkich piaskach. Doskonale ronie w warunkach miejskich. Z a s t .: cenny rodzimy gatunek, efektownie i wczenie kwitncy, o intensywnie pachncych kwiatach. Doskonay do zadrzewie krajobrazowych. W a r t o   w i e d z i e : w Polsce azalia ta ronie na jedynym naturalnym stanowisku w rezerwacie w Koaczni, stanowicej przysiek Woli arczyckiej k. Leajska. Jest gatunkiem objtym ochron w Polsce, zagroonym wyginiciem, dlatego umieszczonym w Polskiej czerwonej ksidze rolin (1992). C i e k a w o s t k i : w 401 r. p.n.e. w czasie odwrotu armii greckiej spod Babilonu, pod dowdztwem Ksenofonta ucznia Sokratesa, wygodzoni i zmczoni cikimi walkami onierze, znaleli w okolicach Trebizondy (Trapezunt) liczne pasieki z miodem. Na drugi dzie „Ci, ktrzy jedli mid stracili zmysy, ulegli wymiotom i biegunce, aden z nich nie mg sta na nogach. Ci, ktrzy tylko troch jedli, byli jak pijani, ci, ktrzy duo go jedli zachowywali si jak wariaci, a niektrzy jak umierajcy”. Powodem takiego zachowania si onierzy by mid zebrany przez pszczoy z azalii pontyjskiej. Dowdcy armii zawdziczamy pierwszy w historii pisanej zapis o ranecznikach. W tym samym miejscu podobny los, z katastrofalnym wynikiem, spotka w 67 r. p.n.e. armi rzymsk pod dowdztwem Lukullusa, prowadzc wojn z krlem pontyjskim Mitrydatesem. Armia rzymska po spoyciu sodkiego miodu zostaa zmasakrowana przez przeciwnika. Czyby Mitrydates zna odurzajce dziaanie tego miodu jego osobistym lekarzem by znawca rolin, Grek Krateus i wykorzysta swoj wiedz botaniczn jako bro biologiczn? P o c h .: nn - <1928; OBUWr. Wrocaw - 1998; Wola arczycka - 1999.