Spis panoram   Mapa panoram   Wykaz ro¶lin   Spis znaków i skrótów
PL Rchr
420 pan. 16; kwatera IIIH
004402 2n = 24
Pinus cembra L. 1753
syn.: Cembra montana Opiz, Pinus montana Lam. non Mill. 1778
Sosna limba, syn.: Limba europejska, Limba
D r z e w o 10 - 15(25) m wysokoci, bardzo wolno rosn±ce, d³ugowieczne, o gźstej, zwartej koronie, u m³odych drzew w±skostoækowatej lub w±skokolumnowej, u starszych jajowatej do rozszerzonej u góry. K o r o w i n a czarniawa, ³uskowata. P źd y gźsto pokryte jasnobr±zowymi lub pomarańczowymi w³oskami. I g ³ y wielosezonowe, 5 - 8(12) cm d³., zebrane po 5, proste, końce bez z±bków; z wierzchu ciemnozielone, b³yszcz±ce, od spodu niebieskoszare; opadaj± po 3 - 5 latach. S z y s z k i 5 - 8 cm × 3,5 - 5,5 cm, m³ode fioletowe, stercz± na drzewie i opadaj± na ziemiź w 2 roku zamkniźte wraz z jadalnymi nasionami bez skrzyde³ek; zawi±zuj± siź dopiero po 25 - 50 latach (!). D r e w n o twardzielowe z przewodami æywicznymi, biel do¶ę w±ski, z³otopomarańczowy, twardziel szeroka, z³otawoczerwonawa. S³oje roczne dobrze widoczne; drewno lekkie, miźkkie, ³atwo ³upliwe i bardzo æywiczne; z licznymi sźkami i dlatego ma ³adny rysunek. Cenione w meblarstwie, szczególnie do wyrobu szaf, których nie „lubi³y” mole. W y s t .: Alpy, Tatry i Karpaty Wsch., w Tatrach Wysokich tworzy reliktowy bór limbowy. U p r .: b. mroz. (> - 29 °C), lubi okolice o duæej iloci opadów; gleby æyzne, gliniaste, ale dobrze ronie takæe na glebach s³abszych. Wymaga, jak wszystkie sosny, pe³nego owietlenia. Odporna na silne wiatry, oki¶ę ¶niegow±, choroby i szkodniki. Bardzo dobrze ronie na niæu i w miastach. Z a s t .: dobrze prezentuje siź samodzielnie lub w ma³ych grupach. Doskona³a do ma³ych ogrodów przydomowych i ogrodów skalnych, ze wzglźdu na powolny wzrost, ³adny pokrój i d³ugie ig³y. O k a z y najwiźksze w Polsce: £ysa Polana, gm. Tatrzańska - 18,5/221/349, 24,5/210/336, 21/191/222, 14,5/185/226, 18/181/236 i we Wroc³awiu - 21/121/140. C i e k a w o s t k i : najstarszy 1000-letni okaz limby ronie w Szwajcarii, w Findelen i ma pień o obwodzie ponad 8 m. Z m³odych pźdów i æywicy wyt³aczano niegdyw Polsce tzw. balsam karpacki, stosowany do produkcji æywicznych nalewek. Odwar z kory stosowano w medycynie ludowej, miźdzy innymi do leczenia owrzodzeń. Wg A. Zió³kowskiej (1988) skuteczny by³ w³aciwie na wszystko: goi³ rany od postrza³ów, skaleczeń i uk±szeń æmij, usuwa³ krosty, a „najwiźcej na gźbie”, ciera³ piegi i kurzajki. Wklepywany w czo³o „rozum odnajdowa³, jeli siź komu nieszczź¶nie zawieruszy³”. Limba jest w Polsce gatunkiem chronionym, a szkoda, bo zapewne i dzisiaj balsam karpacki znalaz³by wielu amatorów. P o c h .: nn ofiarowa³ M. Wilczkiewicz - 1983.